
Nhiều du khách đến Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã bỏ sót những công trình quan trọng nhất - Ảnh: THIÊN ĐIỂU
Đó là lý do mà Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã nỗ lực cho ra đời sơ đồ và tờ gấp tham quan mới tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám ngày 3-11, để giúp du khách không bị bỏ lỡ những công trình quan trọng tại di tích này.
Chuyên gia được đào tạo ở Pháp thiết kế
Bà Đường Ngọc Hà - Phó giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chia sẻ với Tuổi Trẻ cho biết, với diện tích hơn 54.000 m² và nhiều lớp không gian lịch sử, du khách tới tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám gặp khó khăn để tìm hiểu đầy đủ về các công trình kiến trúc ở đây, dù có hệ thống biển chỉ dẫn tham quan.

Nhiều du khách đến Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã bỏ sót những công trình quan trọng nhất - Ảnh: THIÊN ĐIỂU
Bà Hà giải thích, ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám, khi khách đi từ ngoài cổng vào trong, có ba lớp cổng và mỗi lớp lại có ba cổng mở ba lối. Nhưng đến điện Đại Thành thì điện nằm chắn ngang trục này, không còn cổng chính mà chỉ còn lối đi hai bên nên nhiều người khi khám phá tới đây liên tưởng là điểm cuối.
Những khách này đã bỏ qua một phần rất quan trọng nằm phía sau là khu Thái Học được xây dựng năm 2000 trên nền cũ của trường Quốc Tử Giám xưa.
Vì vậy, có sơ đồ tham quan tổng quát ngay ở cổng chính và tờ gấp tham quan mới sẽ giúp du khách dễ định hình tour tham quan của mình, không bị bỏ sót phần công trình quan trọng bậc nhất tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Sơ đồ tổng thể mới được in trên bia đá, giới thiệu cấu trúc không gian, vị trí các công trình và những điểm tham quan chính, giúp du khách chủ động lựa chọn lộ trình khám phá.
Tờ gấp với ba thứ tiếng Việt, Pháp, Anh cung cấp thông tin ngắn gọn về lịch sử hình thành, kiến trúc, các nhân vật lịch sử và những giá trị văn hóa, giáo dục tiêu biểu của Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Sự kết hợp giữa bản đồ, hình ảnh và nội dung thuyết minh góp phần nâng cao chất lượng giới thiệu di sản, mang đến cho công chúng trải nghiệm tham quan thuận tiện và sâu sắc hơn.
Việc thiết kế sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan được thực hiện bởi đội ngũ kiến trúc sư, tiến sĩ được đào tạo tại Pháp, hiện là giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.
Nhóm chuyên gia đã kết hợp nghiên cứu lịch sử, kiến trúc và cấu trúc không gian di tích với các phương pháp thiết kế, diễn giải di sản hiện đại để xây dựng những sản phẩm khoa học, trực quan và dễ sử dụng.

Du khách xem tờ gấp hướng dẫn khám phá Văn Miếu - Quốc Tử Giám - Ảnh: BTC
Khu Thái Học có giá trị ra sao?
Theo Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, khu Thái Học là công trình mang ý nghĩa đặc biệt trong quần thể di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Thời Lê - thế kỷ XV, Quốc Tử Giám còn được gọi là Thái Học viện, gồm nhiều hạng mục như Giảng đường, nhà Minh Luân, ký túc xá dành cho giám sinh và kho lưu trữ ván in sách.
Dưới triều Nguyễn - thế kỷ XIX kinh đô chuyển vào Huế và khi đó khu này trở thành trường học của Phủ Hoài Đức, sau này nhà Nguyễn cũng cho phá dỡ ngôi trường xưa và xây điện Khải Thánh để thờ cha mẹ Khổng Tử. Năm 1946 toàn bộ khu Quốc Tử Giám xưa đã bị giặc Pháp đốt phá.

Một góc Khu Thái Học - Ảnh: Văn Miếu - Quốc Tử Giám
Khu Thái Học ngày nay được khởi công xây dựng vào năm 1999 và hoàn thành vào năm 2000 nhân kỷ niệm 990 năm Thăng Long Hà Nội với chức năng nhiệm vụ mới.
Toàn bộ khu Thái Học được xây dựng với diện tích 1530 m2 trên tổng diện tích 6150, gồm các công trình kiến trúc: Tiền Đường, Hậu Đường (Hậu cung), Tả Vu, Hữu Vu, nhà Chuông, nhà Trống được mô phỏng theo kiến trúc truyền thống trên nền đất xưa của Quốc Tử Giám.
Nhà Tiền Đường là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, triển lãm, hội thảo khoa học và lễ tưởng niệm danh nhân. Nhà Hậu Đường gồm hai tầng: Tầng dưới đặt tượng thờ thầy giáo Chu Văn An (1292-1370) - Tư nghiệp Quốc Tử Giám (Hiệu trưởng) và trưng bày "Khơi nguồn đạo học".
Tầng 2 nhà Hậu đường là nơi thờ 3 vị vua có công sáng lập Văn Miếu-Quốc Tử Giám và đóng góp cho sự nghiệp phát triển văn hóa, giáo dục Nho học Việt Nam: Vua Lý Thánh Tông (1023-1072), Vua Lý Nhân Tông (1066-1128), Vua Lê Thánh Tông (1442-1497).