Cuốn Mind Children của Hans Moravec đang được giới AI nhắc lại khi bàn về tương lai của nhân loại - Ảnh: Amazon
Một bữa tiệc tối của giới nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) tại Thung lũng Silicon gần đây đã trở thành điểm khởi đầu cho cuộc tranh luận về một ý tưởng gây nhiều tò mò: liệu con người trong tương lai có còn cần sinh con theo cách truyền thống?
Theo The Guardian, một nhà nghiên cứu AI châu Âu tham dự bữa tiệc đã bất ngờ khi nghe chủ nhà nhận định rằng thế hệ hiện nay có thể là thế hệ cuối cùng phải nghĩ đến việc sinh sản sinh học, bởi trong tương lai con người có thể tải ý thức của mình lên môi trường số.
Cuộc trò chuyện nhanh chóng chuyển sang khái niệm "mind children" (tạm dịch: Những đứa con trí tuệ) - thuật ngữ không còn xa lạ với nhiều người trong giới AI.
Từ một cuốn sách xuất bản năm 1988
Khái niệm này xuất phát từ cuốn Mind Children: The Future of Robot and Human Intelligence của nhà khoa học robot Hans Moravec, xuất bản lần đầu năm 1988.
Theo nhà kinh tế học và nhà tương lai học Robin Hanson thuộc Đại học George Mason, cuốn sách từng tạo tiếng vang trong cộng đồng nghiên cứu robot và học máy vào cuối thập niên 1980. Tuy nhiên phải đến khi AI phát triển mạnh trong những năm gần đây, các ý tưởng trong sách mới được chú ý trở lại.
Trong tác phẩm của mình, Hans Moravec cho rằng tiến hóa văn hóa và công nghệ đã dần vượt qua tiến hóa sinh học trong việc định hình tương lai loài người.
Theo lập luận này, những thông tin cấu thành con người có thể một ngày nào đó không còn được truyền qua ADN, mà được lưu trữ dưới dạng phần mềm và phần cứng.
Ông gọi những thực thể mới đó là "mind children" - những hậu duệ mang đặc điểm tâm trí của con người nhưng tồn tại dưới dạng kỹ thuật số hoặc máy móc.
Hans Moravec từng dự đoán rằng trong vòng khoảng một thế kỷ, con người có thể tạo ra các cỗ máy đủ thông minh để tự xem mình là hậu duệ của nhân loại.
Khi AI được xem là "hậu duệ" của con người
Nhà kinh tế học và tương lai học Robin Hanson thuộc Đại học George Mason cho rằng viễn cảnh này có thể trở nên khả thi nếu AI đạt tới mức trí tuệ tương đương con người.
Theo ông, tương lai có thể chứng kiến sự xuất hiện của số lượng lớn các thực thể sở hữu khả năng tư duy tương tự con người, nhưng tồn tại dưới những hình thức khác biệt. Trong chừng mực nào đó, chúng có thể được xem là "con cháu" của nhân loại.
Các chuyên gia lo ngại ranh giới giữa bản thân, bạn đời và con cái có thể trở nên mờ nhạt nếu con người có khả năng tạo ra những thực thể AI mang một phần ý thức hoặc tính cách của mình - Ảnh: ABC7 News
Angela Aristidou, nhà nghiên cứu về ứng dụng AI tại University College London, cho biết bà không bất ngờ khi cuốn sách Mind Children của nhà khoa học Hans Moravec đang được quan tâm trở lại.
Theo bà, nhiều điều từng được xem là khoa học viễn tưởng vào năm 1988 nay đã trở nên dễ hình dung hơn nhờ sự phát triển của AI.
Bà dẫn chứng việc các bản sao kỹ thuật số của con người ngày càng phổ biến, hay hiện tượng một số người xây dựng mối quan hệ tình cảm với các chatbot AI.
"Nếu một người có thể tạo ra mẫu bạn đời AI lý tưởng của riêng mình, tại sao họ không thể tạo ra một đứa trẻ lý tưởng?", bà Angela Aristidou đặt vấn đề.
Gần 40 năm sau ngày phát hành, Mind Children tiếp tục được nhắc đến không phải vì những công nghệ mà nó mô tả đã xuất hiện, mà bởi những câu hỏi mà cuốn sách đặt ra về tương lai của con người vẫn chưa có lời giải.
