Trao giải và ra mắt sách 50 năm thành phố nghĩa tình của tôi: Vẹn nguyên tình người

Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy (bìa phải), nhà báo Nguyễn Thái Bình - Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ (bìa trái) trao tặng giải nhất cho anh Nguyễn Quang Duy - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Đó là chia sẻ của nhà báo Nguyễn Thái Bình, cũng là mạch cảm xúc xuyên suốt tại lễ trao giải và ra mắt sách 50 năm thành phố nghĩa tình của tôi, diễn ra sáng 19-9 tại Đường sách TP.HCM.

Sau cơn mưa lớn tối 18-9, tiết trời TP.HCM dịu mát. Đường sách đông người qua lại. Trong không gian ấy, những câu chuyện về một thành phố nghĩa tình được kể lại bởi các tác giả đoạt giải. 

Có những câu chuyện riêng, nhưng lại khiến người nghe bắt gặp chính mình, hoặc một người thân, một người hàng xóm, một người xa lạ từng xuất hiện trong hành trình sống của mình.

Tham dự lễ trao giải và ra mắt sách 50 năm thành phố nghĩa tình của tôi có NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy - Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM; bà Phạm Thị Yến - Phó trưởng Phòng Báo chí - Xuất bản, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM; bà Văn Thị Hữu Tâm - Phó giám đốc Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 TP.HCM - đơn vị có số lượng bài thi tham gia đông đảo nhất, cùng các giám khảo đạo diễn Phan Gia Nhật Linh, nhà văn Nguyễn Khắc Ngân Vi, các tác giả, độc giả.

Từ một chiếc chìa khóa đến câu chuyện về niềm tin

Giải nhất của cuộc thi thuộc về Nguyễn Quang Duy - người đã có 22 năm sống, học tập và làm việc tại TP.HCM, hiện công tác tại Bệnh viện Đại học Y Dược.

Đây là một câu chuyện rất đỗi giản dị của một sinh viên từ tỉnh lẻ đến TP.HCM học tập. Khi đó anh Duy thuê trọ trong một con hẻm trên đường Nguyễn Xí, khu vực cầu Đỏ. Một lần gia đình báo tin mẹ già ở quê nhà gặp tai nạn, anh lập tức phải về nhưng cũng lo lắng cho căn phòng trọ, đồ đạc và những chậu hoa mình chăm chút. Trong lúc bối rối, những người đầu tiên anh nghĩ đến là hàng xóm.

Anh Duy chia sẻ: "Khi ban tổ chức phát động cuộc thi, tôi có rất nhiều ý tưởng, nhưng cuối cùng ký ức giản dị ấy lại xuất hiện đầu tiên. 

Có lẽ bởi những điều xảy ra từ những ngày đầu, những điều tưởng như bình thường nhất, lại thường để lại dấu ấn sâu đậm nhất".

Điều khiến anh Duy xúc động hơn là sau khi bài viết được đăng, nhiều độc giả đồng cảm. Có người nói rằng họ cũng từng trao chìa khóa nhà cho hàng xóm, cũng từng đặt niềm tin vào một người không phải ruột thịt.

"Có thể bây giờ không gửi là bởi vì chúng ta xài thẻ từ rồi, không còn chìa khóa. Nhưng mà niềm tin trao gửi cho nhau đó mới quan trọng. Và một cái mẩu chìa khóa nhỏ như vậy chính là cái niềm tin mà tôi nghĩ là ở đây tất cả mọi người đều đã đôi lần muốn trao gửi chiếc chìa khóa đó cho ai. 

Chiếc chìa khóa để mở ra những cánh cửa của tình cảm gia đình, tình cảm hàng xóm và mở ra cái tâm tình của mình đối với mọi người xung quanh", chia sẻ Nguyễn Quang Duy nhận được tràng vỗ tay của mọi người.

