Từ phèn chua và những hạt muối, học sinh TP.HCM tạo nên những cây tinh thể lấp lánh

Những cây tinh thể lấp lánh được học sinh tự tay nuôi bằng phèn chua, muối, kết hợp với các mô hình nghệ thuật, sau nhiều ngày thử nghiệm, điều chỉnh để có sản phẩm như mong muốn.
Từ phèn chua và những hạt muối, học sinh TP.HCM tạo nên những cây tinh thể lấp lánh - Ảnh 2.

Các cây tinh thể được đặt giữa khuôn viên thu nhỏ của Trường THPT Marie Curie - Ảnh: TRỌNG NHÂN

Sáng 18-11, Trường THPT Marie Curie (TP.HCM) tổ chức vòng chung kết hoạt động ngoại khóa "STEAM - Hành trình sáng tạo sản phẩm Hóa học - Cây tinh thể lấp lánh", với những mô hình do học sinh khối 10, 11 và 12 tự nghiên cứu, thiết kế và thực hiện.

Các sản phẩm gây chú ý với những tán cây tinh thể đủ màu sắc, kết hợp cùng mô hình trường học, làng quê, nhà cửa và các chi tiết trang trí được làm thủ công.

Bạn Thảo Nguyên và Trân Trân, học sinh lớp 12A10, cùng ba người bạn chọn tái hiện chính ngôi trường Marie Curie của mình. Những cây tinh thể mang sắc vàng được bố trí quanh trường, gợi nhớ năm học cuối cùng dưới mái trường THPT.

Hai nữ sinh hào hứng kể rằng cả nhóm tự tay làm mọi chi tiết, kể cả những ô cửa sổ nhỏ, cành cây và phần trang trí. Để tạo tinh thể, các em hòa tan phèn chua trong nước nóng, sau đó tạo điều kiện cho tinh thể hình thành trên những cành cây làm bằng kẽm nhung.

Có công đoạn phải chờ khoảng 8 giờ để tinh thể phát triển. Cả nhóm dành gần một tuần thực hiện sản phẩm, chăm chút từng chi tiết để tái hiện ngôi trường gắn bó suốt những năm học phổ thông.

Từ phèn chua và những hạt muối, học sinh TP.HCM tạo nên những cây tinh thể lấp lánh - Ảnh 3.

Tác phẩm tinh thể "Làng và đêm thu" của nhóm học sinh - Ảnh: TRỌNG NHÂN

Một tác phẩm khác cũng thu hút sự quan tâm là "Làng và đêm thu" của nhóm Minh Nhật, Gia Phúc và các bạn lớp 12A6.

Lấy cảm hứng từ khung cảnh làng quê vào đêm thu, nhóm thiết kế những tán cây có màu vàng nhạt chuyển dần sang vàng đậm, bao quanh các ngôi nhà nhỏ và dòng sông uốn lượn. Ánh đèn được bố trí để mô phỏng ánh trăng.

Bạn Minh Nhật và Gia Phúc cho biết nhóm mất khoảng một tuần để nuôi tinh thể muối. Khó khăn nhất là điều chỉnh nhiệt độ, nồng độ dung dịch để tinh thể phát triển và bám lên khung cây như mong muốn.

Với tổng chi phí chưa đến 2 triệu đồng, các thành viên phải lên kế hoạch, phân chia công việc và cùng nhau hoàn thiện mô hình. Hai nam sinh chia sẻ rằng quá trình thực hiện giúp các em rèn tính kiên nhẫn, biết phối hợp và xử lý những trục trặc phát sinh.

Không phải nhóm nào cũng có được sản phẩm ưng ý.

Từ phèn chua và những hạt muối, học sinh TP.HCM tạo nên những cây tinh thể lấp lánh - Ảnh 4.

