Cách kiểm tra bài viết có sử dụng AI hay không - Ảnh: IWEAVER AI
ThS Trần Triệu Quân - giảng viên Trường đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM - hướng dẫn một số công cụ AI giáo viên có thể kiểm tra các đoạn văn, bài làm của học sinh:
GPTZero: Xác định những đoạn văn cụ thể
GPTZero được phát triển chuyên biệt để nhận diện văn bản có dấu hiệu được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo, hỗ trợ giáo viên phân tích bài văn, bài làm và những nội dung học thuật.
Phiên bản miễn phí kiểm tra được tối đa 10.000 chữ một tháng.
- Bước 1: Mở trình duyệt, truy cập website https://gptzero.me. Tại trang chủ, lựa chọn chức năng kiểm tra AI.
- Bước 2: Mở bài làm của học sinh dưới định dạng Word, PDF có thể trích xuất văn bản. Sao chép nội dung cần kiểm tra.
- Bước 3: Dán nội dung đã sao chép vào khung nhập văn bản. Trường hợp giao diện hỗ trợ tải tài liệu, giáo viên có thể lựa chọn chức năng tải tệp.
Giao diện GPTZero - Ảnh: TRẦN TRIỆU QUÂN
- Bước 4: Nhấn nút kiểm tra hoặc quét văn bản theo hướng dẫn trên giao diện. Hệ thống sẽ phân tích nội dung và trả về kết quả nhận diện.
- Bước 5: Xem kết luận tổng thể và những đoạn văn được đánh dấu.
- Bước 6: So sánh bài viết với những bài tập trước đó, kiểm tra lịch sử chỉnh sửa hoặc yêu cầu học sinh giải thích cách xây dựng nội dung.
* Mẹo: Đối với những bài luận dài, giáo viên nên kiểm tra toàn bộ văn bản trước khi phân tích riêng từng đoạn.
Detecting-AI: Kiểm tra nhanh bài luận mà không cần cài đặt phần mềm
Detecting-AI là nền tảng kiểm tra văn bản trực tuyến miễn phí, phù hợp với những giáo viên muốn thực hiện thao tác nhanh trên trình duyệt.
- Bước 1: Mở trình duyệt và nhập địa chỉ https://detecting-ai.com. Tìm chức năng AI Detector hoặc công cụ kiểm tra văn bản AI trên giao diện chính.
Ứng dụng Detecting-AI có thể dùng ngay trên web - Ảnh: TRẦN TRIỆU QUÂN
- Bước 2: Mở tài liệu cần kiểm tra và sao chép nội dung. Nếu bài viết chứa hình ảnh, biểu đồ hoặc bảng biểu, giáo viên nên xác định rõ phần văn bản cần phân tích.
- Bước 3: Dán văn bản vào khung nhập liệu. Kiểm tra giới hạn số từ hoặc ký tự mà hệ thống cho phép xử lý. Nếu bài làm vượt quá giới hạn, có thể chia thành những phần nhỏ hơn.
- Bước 4: Nhấn nút kiểm tra trên giao diện.
- Bước 5: Xem kết luận tổng thể và những chỉ báo mà công cụ cung cấp. Nếu có tính năng đánh dấu đoạn văn, giáo viên có thể sử dụng thông tin này để xác định những phần cần xem xét thêm.
- Bước 6: Khi cần theo dõi, giáo viên có thể ghi nhận kết quả cùng thời điểm kiểm tra, phiên bản bài viết và tên công cụ đã sử dụng.
* Mẹo: Giáo viên có thể sử dụng Detecting-AI để sàng lọc ban đầu đối với những bài luận. Tuy nhiên, chưa nên dùng một ngưỡng phần trăm cố định làm căn cứ kết luận gian lận.
Walter Writes AI: Đối chiếu kết quả bằng một công cụ thứ ba
Nếu kết quả giữa GPTZero và Detecting-AI chưa đủ kết luận, giáo viên có thể dùng thêm công cụ Walter Writes AI để đối chiếu lại.
Kiểm tra bài làm sử dụng AI với ứng dụng Walter Writes AI - Ảnh: TRẦN TRIỆU QUÂN
- Bước 1: Mở trình duyệt và truy cập https://walterwrites.ai.
- Bước 2: Tìm mục AI Detector hoặc chức năng kiểm tra nội dung AI. Cần phân biệt công cụ phát hiện AI với các tính năng viết lại hoặc điều chỉnh văn bản.
- Bước 3: Sử dụng chính văn bản đã kiểm tra bằng GPTZero hoặc Detecting-AI. Không chỉnh sửa câu chữ giữa các lần kiểm tra nếu mục đích là đối chiếu kết quả.
- Bước 4: Sao chép và dán bài làm vào khung kiểm tra. Đăng nhập hoặc lựa chọn gói sử dụng nếu hệ thống yêu cầu.
- Bước 5: Kích hoạt chức năng nhận diện AI và chờ hệ thống trả về kết quả.
- Bước 6: Ghi nhận kết quả và so sánh với GPTZero hoặc Detecting-AI.
* Mẹo: Khi đối chiếu kết quả, giáo viên nên sử dụng cùng một phiên bản văn bản, giữ nguyên nội dung và ghi nhận ngày kiểm tra, giúp hạn chế sự khác biệt phát sinh từ chính quá trình chuẩn bị dữ liệu.
Ba lưu ý quan trọng khi kiểm tra bài văn AI
ThS Trần Triệu Quân lưu ý thứ nhất không nên áp dụng một ngưỡng nhận diện AI cố định, chẳng hạn 20% hoặc 30%, để tự động kết luận học sinh gian lận. Mỗi công cụ sử dụng phương pháp phân tích khác nhau và tỉ lệ hiển thị không có ý nghĩa hoàn toàn tương đương.
Thứ hai, cần đặc biệt thận trọng khi kiểm tra những bài viết tiếng Anh của học sinh Việt Nam. Bởi vì nếu các em sử dụng từ vựng thông dụng, cấu trúc câu đơn giản và cách diễn đạt theo mẫu có thể khiến các ứng dụng này nhầm lẫn bài làm các em là AI.
Thứ ba, giáo viên phải quan tâm đến vấn đề bảo mật dữ liệu. Trước khi tải bài làm lên nền tảng bên thứ ba, cần tìm hiểu chính sách lưu trữ, quyền sử dụng dữ liệu và quy định của nhà trường.
Về lâu dài, thay vì chỉ tập trung phát hiện nội dung do AI tạo ra, các cơ sở giáo dục nên thiết kế phương pháp đánh giá chú trọng quá trình học tập. Có thể yêu cầu học sinh nộp bản nháp, trình bày tiến độ, giải thích lập luận và công khai phạm vi sử dụng AI...
Dùng AI hỗ trợ giao bài và đánh giá bài viết
Mô hình SmartTaskE-AI được học sinh lớp 9 tại TP.HCM phát triển - Ảnh: NGUYÊN TRÚC
SmartTaskE-AI là hệ thống được thiết lập để minh họa hoạt động luyện viết tiếng Anh lớp 9. Hệ thống do học sinh Nguyễn Nguyên Trúc, học sinh lớp 9A2 Trường trung học Thực hành Sài Gòn (Trường đại học Sài Gòn), thực hiện dưới sự hướng dẫn của thầy Nguyễn Quốc Chiến.
Với SmartTaskE-AI, giáo viên cung cấp bài hoặc đề mẫu để AI tạo bài luyện tập tương tự, rồi kiểm tra nội dung trước khi sử dụng. Hệ thống gửi bài cho học sinh qua email. Học sinh nộp bài dưới dạng tệp PDF qua biểu mẫu Airtable. AI hỗ trợ đánh giá theo bảng tiêu chí và tạo phản hồi.
Kết quả được lưu để giáo viên theo dõi, phản hồi được gửi đến học sinh qua email. Với những trường hợp cần quyết định chuyên môn, giáo viên sẽ kiểm tra lại kết quả AI.
