Khu đấu giá tại xã Sơn Đồng (xã Tiền Yên, huyện Hoài Đức cũ - Hà Nội) có lô được trả tới 133,3 triệu đồng/m², nhưng sau hơn 1 năm vẫn để trống (ảnh chụp đầu năm 2026) - Ảnh: QUANG THẾ
Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Đề xuất đất bỏ hoang chịu thuế 0,2%, không áp hạn mức
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung mức thuế suất đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Cụ thể, các loại đất này sẽ chịu thuế suất 0,2% và không áp dụng hạn mức.
Với mức đề xuất này, thuế suất đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng sẽ cao gần 7 lần mức 0,03% đang áp dụng với đất ở trong hạn mức.
Bộ Tài chính cho biết việc bổ sung quy định nhằm thực hiện Nghị quyết 21 của Ban Chấp hành Trung ương, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 khắc phục tình trạng sử dụng đất lãng phí, đất bỏ hoang.
Theo Bộ Tài chính, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã có một số quy định nhằm điều tiết việc sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả.
Đối với đất ở, luật áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần: 0,03% đối với diện tích trong hạn mức; 0,07% đối với phần diện tích vượt không quá 3 lần hạn mức và 0,15% đối với phần diện tích vượt trên 3 lần hạn mức.
Đối với đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, thuế suất là 0,03%. Đất sử dụng không đúng mục đích, đất chưa sử dụng theo đúng quy định chịu thuế suất 0,15%, còn đất lấn, chiếm chịu thuế suất 0,2%.
Tuy nhiên luật hiện hành chưa có mức thuế suất riêng đối với trường hợp để đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng.
Các chuyên gia đồng tình với việc đánh thuế cao với đất bỏ hoang - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Tính thuế cao để ngăn tiền bớt ‘chôn’ vào đất
Trao đổi với Tuổi Trẻ, GS Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) - cho rằng cần sớm áp dụng thuế lũy tiến với đất, đặc biệt là đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng.
Theo ông Võ, nhiều quốc gia không chỉ đánh thuế cao với đất bỏ hoang mà còn áp thuế đối với đất sử dụng kém hiệu quả. Mục tiêu là buộc người sở hữu đưa đất vào khai thác hiệu quả, thay vì găm giữ chờ tăng giá.
"Khi chi phí nắm giữ đất tăng, dòng vốn sẽ dịch chuyển sang sản xuất, kinh doanh thay vì tiếp tục 'chôn' trong đất" - ông nhận định.
Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Tú - chuyên gia về thuế - cho rằng đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, vì vậy đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng cần chịu mức thuế đủ lớn để người sở hữu không còn động lực găm giữ.
Theo ông Tú, khi phải nộp thuế cao hằng năm đối với đất bỏ hoang, chi phí nắm giữ sẽ tăng lên, từ đó tạo áp lực để người sở hữu đưa đất vào sản xuất, kinh doanh, cho thuê hoặc chuyển nhượng.
Ông Tú cho rằng để kiểm soát hiệu quả việc sử dụng đất, cần hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Khi đó cơ quan quản lý có thể xác định một cá nhân đang sở hữu bao nhiêu thửa đất, ở đâu và diện tích bao nhiêu.
Đây cũng là nền tảng để cơ quan quản lý kiểm soát tình trạng đầu cơ và sử dụng đất lãng phí.
