Sinh viên Bách khoa biến vỏ trấu thành gạch thông gió, giành giải thưởng quốc tế

Tận dụng bao bì đa lớp khó tái chế và nguồn vỏ trấu dồi dào, nhóm sinh viên Trường ĐH Bách khoa (ĐHQG TP.HCM) nghiên cứu vật liệu composite làm gạch thông gió, giành giải nhì tại cuộc thi đổi mới sáng tạo ở Singapore.
Sinh viên Bách khoa biến vỏ trấu thành gạch thông gió, giành giải thưởng quốc tế - Ảnh 1.

Nhóm ECOVAL nhận giải nhì tại Student Innovation Showcase 2026 ở Singapore - Ảnh: Sankin Lim

Dự án ECOVAL do 4 sinh viên Trường ĐH Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM) thực hiện, gồm Lê Nhật Huy, Nguyễn Phúc Minh Anh (Khoa Môi trường và Tài nguyên), Phạm Lê Thanh An và Nguyễn Phúc Minh Thư (Khoa Quản lý Công nghiệp).

Ý tưởng xuất phát từ thực tế bao bì đa lớp được sử dụng phổ biến trong ngành thực phẩm, hàng tiêu dùng nhưng khó tái chế do cấu tạo gồm nhiều lớp nhựa, màng nhôm và keo kết dính.

Trong khi đó, Việt Nam mỗi năm phát sinh khoảng 8 - 9 triệu tấn phụ phẩm trấu. Nhóm nhận thấy có thể kết hợp hai nguồn phế phẩm này để tạo vật liệu composite, ứng dụng sản xuất gạch thông gió.

Biến phế phẩm thành vật liệu xây dựng

Theo nhóm ECOVAL, thách thức lớn nhất trong quá trình nghiên cứu là sự khác biệt về đặc tính nhiệt và cấu trúc giữa các thành phần nguyên liệu.

Ở những lần thử nghiệm đầu, khi tăng nhiệt độ để làm nóng chảy nhựa tái chế, vỏ trấu và một số thành phần trong bao bì đa lớp bị biến màu, suy giảm chất lượng, thậm chí có nguy cơ cháy hoặc phân hủy nhiệt. Sự không tương thích giữa các thành phần cũng khiến vật liệu thiếu đồng nhất, không đạt độ bền mong muốn.

Thay vì chỉ điều chỉnh tỉ lệ nguyên liệu, nhóm thay đổi trình tự phối trộn và điều kiện gia công, đồng thời thử nghiệm nhiều thông số về thời gian xử lý, tốc độ khuấy trộn và đầm ép nóng.

Mỗi lần thử nghiệm không đạt giúp nhóm xác định nguyên nhân để tiếp tục điều chỉnh quy trình.

 - Ảnh 2.
 - Ảnh 3.
 - Ảnh 4.

Sản phẩm gạch thông gió sinh thái do nhóm ECOVAL nghiên cứu phát triển từ các nguồn nguyên liệu tái chế - Ảnh: Sankin Lim

Trong quá trình thực hiện, nhóm nhận được sự hướng dẫn của TS Võ Thành Hằng về chiến lược, pháp lý, đối ngoại và chuỗi cung ứng; ThS Dương Thị Thành hỗ trợ kỹ thuật sản xuất, thử nghiệm vật liệu, an toàn cháy và quy chuẩn xây dựng.

Qua đó, nhóm nhận ra sản phẩm nghiên cứu không chỉ cần tạo được mẫu thử mà còn phải đáp ứng các yêu cầu về độ bền, tính ổn định và an toàn trước khi đưa vào thực tế.

Ngoài gạch thông gió, nhóm còn phát triển nền tảng số Smart-Hub SaaS nhằm theo dõi nguồn gốc, khối lượng nguyên liệu và quá trình chuyển đổi chất thải thành sản phẩm, hướng đến mô hình kinh tế tuần hoàn.

Giành giải nhì tại sân chơi quốc tế

 - Ảnh 5.
 - Ảnh 6.
 - Ảnh 7.

Đại diện nhóm ECOVAL trình bày tại cuộc thi - Ảnh: Đại diện nhóm ECOVAL

Dự án ECOVAL vừa giành giải nhì Ban Ki-moon Youth Award tại cuộc thi Student Innovation Showcase 2026 ở Singapore, với phần thưởng 2.000 USD.

Cuộc thi có 15 đội tham gia, đến từ nhiều trường đại học như Stanford, Đại học Quốc gia Singapore, Đại học Tokyo, Đại học Kyoto và Đại học Yonsei.

Đại diện nhóm cho rằng lợi thế của sinh viên Việt Nam là khả năng tiếp cận trực tiếp những vấn đề môi trường và nguồn phụ phẩm đặc thù trong nước. Tuy nhiên, để sản phẩm có thể ứng dụng rộng rãi, nhóm vẫn cần tiếp tục hoàn thiện các tiêu chuẩn kỹ thuật.

Thời gian tới, nhóm tập trung kiểm chứng và cải thiện khả năng chống cháy, hạn chế phát tán vi nhựa và độ bền của gạch trong điều kiện sử dụng thực tế.

Nhóm cũng dự định tận dụng khả năng tạo hình của vật liệu composite để phát triển thêm các sản phẩm mới, đồng thời tìm kiếm cơ hội hợp tác với doanh nghiệp thực phẩm, hàng tiêu dùng trong chuỗi tái chế theo cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).

 - Ảnh 8.

Đại diện nhóm ECOVAL nhận giải nhì tại Student Innovation Showcase 2026 ở Singapore, với phần thưởng trị giá 2.000 USD -Ảnh: Sankin Lim

Bên cạnh quá trình nghiên cứu, việc cân đối thời gian giữa học tập và dự án cũng là thách thức với các thành viên. Nhóm chủ động chia sẻ lịch học, phân công công việc và hỗ trợ nhau trong những giai đoạn thi cử, làm đồ án.

Chia sẻ với các bạn trẻ yêu thích nghiên cứu khoa học, nhóm ECOVAL cho rằng không cần chờ có đầy đủ kiến thức hay một ý tưởng hoàn hảo mới bắt đầu. Những lần thử nghiệm thất bại chính là cơ hội để nhận ra điểm thiếu sót, điều chỉnh và hoàn thiện sản phẩm.