Lý Công Uẩn không chỉ thuộc về lịch sử Việt Nam

Tượng đài Lý Thái Tổ (Lý Công Uẩn) bên hồ Hoàn Kiếm ở Hà Nội - Ảnh: CTV

Các nhà nghiên cứu đưa ra khẳng định tại hội thảo khoa học quốc tế “Danh nhân Lý Công Uẩn - anh hùng dân tộc, dấu ấn lịch sử văn hóa, tầm nhìn và giá trị thời đại”, do UBND thành phố Bắc Ninh phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức ngày 29-9 tại Bắc Ninh.

Hội thảo được tổ chức để phục vụ việc xây dựng hồ sơ đề xuất UNESCO xem xét tham gia kỷ niệm 1.000 năm ngày mất của Lý Công Uẩn vào năm 2028, theo các quy trình và tiêu chí của UNESCO.

Di sản Lý Công Uẩn góp vào ký ức chung của nhân loại

Phát biểu tại hội thảo, Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố Bắc Ninh Mai Sơn cho biết hội thảo là một bước đi nhằm giải mã một di sản lịch sử - văn hóa, xác lập những giá trị có ý nghĩa vượt khỏi phạm vi quốc gia và xây dựng cơ sở khoa học để Việt Nam giới thiệu với cộng đồng quốc tế về Lý Công Uẩn và những di sản tư tưởng, văn hóa mà ông để lại.

“Năm 2028, tròn 1.000 năm ngày ông qua đời là một dấu mốc để chúng ta đặt ra một câu hỏi lớn hơn: Sau một nghìn năm, điều gì từ Lý Công Uẩn vẫn còn giá trị đối với con người hôm nay và có khả năng trở thành một phần của ký ức chung của nhân loại?...

Chúng ta không nên chỉ hỏi: Lý Công Uẩn có ý nghĩa như thế nào đối với lịch sử Việt Nam?

Mà cần đặt thêm câu hỏi: Những giá trị nào từ tư tưởng, lựa chọn và di sản của ông có thể được giới thiệu với thế giới như một đóng góp của Việt Nam vào lịch sử văn minh, quản trị quốc gia, tư duy về không gian phát triển, văn hóa hòa bình, giáo dục và đối thoại giữa các nền văn hóa?”, ông Mai Sơn nói.

Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Phương phát biểu tại hội thảo - Ảnh: BTC

Phát biểu đề dẫn tại hội thảo, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam Nguyễn Thị Thu Phương cho biết di sản mà Lý Công Uẩn để lại không chỉ thuộc về lịch sử, mà còn gợi mở những giá trị có ý nghĩa đối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay.

Đó là tư tưởng lấy dân làm gốc, chăm lo đời sống nhân dân; tinh thần khoan dung, nhân văn trong quản trị quốc gia và xây dựng pháp luật; sự coi trọng giáo dục, phát hiện và sử dụng người có tài, có đức; cùng tầm nhìn kiến tạo những điều kiện phát triển lâu dài.

Nhiều tham luận tại hội thảo đã phân tích nhiều nội dung trong tư tưởng và hoạt động trị quốc của Lý Thái Tổ, trong đó có quan niệm thuận thiên, thuận lòng người; chủ trương xây dựng một nhà nước có pháp quyền, nhân văn, thúc đẩy giáo dục; chính sách an dân, giảm nhẹ nghĩa vụ đối với dân; việc sử dụng nhân tài; quan hệ bang giao hòa hiếu; và ảnh hưởng của Phật giáo.

Lý Công Uẩn vẫn đối thoại

Tiến sĩ Nguyễn Văn Đáp - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Bắc Ninh - khẳng định ngày nay, khi nhân loại hướng tới các giá trị phát triển bền vững, hòa bình, đối thoại văn hóa và lấy con người làm trung tâm của mọi chính sách, nhiều tư tưởng của Lý Công Uẩn vẫn giữ nguyên giá trị thời sự.

Tinh thần "thuận thiên, hợp lòng dân", tư tưởng "mưu nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu", chính sách "khoan thư sức dân", xây dựng môi trường hòa bình để phát triển hay coi văn hóa là nền tảng của quốc gia đều cho thấy sự tương đồng với những giá trị phổ quát mà Liên hợp quốc và UNESCO đang thúc đẩy.

Điều đó khẳng định rằng di sản của Lý Công Uẩn không chỉ thuộc về lịch sử Việt Nam mà còn có khả năng đối thoại với các tư tưởng tiến bộ của nhân loại trong thế kỷ XXI.

Tiến sĩ Vũ Đức Liêm (giảng viên Đại học Sư phạm Hà Nội) khẳng định không nên chỉ xem Lý Công Uẩn như người sáng lập vương triều Lý và công lao định đô ở Thăng Long.

Ông Vũ Đức Liêm nhấn mạnh tầm nhìn chiến lược của Lý Công Uẩn trong việc lựa chọn trung tâm châu thổ sông Hồng, kết nối nguồn lực Phật giáo, củng cố tính chính thống, tổ chức lại dân cư, thiết lập quan hệ với nhà Tống và mở rộng khả năng quản trị lãnh thổ.

“Đặt cạnh Suryavarman I của Angkor, Airlangga của Java và Anawrahta của Pagan, Lý Công Uẩn hiện lên như một trong những nhà kiến tạo quốc gia tiêu biểu của Đông Nam Á thế kỷ XI”, ông Liêm nói.

Tại hội thảo, ông Lê Hoon, Chủ tịch Hội dòng họ Lý Hoa Sơn, Hàn Quốc và một số đại biểu đưa đến câu chuyện thú vị về mối nhân duyên lịch sử 800 năm giữa triều Lý Việt Nam và dòng họ Lý Hoa Sơn ở Hàn Quốc.