Bí thư Trần Lưu Quang nhìn nhận Luật Phát triển đô thị là một cơ hội thực sự lớn của TP.HCM, đồng thời đặt vấn đề làm sao biến tất cả những điều đó thành kết quả.
Trưa 26-8, phát biểu kết luận Hội nghị quán triệt, triển khai thi hành Luật Phát triển đô thị. Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cho rằng giá trị lớn nhất của đạo luật không chỉ nằm ở những cơ chế, chính sách cụ thể mà trước hết là sự thay đổi về tư duy phát triển đô thị.
Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang phát biểu tại hội nghị - Ảnh: QUANG ĐỊNH
"Đô thị không còn là một bước trung gian chỉ để quản lý, mà phải là một chủ thể để tạo ra sự phát triển", Bí thư Thành ủy nói và cho rằng nếu vẫn nhìn luật theo cách cũ, tư duy theo lối mòn cũ thì đạo luật sẽ không phát huy được ý nghĩa.
Trong phát biểu, Bí thư Trần Lưu Quang chỉ ra ba giá trị lớn mà Luật Phát triển đô thị mang lại cho TP.HCM.
Thứ nhất là phân cấp, phân quyền một cách thực chất, theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".
Luật trao trực tiếp khoảng 240 nội dung cho HĐND, UBND và Chủ tịch UBND, đồng thời đặt ra nguyên tắc ưu tiên áp dụng luật này khi có xung đột với quy định pháp luật khác.
"Cơ chế đặc thù như trước đây sẽ không còn bị vô hiệu hóa bởi các quy định chung được quy định ở các luật khác", ông nói và cho rằng đây là giá trị "cực kỳ lớn". Bởi trong thực tế, sự chồng chéo, xung đột giữa các quy định pháp luật đã khiến thành phố gặp không ít khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện.
Một góc trung tâm TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Giá trị thứ hai, theo ông Trần Lưu Quang, là không gian cho thí điểm chính sách và các mô hình kinh tế mới. Nếu trước đây thí điểm chủ yếu trả lời câu hỏi "có làm được hay không", thì với Luật Phát triển đô thị, thành phố phải trả lời câu hỏi "làm một lần, lâu dài bằng cách thức như thế nào".
Điều quan trọng là dù thực hiện theo cách nào, thành phố phải biết biến những nguồn lực đang có thành nguồn lực của sự phát triển.
Giá trị thứ ba là tốc độ và tính năng động. "Khác với các luật cho thành phố chúng ta là không có chờ hướng dẫn", Bí thư Thành ủy nhấn mạnh.
Ông Trần Lưu Quang nhấn mạnh: "Câu nói chờ hướng dẫn của Trung ương đã trở thành quá khứ. Với những gì Luật Phát triển đô thị đã trao quyền, thành phố phải chủ động tổ chức thực hiện".
Bí thư Thành ủy TP.HCM khẳng định Luật Phát triển đô thị là một cơ hội thực sự lớn nhưng không phải là kết quả cuối cùng mà thành phố đã có được.
"Hạ tầng là đường băng, nguồn vốn là nguyên liệu, thể chế quyết định TP.HCM có thể cất cánh. Nhưng điều quan trọng nhất là ai sẽ là người biến tất cả những cái đó thành kết quả", Bí thư Trần Lưu Quang đặt vấn đề.
Theo Bí thư Thành ủy, câu trả lời nằm ở chính những người đang tham dự hội nghị, cũng như đội ngũ cán bộ tại các phường, xã. Từ hội nghị này, ông đề nghị việc đầu tiên là phải "thấu được" luật, sau đó quán triệt và cụ thể hóa bằng các chương trình, đề án.
Mỗi cán bộ ở vị trí công tác của mình phải trả lời ba câu hỏi: Luật trao cho chúng ta và cơ quan chúng ta quyền hạn gì? Với quyền hạn đó, chúng ta tạo ra được sản phẩm gì? Nếu không làm hoặc làm không hiệu quả thì ai làm, ai chịu trách nhiệm?
Tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) mở ra một phương thức giao thông mới, đồng thời tạo thêm dư địa để TP.HCM tổ chức lại không gian đô thị theo hướng gắn phát triển với giao thông công cộng - Ảnh: CHÂU TUẤN
"KPI của chúng tôi dành cho các đồng chí cơ bản cũng xoay quanh ba câu hỏi này mà thôi", Bí thư Trần Lưu Quang nói.
Ở cấp thành phố, Bí thư Thành ủy yêu cầu Chủ tịch UBND TP.HCM và các đơn vị liên quan trong hơn một tháng còn lại phải cụ thể hóa 240 nội dung luật trao quyền bằng 105 văn bản, gồm 73 nghị quyết của HĐND và 32 quyết định của UBND và Chủ tịch UBND.
Mục tiêu là đến ngày 1-10, thời điểm Luật Phát triển đô thị có hiệu lực, thành phố phải có đủ hành lang pháp lý và cơ sở để triển khai các chính sách được luật cho phép.
"Chúng ta làm ngay để ba tháng 10, 11 và 12 năm nay đóng góp đáng kể vào những mục tiêu mà chúng ta đã đề ra", ông yêu cầu.
Đối với các sở, ngành, Bí thư Trần Lưu Quang đề nghị không ai được nói mình chưa nắm, chưa rõ về những nội dung thuộc trách nhiệm của mình. "Các đồng chí không có quyền nói là 'em không biết'", ông nói.
