Màn múa tôn vinh nghề mây tre đan - Ảnh: THIÊN ĐIỂU
Vở múa Những lớp phù sa đánh dấu sự trở lại của Trần Ly Ly trong một vở múa hoàn toàn. Kể từ khi rời vị trí Giám đốc Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam để làm quản lý Cục Nghệ thuật biểu diễn rồi chuyển về Học viện Múa Việt Nam, chị làm tổng đạo diễn rất nhiều chương trình nghệ thuật lớn nhưng là các chương trình nghệ thuật tổng hợp, nhạc kịch…
Lần này, Trần Ly Ly lấy hình tượng dòng sông Hồng và những lớp phù sa văn hóa để kể câu chuyện về đất, người và ký ức Bắc Bộ.
Chắt tinh túy làng cổ Bắc Bộ lên sân khấu múa
Với vở Những lớp phù sa, Trần Ly Ly tiếp tục phát huy thế mạnh trong việc chuyển hóa chất liệu dân gian, di sản văn hóa Việt Nam thành ngôn ngữ sân khấu mang tính đương đại.
Chị chọn múa dân gian đương đại là ngôn ngữ biểu đạt chính, kết hợp với hát ru, xẩm, hát văn và âm nhạc truyền thống. Đồng hành cùng chị về âm nhạc là nhạc sĩ Đạt Kìm, một nghệ sĩ gắn bó với âm nhạc dân tộc.
Màn tung rơm của những đứa trẻ thôn quê lên sâu khấu múa - Ảnh: THIÊN ĐIỂU
Và đặc biệt là 8 diễn viên tham gia vở diễn, "đều là những diễn viên múa trẻ có kỹ thuật tương đối đồng đều và cao", theo nhận xét của nghệ sĩ Trần Ly Ly.
Chia sẻ với Tuổi Trẻ, Trần Ly Ly cho biết chị chọn cái tên Những lớp phù sa là mang nghĩa ẩn dụ về dòng chảy văn hóa không ngừng được trao truyền, đắp bồi của thời gian, như phù sa không ngừng được bồi đắp theo năm tháng.
Những lớp phù sa văn hóa của dải Đồng bằng sông Hồng ấy, Trần Ly Ly chọn những "mật mã" như giọt nước, bến nước, con đò, phiên chợ quê, nghề mây tre đan, gốm, dệt lụa, hát văn…
Những chất liệu văn hóa ấy được đưa vào 5 hồi: Giọt nước - Làng - Chợ - Yêu - Hội.
Những hình ảnh gợi cảm ở bến nước đầu làng đêm trăng - Ảnh: THIÊN ĐIỂU
Văn hóa làng, văn hóa chợ và Đạo Mẫu tuyệt đẹp qua nghệ thuật múa
Vở múa được mở màn bằng màn diễn nhiều cảm xúc về hình tượng giọt nước. Trần Ly Ly chọn giọt nước mở đầu cho vở múa bởi trong quan niệm của chị nước chính là khởi nguồn của sự sống.
Từ giọt nước ấy, sự sống sinh sôi, làng được hình thành. Xứ văn minh lúa nước, nước có ở khắp mọi nơi. Làng Việt đồng bắc Bắc Bộ xưa làng nào cũng có một bến nước, nơi những cô gái mặc yếm đào tắm gội dưới trăng, trai gái hò hẹn, tình yêu nảy nở.
Tất cả được chuyển sang ngôn ngữ hình thể tuyệt đẹp trên sân khấu.
Đặc biệt, làng trong ký ức của Trần Ly Ly không thể thiếu những đống rơm vàng ươm sau vườn mùa gặt, những đám trẻ thỏa thích nô đùa cùng rơm mới, với hương lúa còn vương vấn mãi.
Màn tung rơm nô đùa của những đứa trẻ quê được dàn dựng đầy cảm xúc trên sân khấu múa - Video: THIÊN ĐIỂU
Màn tung rơm vui nhộn của đám trẻ được Trần Ly Ly đưa lên sân khấu, kết hợp với âm nhạc vui nhộn, ánh sáng rực rỡ, là một trong những màn đẩy cảm xúc người xem lên cao trào. Nhiều tiếng vỗ tay trong đêm diễn ra mắt dành cho màn này.
Và kể câu chuyện làng không thể thiếu những nghề thủ công ngàn đời. Đan lát, dệt lụa, làm gốm…, cài gì người Việt cũng khéo léo. Những lao động làng nghề cùng những thành phẩm của nó là chất liệu quá đẹp để đưa lên sân khấu múa.
Trần Ly Ly cùng với Hà Nhi - cộng sự trẻ tài năng của chị trong thiết kế các động tác múa, đã tạo nên những màn múa tuyệt đẹp trên sân khấu để tôn vinh các làng nghề truyền thống Việt Nam.
Có làng nghề thì phải có chợ. Chợ với làng Việt cổ không chỉ là nơi bán mua, nó là một mảnh hồn làng, nơi người ta gặp gỡ nhau, trò chuyện, đổi trao. Chợ thậm chí là một sân khấu ngoài trời của làng Việt xưa, bên cạnh sân khấu sân đình.
Trần Ly Ly để cho người đàn bà ngồi trên cánh võng Bắc Bộ, cong cong như chiếc thuyền nan, mà kể chuyện làng, chuyện chợ.
Phần Hội, Trần Ly Ly chọn đưa lên một diễn xướng Chúa thượng ngàn của Nghệ nhân văn hóa Nguyễn Đức Hiển.
Đưa diễn xướng hầu đồng lên sân khấu, Trần Ly Ly muốn khoe với người Việt lẫn du khách về thứ văn hóa Đạo Mẫu Việt Nam đặc sắc.
Những người đàn bà ngồi trên chiếc võng cách điệu kể chuyện làng, chuyện chợ - Ảnh: THIÊN ĐIỂU
Nghệ sĩ Cao Ngọc Ánh - chỉ đạo nghệ thuật và chủ nhiệm chương trình - cho biết Những lớp phù sa hướng tới khán giả Việt Nam và du khách quốc tế, mong muốn tạo thêm một trải nghiệm văn hóa dành cho những người đến Hà Nội.
Với công chúng trong nước, chương trình mang đến một góc nhìn mới về những chất liệu quen thuộc của văn hóa Bắc Bộ.
Với du khách quốc tế, dòng sông Hồng, làng nghề, âm nhạc dân gian và nghệ thuật thị giác tạo thành một câu chuyện mà họ có thể nắm, cảm nhận vẻ đẹp dễ dàng bất chấp rào cản ngôn ngữ.
Vở múa dự định diễn định kỳ, một sản phẩm du lịch văn hóa hấp dẫn bổ sung vào sản phẩm du lịch khám phá Hà Nội về đêm ở Hà Nội.
