Những lý do khiến khó trao trả giấy tờ, tài sản cho thân nhân cán bộ đi B

Vì sao vàng của cán bộ đi B có tên tuổi địa chỉ vẫn không tìm được người để trao trả? - Ảnh 1.

Mới đây, theo thông tin đăng tải trên báo Tuổi Trẻ ngày 29-7, cung cấp địa chỉ, tên tuổi, nhân thân của hai cán bộ đi B ở Quảng Nam và Quảng Ngãi có vàng đang được giữ ở Trung tâm Lưu trữ quốc gia, chính các địa phương cũng vào cuộc tìm kiếm nhưng vẫn chưa tìm được người cần tìm hay thân nhân.

Trước đây các địa phương cũng nỗ lực tìm người mà không được.

Việc trao trả hồ sơ, kỷ vật cán bộ đi B những năm qua được thực hiện ra sao và vì sao khó tìm được cán bộ đi B để trả lại vàng?

Bản sao hồ sơ của hơn 72.000 cán bộ đi B đã trao về các địa phương

Trao đổi với Tuổi Trẻ về công tác trao trả hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B thời gian qua, đại diện Trung tâm Lưu trữ quốc gia III cho biết, ngay khi tiếp nhận khối hồ sơ, hiện vật này vào năm 1995, trung tâm đã tiến hành chỉnh lý, sắp xếp khoa học. Quá trình kéo dài đến năm 2007.

Từ năm 2008 đến năm 2017, Trung tâm Lưu trữ quốc gia III đã bàn giao danh mục và bản sao hồ sơ của cán bộ đi B cho các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để các địa phương tổ chức trao trả cho cán bộ đi B hoặc thân nhân.

Đến nay, tổng cộng hơn 72.000 bản sao hồ sơ cán bộ đi B đã được trao về các địa phương.

Vì sao vàng của cán bộ đi B có tên tuổi địa chỉ vẫn không tìm được người để trao trả? - Ảnh 2.

Từ phía địa phương, sau khi nhận bàn giao các bản sao hồ sơ của cán bộ đi B người gốc tỉnh, thành mình, các địa phương tiến hành tìm kiếm, xác minh thông tin và trao trả các bản sao hồ sơ này.

Bộ Nội vụ đánh giá thời gian qua nhiều địa phương đã tích cực, chủ động triển khai và đạt được những kết quả quan trọng, mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc, góp phần thiết thực vào công tác đền ơn đáp nghĩa.

Tuy nhiên, đến nay tại một số địa phương vẫn còn hồ sơ, kỷ vật chưa được trao trả đến tay cán bộ đi B hoặc thân nhân.

Sau khi sắp xếp các đơn vị hành chính trên cả nước, Bộ Nội vụ đã có công văn đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo Sở Nội vụ rà soát kết quả tiếp nhận, quản lý và tổ chức trao trả bản sao hồ sơ cán bộ đi B đã được Trung tâm Lưu trữ quốc gia III bàn giao trước đây.

Các địa phương cũng được đề nghị thống kê các trường hợp đã được trao trả, số trường hợp chưa được trao trả.

Đối với các trường hợp chưa được trao trả, Bộ Nội vụ đề nghị khẩn trương rà soát, đối chiếu, xác minh thông tin toàn bộ cán bộ đi B, thân nhân cán bộ đi B trên địa bàn tỉnh quản lý sau khi sắp xếp đơn vị hành chính để hoàn thành dứt điểm việc trao trả bản sao hồ sơ cho cán bộ đi B hoặc thân nhân.

Các địa phương cũng cần phối hợp với Trung tâm Lưu trữ quốc gia III trong việc xác minh, trao trả kỷ vật gốc cho cán bộ đi B.

Vì sao vàng của cán bộ đi B có tên tuổi địa chỉ vẫn không tìm được người để trao trả? - Ảnh 3.

Vì sao chưa trả được vàng cho thân nhân nhiều cán bộ đi B?

