Toàn cảnh chương trình "Ngoại giao ẩm thực" sáng 1-8. Các nhà ngoại giao tại TP.HCM được tìm hiểu về cách chế biến một số món ăn đặc trưng của Việt Nam - Ảnh: THANH HIỆP
Sáng cuối tuần, góc sân IDECAF rộn ràng tiếng nói cười khi thành viên các lãnh sự đoàn tại TP.HCM cùng tham gia một lớp học nấu ăn đặc biệt để hiểu hơn về ẩm thực Việt. Hương chả giò chiên thơm lừng lan tỏa khắp không gian, còn những cuốn gỏi cuốn đầy màu sắc lần lượt được hoàn thiện dưới bàn tay của những người bạn quốc tế.
Trong khuôn khổ chương trình "Ngoại giao ẩm thực - Từ hương vị đến trái tim thành phố", những người bạn quốc tế được các nghệ nhân hướng dẫn cách làm ướt bánh tráng, trải bún, xà lách, thêm con tôm rồi cuộn lại sao cho đẹp, cho khéo.
"Món ăn mở ra cơ hội hợp tác"
Nghệ nhân ẩm thực Hồ Đắc Thiếu Anh hướng dẫn Tổng lãnh sự Cuba tại TP.HCM Mauricio Alejandro Martinez Duque (bìa phải), Tổng lãnh sự Hà Lan Raissa Marteaux (giữa) cách pha nước chấm để thưởng thức cùng món gỏi cuốn - Ảnh: THANH HIỆP
Chương trình ngày 1-8 có chủ đề "Mùa hè nhiệt đới" do Sở Ngoại vụ TP.HCM phối hợp Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam (VCCA), Công ty cổ phần Du lịch Vietravel và Viện Trao đổi văn hóa với Pháp (IDECAF) tổ chức, có sự tham dự của Tổng lãnh sự Hà Lan, Cuba tại TP.HCM; thành viên lãnh sự đoàn các nước cùng đại diện nhiều cơ quan ngoại giao, sở ngành và doanh nghiệp.
Các đại biểu trực tiếp thực hành làm gỏi cuốn, chả giò nhân tôm và thịt gà, pha nước chấm đặc trưng ba miền dưới sự hướng dẫn của các nghệ nhân, chuyên gia ẩm thực.
Khách mời cũng trải nghiệm nghệ thuật pha và thưởng thức bạch trà Shan tuyết, trà sen để tìm hiểu thêm về văn hóa thưởng trà của người Việt.
Theo đại diện Sở Ngoại vụ TP.HCM, chương trình hướng đến xây dựng không gian giao lưu văn hóa giữa cộng đồng ngoại giao với thành phố thông qua ẩm thực - một "ngôn ngữ" có thể vượt qua khác biệt về ngôn ngữ và khoảng cách địa lý.
Viện trưởng Viện Trao đổi văn hóa với Pháp (IDECAF) Nguyễn Ngọc Lan - Ảnh: THANH HIỆP
"Con đường ngắn nhất đến trái tim là đi qua dạ dày. Đôi khi, những cuộc gặp gỡ không nhất thiết phải diễn ra trong các phòng họp. Từ việc cùng chuẩn bị một món ăn, cùng trao đổi những kinh nghiệm nhỏ, chúng ta có thể mở ra những tình bạn tốt đẹp cũng như những cơ hội hợp tác lâu dài trong tương lai", bà Nguyễn Ngọc Lan, Viện trưởng Viện Trao đổi văn hóa với Pháp (IDECAF), phát biểu tại sự kiện.
Ở khu vực nấu của mình, Tổng lãnh sự Cuba tại TP.HCM Mauricio Alejandro Martinez Duque "hồi hộp" canh dầu vừa nóng để cho tỏi vào đảo thêm làm xốt chấm.
Chia sẻ với Tuổi Trẻ, ông nói đây là lần đầu tham gia một hoạt động ngoại giao văn hóa theo hình thức trải nghiệm ẩm thực như vậy.
Tổng lãnh sự Cuba tại TP.HCM Mauricio Alejandro Martinez Duque
Đây là một hoạt động rất ý nghĩa, tạo cơ hội để các quốc gia giao lưu, trao đổi về văn hóa, truyền thống và phong tục của mình. Đồng thời, hoạt động này cũng góp phần thắt chặt hơn nữa mối quan hệ giữa các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân các nước khác, nhất là nhân dân Cuba.
Trong khi đó, Tổng lãnh sự Hà Lan tại TP.HCM Raissa Marteaux ồ lên thích thú khi được nghệ nhân chỉ cách làm ướt bánh tráng bằng cách nhúng rau vào nước rồi quét lên bánh.
"Đó là mẹo rất hay mà chỉ có đầu bếp mới chỉ cho mình. Tôi sẽ nhớ để áp dụng sau này", bà Raissa Marteaux tâm đắc.
Ngoại giao ẩm thực mở ra nhiều cánh cửa hợp tác cho TP.HCM và Việt Nam
Với bà Raissa Marteaux, trải nghiệm này đặc biệt ý nghĩa, không chỉ vì bà có dịp được hiểu hơn về TP.HCM và ẩm thực địa phương, mà còn vì bà được tự tay làm ra món ăn đã vô tình gắn kết mình với Việt Nam tận… 20 năm trước.
