Việt Nam xuất siêu trở lại, chấm dứt chuỗi 9 tháng nhập siêu liên tiếp - Ảnh: B.N.
Xuất khẩu điện tử góp phần đưa cán cân thương mại về xuất siêu
Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý 3 và 9 tháng năm 2026 vừa công bố của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), xuất khẩu hàng hóa tháng 9 tăng 8,5% so với tháng trước, lên 59,5 tỉ USD, trong khi nhập khẩu chỉ tăng 6%, lên 58,2 tỉ USD.
Cán cân thương mại hàng hóa vì thế xuất siêu 1,27 tỉ USD, lần đầu tiên sau 9 tháng nhập siêu liên tiếp kể từ tháng 12-2025.
Kim ngạch xuất khẩu tháng 9 vượt qua mức kỷ lục 54,8 tỉ USD vừa lập trong tháng 8, đồng thời tăng 39% so với cùng kỳ năm 2025.
Trước đó số liệu của Cục Hải quan cho thấy mức nhập siêu đã thu hẹp từ 3,6 tỉ USD trong tháng 7 còn 113 triệu USD trong tháng 8.
Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 9 đạt 59,5 tỉ USD, tăng 8,5% so với tháng trước và tăng 39% so với cùng kỳ năm trước - Ảnh: QUÂN NGUYỄN
Tại buổi họp báo công bố số liệu sáng 3-10, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng Ban Thống kê dịch vụ và Giá (Cục Thống kê), cho biết xuất khẩu nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tháng 9 tăng 43% so với tháng 8.
Theo bà, mức tăng này góp phần rất quan trọng đưa cán cân thương mại tháng 9 trở lại xuất siêu.
Số liệu chi tiết của Cục Thống kê cho thấy xuất khẩu điện tử tháng 9 đạt 22,6 tỉ USD, gấp 2,1 lần cùng kỳ năm ngoái và chiếm gần 38% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả tháng. Tính chung 9 tháng, nhóm hàng này xuất khẩu 124 tỉ USD, tăng 59,6%.
Cán cân thương mại chuyển sang xuất siêu, sau 9 tháng nhập siêu liên tiếp - Ảnh: QUÂN NGUYỄN
9 tháng vẫn nhập siêu 19,42 tỉ USD
Dù tháng 9 có xuất siêu, cán cân thương mại 9 tháng vẫn nhập siêu 19,4 tỉ USD, trái ngược với mức xuất siêu 16,9 tỉ USD của cùng kỳ năm 2025. Số liệu của Cục Hải quan từ năm 2015 cho thấy chưa năm nào nhập siêu 9 tháng đầu năm lớn như vậy. Mức cao nhất trước đó là 3,6 tỉ USD, vào năm 2015.
Xuất khẩu 9 tháng đạt 434 tỉ USD, tăng 24,5%, còn nhập khẩu đạt 454 tỉ USD, tăng 37%. Bà Oanh cho biết tốc độ tăng xuất khẩu đã cao hơn đáng kể so với mục tiêu tăng 15-16% Chính phủ đặt ra cho năm nay, nên kim ngạch xuất khẩu cả năm 2026 có khả năng vượt mục tiêu.
Xét theo khu vực kinh tế, khu vực trong nước nhập siêu 34 tỉ USD, còn khu vực có vốn đầu tư nước ngoài xuất siêu 14,9 tỉ USD. Xuất khẩu của khu vực trong nước chỉ tăng 7,5%, lên 83,9 tỉ USD, trong khi khu vực FDI tăng 29%, lên 350 tỉ USD.
Về nguyên nhân nhập siêu, bà Oanh cho rằng trước hết cần nhìn trong bối cảnh cả xuất khẩu và nhập khẩu đều tăng mạnh, phản ánh quy mô hoạt động sản xuất, gia công và thương mại. Theo bà, nhập khẩu tăng chủ yếu để phục vụ sản xuất, gia công, tập trung vào nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện.
Nhập khẩu nhóm hàng này đạt 189 tỉ USD sau 9 tháng, tăng 72% và chiếm 42% tổng kim ngạch nhập khẩu. Tính ra, nhóm điện tử nhập siêu 65 tỉ USD, lớn nhất trong các nhóm hàng. Nhập khẩu máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng cũng tăng 22%, lên 53,9 tỉ USD, trong khi hàng tiêu dùng chỉ chiếm 5,9% kim ngạch nhập khẩu 9 tháng.
Bà Oanh cũng cho biết xu hướng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, hạ tầng dữ liệu và công nghệ thông tin góp phần làm tăng nhập khẩu một số thiết bị, linh kiện.
"Chúng tôi cho rằng không nên đánh giá nhập siêu chỉ dựa vào quy mô tuyệt đối, mà cần phải xem xét cơ cấu hàng hóa nhập khẩu và khả năng chuyển hóa thành sản phẩm xuất khẩu trong các kỳ tiếp theo", bà Oanh nói.
Dù vậy, vị lãnh đạo của Cục Thống kê cho rằng mức nhập siêu 19,42 tỉ USD "vẫn là một điểm chúng ta cần theo dõi", bởi nhập khẩu đang tăng nhanh hơn xuất khẩu, và một số ngành xuất khẩu chủ lực, nhất là điện tử, vẫn phụ thuộc vào nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu.
Cũng theo báo cáo của Cục Thống kê, tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý 3 ước tăng 9,95% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 8,15% của quý 1 và 8,81% của quý 2.
GDP chín tháng năm 2026 ước tăng 9,01% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,02%, đóng góp 5,35% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 11,21%, đóng góp 49,62%; khu vực dịch vụ tăng 8,69%, đóng góp 45,03%.