Ngoài số hồ sơ do các địa phương trao trả, Trung tâm Lưu trữ quốc gia III cũng thực hiện trao trả kỷ vật gốc cho cán bộ đi B và thân nhân cán bộ đi B. Theo rà soát thống kê không đầy đủ, số cán bộ đi B, thân nhân trực tiếp đến trung tâm xin nhận kỷ vật gốc đến nay là 65 trường hợp, trong đó có hai trường hợp nhận vàng.

Hiện vẫn còn 3 hoặc 4 trường hợp vàng có hồ sơ rõ ràng về cán bộ đi B nhưng vẫn chưa tìm được chủ nhân để trao trả như Tuổi Trẻ đã phản ánh.

Theo Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, với 6 kỷ vật vàng có thông tin chủ sở hữu, những năm qua trung tâm đã gửi thông tin về các địa phương nhờ tìm kiếm, đăng tải thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng nhưng kết quả đạt được rất hạn chế.

Năm 2017 trao được một đôi bông tai cho thân nhân liệt sĩ Nguyễn Văn Đồng quê Bình Định. Năm 2022 trao một nhẫn vàng cho vợ của cán bộ đi B Lê Đình Khương quê Bình Định nhưng sinh sống ở Hải Phòng.

Vì sao vàng của cán bộ đi B có tên tuổi địa chỉ vẫn không tìm được người để trao trả? - Ảnh 4.

Một trường hợp được ghi trong hồ sơ là đã trao cho cán bộ đi B năm 1987, nhưng đã chính thức trao chưa hay vẫn chưa trao được thì cần phải mở niêm phong để kiểm tra.

Có 3 trường hợp như Tuổi Trẻ đã phản ánh trong bài Tìm 3 cán bộ đi B có vàng đang lưu giữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III để trả lại ngày 29-7.

Ngay khi Tuổi Trẻ phản ánh, hai xã của TP Đà Nẵng (trước đây thuộc Quảng Nam) đã vào cuộc xác minh thông tin nhưng tới nay vẫn chưa có kết quả.

Theo Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, có quá nhiều lý do, quá nhiều sự đổi thay qua hơn nửa thế kỷ khiến việc tìm cán bộ đi B đã tập kết ra Bắc rồi lại vào Nam chiến đấu, thay tên đổi họ… mà chỉ có mấy dòng tên, tuổi, quê quán, tên cha mẹ người thân thì rất khó tìm lại.

Vì sao vàng của cán bộ đi B có tên tuổi địa chỉ vẫn không tìm được người để trao trả? - Ảnh 5.

Nhiều cán bộ đi B đã hy sinh. Nhiều người sống qua chiến tranh nhưng đã mất, con cháu không biết về hồ sơ kỷ vật đi B cha ông mình còn gửi lại. Nhiều người khác chuyển tới nơi khác sinh sống nhiều năm. Trong khi các nhân chứng hầu hết cũng cao tuổi hoặc không còn.

Hai trường hợp cán bộ đi B đã được trao trả năm 2017 và 2022 thì một người đã hy sinh, đoàn công tác chỉ tìm ra thân nhân nhờ sự may mắn tình cờ, còn một trường hợp khác cũng nhờ may mắn mà tìm được dù cán bộ đi B đó lập nghiệp ở ngoài Bắc chứ không sống ở quê hương Bình Định.

Riêng khối vàng không xác định được chủ nhân thì không cách gì trao trả, được gìn giữ ở Trung tâm Lưu trữ quốc gia như một minh chứng cho một thời kỳ lịch sử.

Vì sao cán bộ đi B chỉ được trao trả hồ sơ bản sao?

Theo Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, cán bộ đi B được trao trả bản sao của hồ sơ đi B như hồ sơ cán bộ, sơ yếu lý lịch… Bản gốc tiếp tục được lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

Chỉ các hiện vật mới trả bản gốc, như chứng minh thư, bằng khen, huân huy chương, ảnh, bưu ảnh, vàng…

Lý giải với Tuổi Trẻ vì sao không trả hồ sơ gốc, bà Trần Việt Hoa - Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia III - cho biết các tài liệu lưu trữ này được bảo quản vĩnh viễn tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia để lưu giữ lại những ký ức và giá trị văn hóa, lịch sử cho các thế hệ sau.