"Tôi vẫn còn nhớ những lần theo mẹ đi chợ ở Hà Lan. Ở đó luôn có một quầy đồ Việt Nam. Tôi đã biết người bán hàng suốt 20 năm, lúc nào anh ấy cũng ở đó và luôn có món chả giò. Vậy nên mỗi cuối tuần, khi theo mẹ đi chợ, tôi đều được ăn chả giò. Và giờ đây, sau 20 năm, cuối cùng tôi cũng đã học được cách làm món này, dù đã ăn rất nhiều", bà Raissa tâm sự.
Tổng lãnh sự Hà Lan Raissa Marteaux (bìa trái) tự tay cuốn món gỏi cuốn đặc trưng Việt Nam - Ảnh: THANH HIỆP
Chia sẻ với Tuổi Trẻ, Tổng lãnh sự Hà Lan tại TP.HCM tin rằng ngoại giao ẩm thực có thể mở ra những cánh cửa, xây nên những cầu nối và chắc chắn góp phần tạo nên sự thấu hiểu.
Tổng lãnh sự Hà Lan tại TP.HCM Raissa Marteaux
Ẩm thực kể cho chúng ta rất nhiều điều về văn hóa và con người. Thông qua trải nghiệm này, tôi hy vọng sẽ hiểu hơn về Việt Nam, đặc biệt là TP.HCM.
Bà Marteaux cho rằng điều đọng lại sau buổi trải nghiệm không chỉ là cách chế biến món ăn mà còn là triết lý về sự cân bằng, từ sự hài hòa giữa những hương vị đối lập như ngọt và chua trong cùng một món ăn.
Ngoài ra, trải nghiệm nghệ thuật thưởng trà Việt Nam tại sự kiện cũng mang đến cho nữ tổng lãnh sự những chiêm nghiệm về TP.HCM.
"Theo tôi, nghi thức thưởng trà cũng phần nào phản ánh lối sống của người Việt. Trong văn hóa Việt Nam có sự lắng đọng, sự suy ngẫm, đồng thời cũng có sự trân trọng dành cho những điều tinh tế. Tôi còn đùa với Tổng lãnh sự Cuba rằng ở chỗ chúng tôi, uống trà chỉ đơn giản là cho túi trà vào tách, không mấy để ý đến hương thơm hay có nhiều công đoạn. Còn ở đây, ở mỗi bước đều là để cảm nhận: hương thơm thay đổi ra sao, vị trà chuyển biến thế nào, và toàn bộ quá trình pha trà đều đáng để thưởng thức", bà giải thích.
Đại diện lãnh sự đoàn các nước Anh, Indonesia, Nhật Bản cùng bắt tay vào bếp nấu món Việt - Ảnh: THANH HIỆP
"Đặc biệt ở TP.HCM, mọi thứ dường như lúc nào cũng diễn ra rất nhanh. Nhưng trải nghiệm này cho tôi thấy thành phố cũng có một khía cạnh khác, nơi con người có thể sống chậm lại, dành thời gian để chiêm nghiệm và trân trọng những điều tinh tế", bà nói thêm.
Theo bà, TP.HCM hoàn toàn có thể tận dụng thế mạnh về ngoại giao ẩm thực để đưa hình ảnh thành phố đến gần hơn nữa với bạn bè quốc tế.
Bà Raissa Marteaux nhận xét hiện nay, TP.HCM đang dần khẳng định vị thế ở nhiều lĩnh vực. Bà nêu một ví dụ về lĩnh vực thời trang, khi ngày càng có nhiều người chia sẻ trên mạng xã hội rằng nhất định phải đến TP.HCM để mua sắm.
"Ẩm thực cũng hoàn toàn có thể phát triển theo hướng đó. TP.HCM có thể trở thành một điểm đến ẩm thực, nơi mọi người tìm đến để trải nghiệm món ăn. Bản thân tôi rất thích du lịch và một phần quan trọng trong mỗi chuyến đi luôn là khám phá ẩm thực. Tôi luôn tìm đến thành phố ẩm thực nổi tiếng nhất ở mỗi quốc gia. Và tôi tin TP.HCM hoàn toàn có thể trở thành một trong những điểm đến như vậy", bà nói.
Tổng lãnh sự Hà Lan (bên trái) và Tổng lãnh sự Cuba tìm hiểu và thưởng thức trà Việt - Ảnh: THANH HIỆP
Không chỉ hương vị, bà Raissa Marteaux nói sự thú vị của ẩm thực Việt Nam còn nằm trong sự đa dạng của ẩm thực các vùng miền, tuy nhiên không phải khách nước ngoài nào cũng hiểu điều này.
Nếu câu chuyện về sự đa dạng của ẩm thực Việt, cũng như nguồn gốc và giá trị văn hóa phía sau mỗi món ăn, được kể một cách sinh động thông qua các lễ hội ẩm thực hoặc những cách trình bày, trải nghiệm mới mẻ và dễ tiếp cận hơn, điều đó sẽ lại càng giúp ẩm thực Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế.
