Xe không người lái chạy taxi đang được thử nghiệm tại London - Ảnh: AP
Năm 2026 ghi nhận thêm nhiều thành phố cho phép các loại xe không người lái hoạt động, nhưng mức độ tự động và thái độ của người dân khác nhau đáng kể.
Robotaxi nhận khách giữa những con đường 'mạng nhện'
London là một trong những cái tên mới nhất gia nhập danh sách này. Đầu tháng 9, Uber và công ty công nghệ Anh Wayve bắt đầu cung cấp các chuyến xe tự hành có giám sát tại London, đánh dấu lần đầu hành khách ở Anh có thể được ghép với một chiếc xe tự hành khi gọi xe qua ứng dụng.
Đội xe sử dụng Ford Mustang Mach-E chạy điện, trang bị hệ thống Wayve AI Driver cùng camera và radar xung quanh xe. Người dùng đặt UberX, Uber Electric hoặc Uber Comfort như bình thường.
Nếu hệ thống ghép với một xe Wayve, hành khách có thể đồng ý hoặc chuyển sang xe thông thường. Uber cho biết giá chuyến đi không tăng vì sử dụng xe tự hành.
Tuy vậy, đây chưa phải robotaxi hoàn toàn không người lái. Cơ quan giao thông London cho phép tối đa 15 xe tham gia chương trình thử nghiệm trong một năm và mỗi xe vẫn có một tài xế được cấp phép ngồi sau vô-lăng. Người này có thể giành quyền điều khiển hoặc phanh khi cần thiết.
Xe tự lái chạy taxi ở London hiện vẫn buộc phải có tài xế để sẵn sàng can thiệp khi cần thiết - Ảnh: AP
Theo AP, London là một bài kiểm tra khó đối với công nghệ tự lái. Thành phố có nhiều đường hẹp, mạng lưới đường phức tạp, mật độ xe buýt, taxi, xe đạp và người đi bộ cao. Người đi bộ tại Anh cũng không bị cấm băng qua đường ngoài vạch dành riêng, khiến hệ thống phải xử lý những tình huống khó dự đoán hơn.
Wayve đã thử nghiệm công nghệ tại London trong nhiều năm. Hệ thống của hãng dùng trí tuệ nhân tạo học từ dữ liệu lái xe thực tế và được thiết kế để thích nghi với môi trường mới mà không phụ thuộc hoàn toàn vào bản đồ độ phân giải cao được dựng trước.
London hiện còn thu hút nhiều hãng robotaxi khác. Waymo đang thử xe tại thành phố này, trong khi Baidu cũng có kế hoạch đưa dịch vụ tự hành vào thị trường Anh.
Sự xuất hiện của robotaxi chưa nhận được sự đồng thuận rộng rãi. Khảo sát YouGov với 1.053 người trưởng thành ở London, do Ủy ban Giao thông thuộc Hội đồng London đặt hàng trong tháng 6, cho thấy 42% phản đối việc đưa phương tiện chở khách tự hành vào thành phố, trong khi 29% ủng hộ. Cũng chỉ 29% cho biết họ có khả năng sử dụng loại xe này.
Những chiếc xe tự lái Waymo chạy taxi trên đường phố Mỹ - Ảnh: REUTERS
Những chiếc xe không người lái 'toàn quyền' lăn bánh
London đi khá thận trọng so với Mỹ.
Ngày 1-9, Waymo bắt đầu nhận những hành khách công cộng đầu tiên tại Denver, San Diego và Tampa. Theo công ty, bước mở rộng này đưa số thành phố Mỹ nơi hãng cung cấp các chuyến đi hoàn toàn tự động lên 14.
Riêng trong năm 2026, Waymo đã đưa dịch vụ đến một loạt thị trường mới. Miami bắt đầu nhận hành khách vào tháng 1. Một tháng sau, Dallas, Houston, San Antonio và Orlando cùng mở cho những người dùng đầu tiên. Nashville gia nhập danh sách vào tháng 4, trước ba thành phố Denver, San Diego và Tampa vào đầu tháng 9.
Khác London, xe Waymo tại các dịch vụ này không có tài xế an toàn ngồi sau vô-lăng. Tại Miami và Orlando, dịch vụ đã mở cho mọi người dùng từ tháng 4. Nashville bỏ danh sách chờ vào tháng 6, còn Dallas mở cho tất cả người dùng vào tháng 8.
Xe tự lái robotaxi ở Dubai - Ảnh: CHINA DAILY
Dubai cũng chuyển nhanh sang vận hành thực tế. Cuối tháng 3, Cơ quan Đường bộ và Giao thông Dubai bắt đầu vận hành thương mại robotaxi tại Umm Suqeim và Jumeirah với Apollo Go của Baidu và WeRide. Giai đoạn đầu có 100 xe trong mạng lưới.
Đến ngày 19-8, cơ quan này cho biết đội robotaxi đã tăng lên 144 xe, trong đó 48 xe hoạt động thực tế, thực hiện khoảng 50 chuyến mỗi ngày. Tổng cộng dịch vụ đã thực hiện 7.613 chuyến chở khách. Mức hài lòng được cơ quan giao thông Dubai công bố là 97%. Tại một số khu vực được chọn, hành khách đã có thể sử dụng robotaxi hoàn toàn không tài xế.
Ở Seoul (Hàn Quốc), cách triển khai chậm hơn. Dịch vụ taxi tự hành ban đêm tại Gangnam chuyển từ miễn phí sang thu tiền từ ngày 6-4. Đến tháng 8, đội xe tăng lên 19 chiếc. Chính quyền Seoul cho biết dịch vụ đã thực hiện hơn 15.000 chuyến kể từ khi bắt đầu năm 2024.
Các xe tại Gangnam vẫn có tài xế an toàn trên xe, và có thể chuyển sang lái thủ công tại một số đoạn đường hẹp. Chính quyền thành phố cũng cho biết các đợt mở rộng tiếp theo sẽ được trao đổi với ngành taxi và công đoàn.
Xe tự lái chạy ban đêm tại Gangnam, Hàn Quốc - Ảnh: KOREA HERALD
Châu Âu đang đi theo hướng tương tự London. Hồi giữa tháng 8 vừa qua, Zagreb (Croatia) trở thành thành phố đầu tiên tại châu Âu cho phép người dùng đặt xe tự hành qua Uber, với công nghệ của Pony.ai và Verne vận hành đội xe. Giai đoạn đầu vẫn có một người vận hành được cấp phép ngồi sau vô-lăng.
Những khác biệt này cho thấy khái niệm "robotaxi" hiện bao phủ nhiều mức độ tự động rất khác nhau. Trong năm 2026, câu hỏi đã chuyển dần từ việc robotaxi có thể chạy trên đường hay không sang việc mỗi thành phố sẵn sàng cho phép chúng tự lái đến mức nào.