Trong rất nhiều công việc phải triển khai, Bí thư Thành ủy yêu cầu từng đơn vị phải lọc ra một việc có tính chất quyết định, quan trọng để ưu tiên thực hiện.
Đồng thời, cách làm cũng phải thay đổi, từ chỗ đề xuất giải pháp cho những vấn đề đặc thù sang chủ động thiết kế giải pháp trong giới hạn mà luật đã cho phép.
"Nếu trước đây mình vướng cái gì thì mình đề xuất giải pháp để nó thành cơ chế đặc thù, thì bây giờ căn cứ những điều mà luật đã cho phép, mình sẽ có giải pháp gì để thúc đẩy mọi việc", ông phân tích.
Cảng Cát Lái là đầu mối quan trọng của hệ thống cảng biển, logistics, nơi hạ tầng trực tiếp kết nối hoạt động sản xuất, kinh doanh của TP.HCM với các thị trường trong nước và quốc tế - Ảnh: CHÂU TUẤN
Theo Bí thư Thành ủy TP.HCM, đi cùng với việc trao quyền phải là trách nhiệm lớn hơn. Cơ chế mới cần chuyển từ kiểm soát bằng xin phép sang kiểm soát bằng công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.
Ông lưu ý hai nguy cơ thành phố phải tránh. Một là chậm và trì trệ - có quyền nhưng không dùng, có thời cơ nhưng không chớp, cứ chờ nơi khác làm trước rồi mới làm theo. "Thời cơ phát triển của thành phố này không chờ", ông nhấn mạnh.
Nguy cơ thứ hai là không nắm chắc quy định, dẫn đến áp dụng sai hoặc làm quá. Bí thư Thành ủy khẳng định cán bộ nếu quyết định đúng thẩm quyền, minh bạch, không vụ lợi, vì lợi ích chung mà trong quá trình thực hiện có sai sót thì thành phố sẽ bảo vệ và bảo vệ đến cùng.
Ngược lại, những trường hợp lợi dụng cơ chế để trục lợi, lợi ích nhóm, làm thất thoát nguồn lực phải bị xử lý.
Nút giao An Phú là điểm giao của các trục giao thông lớn ở khu Đông TP.HCM, kết nối cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây với đại lộ Mai Chí Thọ và các tuyến đường khu vực, góp phần giải tỏa áp lực giao thông và tăng khả năng kết nối vào trung tâm thành phố - Ảnh: CHÂU TUẤN
"Luật đang tạo ra một môi trường mà cán bộ không sợ khi quyết định đúng, nhưng không thể che giấu sự trì trệ, sai phạm", ông nói.
Theo ông Trần Lưu Quang, TP.HCM sẽ công khai định kỳ bộ chỉ số đánh giá hiệu quả quản trị và hiệu quả thực thi quyền. Các đoàn kiểm tra sẽ tiến hành cả định kỳ và đột xuất, xuống trực tiếp địa bàn để kiểm tra sản phẩm, kết quả thực hiện.
Đặc biệt, ông cho rằng điểm có ý nghĩa quyết định trong việc triển khai luật là công tác cán bộ. Việc đánh giá cán bộ sẽ dựa trên ba kênh: hệ thống chỉ số đánh giá năng lực và sản phẩm đầu ra; đánh giá của cơ quan, tổ chức; và quan trọng nhất là đánh giá của người dân.
"Người dân và doanh nghiệp phải cảm nhận được sự thay đổi, cảm nhận được kết quả", ông nói.
Từ đó, thành phố sẽ khen thưởng, kỷ luật và bố trí cán bộ dựa trên kết quả đo lường được. "Cái gì không đo được thì không được tính", Bí thư Thành ủy nhấn mạnh.
Theo ông, không thể đánh giá bằng những báo cáo chung chung như "đã tiếp tục tổ chức quán triệt, cố gắng...". Cần đo được cụ thể bao nhiêu thủ tục được rút ngắn, giảm bao nhiêu ngày, doanh nghiệp được tháo gỡ bao nhiêu vấn đề, bao nhiêu công việc được khởi động và tạo ra kết quả thực chất.
Khu vực làm dự án tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu mở ra hướng kết nối mới về phía biển, tạo thêm dư địa phát triển kinh tế biển, cảng biển và logistics, qua đó khai thác hiệu quả hơn không gian và các nguồn lực của TP.HCM mới - Ảnh: CHÂU TUẤN
Ông Trần Lưu Quang cũng đưa ra thông điệp mới về công tác cán bộ: người làm được, có sản phẩm rõ ràng sẽ được ghi nhận, khen thưởng, có cơ hội thăng tiến và đề bạt, không chờ đến kỳ, không chờ sự tuần tự.
"Không cứ lên trưởng (đứng đầu cơ quan, đơn vị - NV) là phải từ cấp phó, thậm chí một đồng chí trưởng phòng, chúng tôi xét thấy có đủ điều kiện lên làm cũng được, luật đã cho phép chứ không phải tôi nghĩ ra", ông nói.
Đồng thời, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, nếu có sai sót trong quá trình đổi mới, thành phố sẽ đứng ra bảo vệ và cam kết bảo vệ đến cùng. Theo ông, đây không chỉ là lời động viên mà là nội dung đã được luật xác lập và sẽ được thể chế hóa.
"Chúng ta không giao quyền cho một người mà không dám dùng", Bí thư Thành uỷ Trần Lưu Quang nói, đồng thời cảnh báo những cán bộ né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, chỉ muốn giữ an toàn cho bản thân sẽ không thể đáp ứng yêu cầu mới.
