Hai mảnh ghép để Việt Nam kết nối dòng vốn toàn cầu

Bà Ashley Zhang, đại diện Viện Tài chính quốc tế, chia sẻ về vai trò kết nối dòng vốn quốc tế của các trung tâm tài chính tại phiên thảo luận - Ảnh: BTC

Việt Nam đang đứng trước cơ hội mở rộng vai trò trong mạng lưới tài chính khu vực, không chỉ bằng việc thu hút các định chế quốc tế mà còn thông qua phát triển Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) và hạ tầng thanh toán số, tạo điều kiện để dòng vốn và tiền tệ lưu chuyển thuận lợi hơn.

Sự phát triển của các nền tảng thanh toán điện tử, công nghệ tài chính và những giải pháp giao dịch xuyên biên giới đang mở ra khả năng kết nối dòng tiền trong khu vực ASEAN.

IFC hiện đã có thể bắt đầu triển khai hoạt động

Tại phiên thảo luận "Tài chính quốc tế và vai trò của các trung tâm tài chính quốc tế" trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500 lần đầu tiên được tổ chức tại TP.HCM vào ngày 3-11, các chuyên gia cho rằng lợi thế của Việt Nam không chỉ nằm ở triển vọng tăng trưởng mà còn ở nhu cầu vốn lớn để phát triển hạ tầng, sản xuất, thương mại và chuyển đổi sang những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn.

Trong bối cảnh đó, IFC được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa các định chế tài chính quốc tế với doanh nghiệp, dự án đầu tư trong nước, qua đó đa dạng hóa nguồn lực cho tăng trưởng.

Theo bà Ashley Zhang - Trưởng đại diện Viện Tài chính quốc tế, một trong những chức năng quan trọng của trung tâm tài chính quốc tế là kết nối các thị trường, tạo điều kiện để dòng vốn tiếp cận những cơ hội đầu tư mới.

"TP.HCM không nhất thiết phải định vị mình là đối thủ cạnh tranh của Singapore hay Hong Kong, mà có thể đóng vai trò bổ trợ, góp phần xây dựng hệ sinh thái tài chính của cả khu vực", bà Ashley Zhang chia sẻ.

Quan điểm này gợi mở một hướng phát triển khác cho IFC tại Việt Nam là cần tìm ra những lĩnh vực có lợi thế để tham gia sâu hơn vào mạng lưới tài chính khu vực.

Để làm được điều đó, môi trường pháp lý minh bạch, chính sách có khả năng dự báo và hạ tầng giao dịch thuận lợi là những điều kiện quan trọng. Đây cũng là cơ sở để các định chế tài chính quốc tế cân nhắc đưa hoạt động, nguồn vốn và các sản phẩm dịch vụ đến Việt Nam.

Ông Richard D. McClellan, Giám đốc điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC), cho biết khoảng hai tháng trước, trung tâm đã thông qua một quy định cho phép các thành viên tham gia nhiều hoạt động hơn. Trong vài tuần tới, một quy định liên quan khác cũng dự kiến được thông qua. Những bước đi này sẽ giúp IFC mở rộng danh mục sản phẩm và dịch vụ cung cấp cho thị trường. "IFC hiện đã có thể bắt đầu triển khai hoạt động", ông nói.

Nhìn trong tầm nhìn 5-10 năm, ông McClellan kỳ vọng IFC có thể xử lý những dòng vốn lên tới hàng trăm nghìn tỉ USD thông qua việc cung cấp đa dạng sản phẩm, dịch vụ và cấu trúc tài chính. Tuy nhiên để đạt được mục tiêu này, trung tâm cần có lộ trình phát triển từng bước.

Theo ông, thay vì chỉ đặt câu hỏi khi nào trung tâm tài chính chính thức mở cửa, cần quan tâm đến thời điểm từng loại hình dịch vụ có thể bắt đầu hoạt động. Bởi mỗi lĩnh vực có yêu cầu riêng về pháp lý, nhân lực và hạ tầng, do đó tiến độ triển khai cũng khác nhau.

Mở rộng cơ hội hút vốn cho Việt Nam

500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á đạt tổng doanh thu gần 1.900 tỉ USD, tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó 72 doanh nghiệp Việt Nam có mặt trong bảng xếp hạng ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu tổng hợp 10,5%, cao gấp khoảng ba lần mức bình quân của khu vực - Ảnh: BTC

Nếu IFC hướng đến việc thu hút và kết nối nguồn vốn quốc tế, hạ tầng thanh toán số sẽ góp phần quyết định dòng tiền được luân chuyển thuận lợi đến đâu.

Thực tế trong những năm qua, các quốc gia chứng kiến sự cạnh tranh ngày càng lớn giữa ngân hàng thương mại và ngân hàng trung ương trong việc tìm kiếm những giải pháp mới cho hệ thống thanh toán.

Bà Winnie Chen, Giám đốc giải pháp thanh toán toàn cầu khu vực APAC, Bank of America - cho rằng tại Đông Nam Á, mỗi quốc gia có đặc điểm riêng về dòng tiền, chính sách quản lý tiền tệ và mức độ phát triển của hệ thống thanh toán. 

Một số thị trường đã xây dựng được các giải pháp thanh toán điện tử khá toàn diện, trong khi những thị trường khác vẫn còn những nhóm dân cư chưa tiếp cận đầy đủ dịch vụ tài chính.

Theo bà Winnie Chen, hiện khoảng 50% dân số trong khu vực đã và đang sử dụng các dịch vụ ngân hàng. Vì vậy bài toán không chỉ là phát triển thêm các nền tảng thanh toán riêng lẻ, mà còn là khả năng học hỏi lẫn nhau và kết nối các hệ thống thành một mạng lưới chung, tạo thuận lợi cho giao dịch xuyên biên giới.

Với Việt Nam, sự hiện diện của nhiều nền tảng thanh toán điện tử và ví điện tử như MoMo, ShopeePay... không nên chỉ được nhìn nhận dưới góc độ cạnh tranh giữa các nhà cung cấp dịch vụ.

Bà Winnie Chen cho rằng quy mô dân số hơn 100 triệu người, cùng mức độ tiếp cận dịch vụ ngân hàng và thanh toán điện tử ngày càng cao, đang tạo ra dư địa đáng kể cho thị trường. Đặc biệt, trong quý 1-2026, tổng giá trị giao dịch thanh toán điện tử tăng khoảng 46%, cho thấy nhu cầu và quy mô thị trường tiếp tục mở rộng.

Theo các doanh nghiệp, sự phát triển của các nền tảng thanh toán điện tử cũng tạo thêm cơ hội cho hệ thống ngân hàng. Bởi điều quan trọng không chỉ là cạnh tranh giành khách hàng, mà còn là khả năng thu hút dòng tiền vào hệ thống, gia tăng nguồn vốn huy động và tạo nguồn lực để ngân hàng triển khai hoạt động tín dụng.

Để biến cơ hội thành lợi thế thực chất, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và thúc đẩy khả năng kết nối giữa ngân hàng, cơ quan quản lý cùng các doanh nghiệp công nghệ tài chính.

Khi những mắt xích này được hình thành đồng bộ, Việt Nam không chỉ có thêm cơ hội thu hút dòng vốn toàn cầu mà còn có thể nâng cao vai trò trong mạng lưới tài chính, thương mại và thanh toán của ASEAN.