
Khu đất nằm ở bên bờ sông Hàn - Ảnh: ĐOÀN CƯỜNG
Tại tọa đàm khoa học "Dấu ấn xây dựng và bảo vệ đất nước của nhà Nguyễn tại Cửa Hàn - nhận diện qua các công trình phòng thủ thế kỷ XIX - gợi mở hướng tiếp cận dự án công viên văn hóa vườn Nhật Nguyệt" mới đây, các chuyên gia, nhà khoa học đã có những đánh giá về giá trị lịch sử của khu vực này.
Theo đó, Cửa Hàn giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến lược phòng thủ duyên hải của vương triều Nguyễn thế kỷ XIX.
Không chỉ là cửa ngõ giao thương trọng yếu của miền Trung, khu vực này còn giữ vai trò là tuyến phòng thủ tiền tiêu bảo vệ phía nam kinh đô Phú Xuân trong bối cảnh các cường quốc phương Tây gia tăng hoạt động xâm nhập khu vực.

Hiện trạng khu đất nhìn từ trên cao xuống - Ảnh: ĐOÀN CƯỜNG
Các nghiên cứu cho thấy triều Nguyễn đã từng bước hình thành hệ thống phòng thủ liên hoàn tại khu vực cửa biển Đà Nẵng, phân bố từ bán đảo Sơn Trà đến hai bờ sông Hàn. Trong đó, đài Điện Hải và bảo An Hải giữ vai trò trung tâm.
Các nhà khoa học thống nhất xác định vị trí gốc của đài Điện Hải được xây dựng năm 1813 nằm tại khu vực ven cửa biển sông Hàn.
Vị trí hiện tại là khu đất trống, phía bắc giáp đường Như Nguyệt, phía đông giáp ngã ba đường Như Nguyệt - đường nội bộ công viên phần mềm Đà Nẵng số 2.
Nhiều ý kiến cho rằng việc hình thành không gian công viên văn hóa - ký ức lịch sử tại khu vực vị trí gốc đài Điện Hải là hướng tiếp cận phù hợp, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản đô thị Đà Nẵng.

Cửa Hàn mang nhiều giá trị lịch sử - Ảnh: ĐOÀN CƯỜNG
Công trình không chỉ dừng ở chức năng cảnh quan công cộng, mà cần được nghiên cứu như một thiết chế văn hóa - lịch sử, có tính giáo dục truyền thống, kết nối các dấu tích phòng thủ Cửa Hàn với thành Điện Hải hiện nay.
Nhiều ý kiến cũng đề xuất nghiên cứu khả năng khảo sát, thăm dò khảo cổ học trước khi triển khai đầu tư xây dựng…


Khu vực dự kiến làm công viên hiện có mặt bằng sạch - Ảnh: ĐOÀN CƯỜNG
Trên cơ sở các ý kiến tại tọa đàm, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đề xuất UBND TP xem xét giao sở chủ trì nghiên cứu, tham mưu ý tưởng hình thành công viên văn hóa vườn Nhật Nguyệt tại khu vực này.
Công viên văn hóa vườn Nhật Nguyệt có những gì?
Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi vừa chủ trì cuộc họp và giao các cơ quan liên quan hoàn chỉnh hồ sơ đề xuất dự án công viên văn hóa vườn Nhật Nguyệt.
Theo thuyết minh phương án đầu tư do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch báo cáo, dự án nhằm bổ sung không gian văn hóa công cộng, góp phần gìn giữ, giới thiệu các giá trị lịch sử, văn hóa khu vực Cửa Hàn.

Hướng tiếp giáp với công viên phần mềm - Ảnh: ĐOÀN CƯỜNG
Đồng thời, hoàn thiện cảnh quan đô thị khu vực đường Như Nguyệt và công viên phần mềm Đà Nẵng số 2.
Dự án có quy mô khoảng 21.900m², tổng kinh phí dự kiến 186,71 tỉ đồng.
Các hạng mục gồm khu điểm nhấn văn hóa, quảng trường, miếu thờ, mái nghỉ, sân vườn, cây xanh, chiếu sáng và hạ tầng kỹ thuật.

Phối cảnh dự án
Điểm nhấn kiến trúc là khối biểu tượng trên đế tròn, kết hợp phù điêu hình trăng và mặt trống đồng.
Không gian công viên được tổ chức với hệ thống đường dạo, bốn mái nghỉ cảnh quan, miếu thờ kiến trúc truyền thống miền Trung, quảng trường, cây xanh, mặt nước.
Ngoài ra, dự án dự kiến đầu tư hệ thống chiếu sáng mỹ thuật, 24 bộ đèn chiếu trời cùng hệ thống nhạc nước.