Quỳnh Hương cho biết dù tác phẩm chưa thật sự ưng ý nhưng nhóm đã thu được kết quả

Bạn Quỳnh Hương, học sinh lớp 11A08 kể rằng nhóm đã đun nóng nước để hòa tan nguyên liệu, tạo dung dịch bão hòa rồi để nhiệt độ giảm dần, với hy vọng tinh thể sẽ kết tinh và bám lên các cành cây.

Tuy nhiên, tinh thể lại hình thành chủ yếu ở dạng vụn, không bám lên cây như dự kiến. Những lần thử nghiệm chưa thành công khiến thời gian hoàn thiện sản phẩm trở nên gấp gáp, kết quả cuối cùng cũng chưa được như nhóm mong đợi.

Hương chia sẻ rằng trải nghiệm này giúp các em nhận ra cần tìm hiểu kỹ hơn về độ tan, tỉ lệ pha dung dịch và cách kiểm soát nhiệt độ. Nhóm cũng rút kinh nghiệm phải chuẩn bị sớm hơn để có đủ thời gian thử nghiệm và điều chỉnh.

Thầy Liên Hồng Nguyên, giáo viên tổ hóa học, người hướng dẫn Câu lạc bộ Hóa học của trường, nhận xét nhiều nhóm chủ động tìm hiểu, thử các điều kiện kết tinh khác nhau và điều chỉnh phương án sau những lần chưa thành công.

Điều khiến thầy vui là các em thích thú khi quan sát tinh thể hình thành, phát triển từng ngày, rồi tự tìm cách giải thích những hiện tượng ấy bằng kiến thức hóa học đã học.

Từ phèn chua và những hạt muối, học sinh TP.HCM tạo nên những cây tinh thể lấp lánh - Ảnh 5.

Phong cảnh làng "xì trum" với các tinh thể tạo thành hình tượng dòng thác - Ảnh: TRỌNG NHÂN

Từ phèn chua và những hạt muối, học sinh TP.HCM tạo nên những cây tinh thể lấp lánh - Ảnh 6.

Cây cổ thụ từ các tinh thể - Ảnh: TRỌNG NHÂN

Từ phèn chua và những hạt muối, học sinh TP.HCM tạo nên những cây tinh thể lấp lánh - Ảnh 7.

Tác phẩm Sơn hà tinh tú của nhóm học sinh - Ảnh: TRỌNG NHÂN

Từ phèn chua và những hạt muối, học sinh TP.HCM tạo nên những cây tinh thể lấp lánh - Ảnh 8.

Ban giám khảo lắng nghe phần trình bày của từng nhóm học sinh - Ảnh: TRỌNG NHÂN

Học sinh học được gì qua những lần nuôi tinh thể?

Thầy Nguyễn Công Thái Sơn, tổ trưởng tổ hóa học Trường THPT Marie Curie, cho biết hoạt động được thiết kế với yêu cầu khác nhau cho từng khối lớp.

Học sinh lớp 10 thực hành tạo tinh thể, vận dụng kiến thức về dung dịch, độ tan và sự kết tinh. Lớp 11 phải khảo sát ít nhất một yếu tố ảnh hưởng đến quá trình kết tinh, thử nghiệm trong hai điều kiện để so sánh kết quả.

Học sinh lớp 12 thực hiện dự án nghiên cứu nhỏ, khảo sát ít nhất hai yếu tố, phân tích và điều chỉnh để tối ưu sản phẩm kết hợp vật liệu resin (nhựa đúc).

"Quá trình nghiên cứu khoa học không phải lúc nào cũng thành công ngay từ đầu", thầy Sơn chia sẻ.

Thầy cho rằng những lần thử nghiệm chưa đạt kết quả mong muốn cũng có giá trị. Học sinh phải quan sát, tìm nguyên nhân, điều chỉnh cách thực hiện và giải thích kết quả bằng kiến thức hóa học. Quá trình này còn giúp các em rèn kỹ năng làm việc nhóm, thuyết trình và phản biện khi bảo vệ sản phẩm trước ban giám khảo.