Chiều 8/5, tại Hội nghị đánh giá tình hình kinh tế - xã hội tháng 4 và triển khai nhiệm vụ tháng 5/2026, Sở Nội vụ TPHCM cho biết, trong tổng số 54 xã thuộc diện xem xét chuyển đổi, mới có 23 xã (chiếm khoảng 40,6%) hoàn tất việc tự rà soát và gửi hồ sơ đề nghị thành lập phường đến các sở, ngành liên quan.
Một khu dân cư dọc quốc lộ 50 ở xã Bình Chánh (TPHCM)
Đáng chú ý, các xã Bình Hưng, Dầu Tiếng, Phước Hải, An Nhơn Tây, Ngãi Giao, Bắc Tân Uyên và Bàu Bàng vẫn phải bổ sung thêm tài liệu minh chứng để đáp ứng các tiêu chí chuyển đổi theo quy định.
Ngoài ra, một số sở, ngành như Sở Tài chính, Sở Xây dựng và Công an TPHCM chưa có ý kiến thẩm định, khiến việc tổng hợp hồ sơ trình UBND TPHCM chưa bảo đảm đầy đủ, kịp thời.
Theo kế hoạch của UBND TPHCM, đề án thành lập phường sẽ trải qua quy trình 9 bước từ cấp xã đến Trung ương. Theo đó, các địa phương phải hoàn tất việc rà soát, lập hồ sơ trong tháng 4/2026; tổ chức lấy ý kiến cử tri trong tháng 5; đồng thời hoàn thiện hồ sơ trình HĐND TPHCM trước ngày 15/6 để kịp gửi Bộ Nội vụ thẩm định.
Sau khi được Bộ Nội vụ thẩm định, hồ sơ sẽ được Chính phủ xem xét, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định. Sở Nội vụ đề nghị các sở, ngành liên quan khẩn trương phối hợp, hoàn thiện hồ sơ đề án đúng tiến độ quy định.
TPHCM sẽ triển khai sắp xếp đội ngũ không chuyên trách và điều chỉnh biên chế phù hợp thực tế quản lý địa phương. Ảnh minh họa: Nguyễn Huế
Ngoài đề án thành lập phường, Sở Nội vụ cũng báo cáo một số nội dung đáng chú ý khác tại phiên họp.
Đối với lực lượng không chuyên trách đang công tác tại các cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc và chính quyền cấp xã, toàn thành phố hiện có khoảng 5.017 người. Tuy nhiên, theo định hướng của Chính phủ, việc sử dụng lực lượng này chỉ được duy trì tạm thời đến trước ngày 31/5.
Sở Nội vụ TPHCM đang khẩn trương xây dựng các phương án bố trí, sử dụng và giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã - bao gồm cả những người tham gia hoạt động tại khu phố, ấp, thôn, khu dân cư, tổ dân cư và tổ nhân dân tự quản theo các Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Ngoài ra, Sở cũng đang dự thảo Kế hoạch sắp xếp thôn, ấp, khu phố tại cấp xã để sẵn sàng trình UBND TP ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị định hướng dẫn thực hiện.
Về ban quản lý dự án cấp xã phường, hiện có 134/168 đơn vị thành lập xong. Một số đơn vị vừa được phân bổ dự án tiếp tục đề nghị thành lập mới để đảm bảo tiến độ giải ngân đầu tư công - trong đó mới nhất là phường Bình Hòa và phường Trấn Hiệp.
Về tiến độ báo cáo sơ kết một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và chính quyền 2 cấp, các xã phường, đặc khu vẫn chưa đạt yêu cầu. Sở Nội vụ đề nghị các đơn vị bám sát kế hoạch để kịp phục vụ đợt sơ kết từ cấp cơ sở đến Trung ương.
Theo Nghị quyết 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xã muốn chuyển lên phường phải đáp ứng đồng thời các tiêu chuẩn: dân số từ 21.000 người trở lên; diện tích tự nhiên từ 5,5 km² trở lên; tỷ lệ dân số đô thị từ 50% trở lên.
Về cơ cấu kinh tế, phường phải tự cân đối ngân sách (thu đủ hoặc vượt chi); tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ đạt từ 70% trở lên; lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên.