Tác giả Nguyễn Quang Duy (ảnh dưới bìa trái), tác giả Lý Thái Hưng (ảnh dưới bìa phải) và họa sĩ Lê Sa Long (ảnh trên) chia sẻ tại lễ trao giải - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Lý Thái Hưng - tác giả đoạt giải nhì - đến với buổi trao giải trong đồng phục Công ty Metro - nơi anh đang công tác. Thái Hưng mang sự trẻ trung, đại diện cho lớp trẻ của TP.HCM hôm nay.

Hưng kể câu chuyện xuất phát từ công việc tại ga metro trong những ngày đầu tuyến metro vận hành. Mỗi ngày, anh gặp rất nhiều hành khách khác nhau, thuộc nhiều tầng lớp, lứa tuổi và hoàn cảnh. 

Từ những trải nghiệm ấy, Hưng liên tưởng metro với chính TP.HCM - một thành phố không hỏi người ta đến từ đâu, không xét quá khứ hay hoàn cảnh, mà mở ra cơ hội để mỗi người sinh sống, làm việc, chăm lo gia đình và theo đuổi ước mơ.

Bản thân Hưng cũng là một người từ vùng núi biên giới đến TP.HCM hơn 10 năm trước. Vì thế anh càng cảm nhận rõ sự rộng mở, bao dung của thành phố đã trở thành nơi chốn gắn bó của mình. 

Metro trở thành một hình ảnh đẹp về TP.HCM: một thành phố luôn chuyển động nhưng vẫn đủ rộng lòng để đón những người từ nhiều miền đất nước tìm về.

Giám khảo đạo diễn Phan Gia Nhật Linh (ảnh trên) và giám khảo nhà văn Nguyễn Khắc Ngân Vi có những cảm xúc với cuộc thi đầy ý nghĩa của báo Tuổi Trẻ - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Họa sĩ Lê Sa Long, trong hành trình lưu giữ ký ức thành phố, cũng mang đến một góc nhìn đặc biệt. Những tác phẩm của ông ghi lại sự đổi thay của Sài Gòn - TP.HCM từ sau ngày đất nước thống nhất, từ những góc phố, con người đến những biến chuyển của đô thị.

Họa sĩ Lê Sa Long chia sẻ Sài Gòn như một "người mẹ thân yêu", còn ông là người "mắc nợ" thành phố. Món nợ ấy được ông trả bằng những bức tranh, những trang viết và bằng cách lưu giữ những hình ảnh có thể một ngày nào đó sẽ chỉ còn trong ký ức.

Ông từng thực hiện nhiều bộ tranh về Sài Gòn - TP.HCM, từ những ngày giãn cách vì COVID-19, văn nghệ sĩ Sài Gòn - TP.HCM, bánh mì Sài Gòn đến hơn 50 bức tranh về kênh Nhiêu Lộc. Dự kiến năm 2027, khi rạch Xuyên Tâm hoàn thành, ông sẽ công bố bộ tranh về kênh Nhiêu Lộc như một dấu mốc nhìn lại sự thay đổi của thành phố.

Với Lê Sa Long, mỗi bức tranh, mỗi câu chuyện chỉ là một "nét chấm", nhưng nhiều nét chấm sẽ tạo thành một bức tranh lớn về thành phố. Kênh Nhiêu Lộc, tuyến metro hay những con đường hôm nay, trong cách nhìn của người họa sĩ, đều là những dòng sông, những mạch máu đưa TP.HCM về phía tương lai.

Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy (bìa phải), nhà báo Nguyễn Thái Bình - Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ (bìa trái) trao tặng giải nhì cho anh Lý Thái Hưng - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Đạo diễn Phan Gia Nhật Linh (bìa trái) và bà Phạm Thị Yến - Phó trưởng Phòng Báo chí - Xuất bản, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM (bìa phải) trao giải ba cho các tác giả - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Các tác giả đoạt giải gồm Nguyễn Quang Duy, Lê Sa Long và Lý Thái Hưng giao lưu cùng ba giám khảo gồm đạo diễn Phan Gia Nhật Linh, nhà văn Nguyễn Khắc Ngân Vi và nhà báo Cát Khuê - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Hơn 600 câu chuyện về một thành phố nghĩa tình

Nhà báo Nguyễn Thái Bình - Phó tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ - cho biết nhân kỷ niệm 50 năm TP.HCM mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (1976-2026), Báo Tuổi Trẻ đã phát động cuộc thi viết kéo dài đúng 50 ngày, từ 2-7 đến 20-8.

Hơn 600 tác phẩm được gửi về từ nhiều miền đất nước. Tác giả gồm đủ mọi giới, từ trí thức đến sinh viên hay người bán vé số, tài xế xe ôm và nhiều người lao động bình dị khác.

Họ viết về những điều rất nhỏ: một lần được giúp đỡ, một người xa lạ chìa tay, một người hàng xóm trao niềm tin, một chuyến xe, một bữa cơm, một lời hỏi thăm.

Nhà báo Nguyễn Thái Bình chia sẻ sau nửa thế kỷ, TP.HCM đã có sự "lột xác" vượt bậc về hạ tầng đô thị và kinh tế. Tuy nhiên, theo ông, dù cơ sở vật chất ngày càng hiện đại, tình người ở thành phố vẫn được gìn giữ nguyên vẹn.

Từ hơn 600 bài viết, Ban tổ chức đã lựa chọn 50 tác phẩm đăng tải trên Báo Tuổi Trẻ, chọn chấm trao giải và tập hợp thành sách "50 năm thành phố nghĩa tình của tôi".

50 câu chuyện được chọn vào cuốn sách là những lời nhắc dịu dàng rằng giữa một đô thị không ngừng chuyển động, điều đáng quý nhất vẫn là cách con người đối xử với nhau, như lời chia sẻ của biên tập viên Lê Thị Thái Hòa trong lời giới thiệu cuốn sách: 

"Và biết đâu, khi gấp sách lại, bạn sẽ nhớ ra rằng chính mình cũng đang nắm giữ một câu chuyện tương tự - một bữa cơm ai đó từng xới thêm cho bạn, một tấm bảng nhỏ bên đường từng khiến bạn dừng chân, một người xa lạ từng đỡ bạn dậy giữa phố đông. 

Nếu đúng như vậy, xin hãy xem cuốn sách này không chỉ là một tuyển tập để đọc mà còn là một lời mời để bạn tiếp tục viết thêm những trang mới cho câu chuyện nghĩa tình vẫn đang tiếp diễn của thành phố này".

Cuộc thi 50 năm thành phố nghĩa tình của tôi  khép lại, nhưng những câu chuyện đẹp về nghĩa tình đất và người TP.HCM vẫn tiếp nối, mở ra những trang mới về một thành phố luôn ấm áp tình người và hướng về phía trước.

Ông Lê Bảo Kỳ, Phó giám đốc Trung tâm truyền thông số báo Tuổi Trẻ (bìa trái) và bà Văn Thị Hữu Tâm, Phó giám đốc Công ty Đường sắt đô thị số 1 (bìa phải) trao tặng thưởng cho các tác giả đoạt giải bình chọn - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Nhà báo Cát Khuê, báo Tuổi Trẻ (bìa trái) và nhà văn Nguyễn Khắc Ngân Vi (bìa phải) trao giải khuyến khích cho các tác giả - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Bà Văn Thị Hữu Tâm, Phó giám đốc Công ty Đường sắt đô thị số 1 TP.HCM - chia sẻ công ty của bà đã phát động các đoàn viên thanh niên cùng tham dự cuộc thi đầy ý nghĩa của báo Tuổi Trẻ - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Buổi trao giải thu hút sự chú ý của đông đảo bạn đọc có mặt tại Đường sách Nguyễn Văn Bình, TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH