Các diễn giả chia sẻ tại chương trình giao lưu - Ảnh: M.NGUYỆT
Chương trình giao lưu "Người viết trẻ và những câu chuyện đi cùng trang sách" do khoa ngữ văn phối hợp cùng Nhà xuất bản Kim Đồng tổ chức, với sự tham gia của nhà báo, nhà văn Trần Gia Bảo - Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ, phụ trách khối ấn phẩm Khăn Quàng Đỏ, Mực Tím; nhà văn Trần Minh Hợp và nhà văn Giai Du.
Nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thành lập Chi nhánh Nhà xuất bản Kim Đồng tại TP.HCM, chương trình không chỉ là dịp nhìn lại hành trình của một đơn vị gắn bó với nhiều thế hệ độc giả, mà còn mở ra những đối thoại mới về văn học trẻ và văn hóa đọc hôm nay.
Viết cho thiếu nhi: 'Khó nhất là phải trở lại làm trẻ con'
Nhà báo Trần Gia Bảo cho rằng viết cho thiếu nhi là một thử thách đặc biệt, đòi hỏi người viết phải thay đổi cách tiếp cận:
"Viết cho người lớn đã khó, nhưng viết cho thiếu nhi còn khó hơn ở chỗ phải trở lại làm trẻ con. Không chỉ là chọn từ ngữ đơn giản, mà còn phải nghĩ, cảm và nhìn thế giới bằng tâm lý của các em".
Theo bà, độc giả nhỏ tuổi rất nhạy cảm và "khó tính" theo cách riêng. Nếu thiếu sự chân thành, các em sẽ nhận ra ngay.
Vì vậy người viết không thể chỉ dựa vào kỹ thuật, mà cần sự đồng cảm thực sự, đồng thời phải giữ được sự cân bằng giữa tính gần gũi và chiều sâu nội dung.
Ở góc độ người sáng tác, nhà văn Giai Du nhấn mạnh yếu tố góc nhìn là then chốt khi viết cho thiếu nhi. Người viết phải đặt mình vào vị trí của trẻ để kể chuyện. Với những đề tài phức tạp như ly hôn, điều quan trọng không phải là phân tích theo góc nhìn người lớn, mà là cách một đứa trẻ cảm nhận và hiểu vấn đề đó.
Bên cạnh đó, một khó khăn khác là tránh lối viết giáo điều. Viết cho thiếu nhi không phải để "dạy dỗ", mà là kể một câu chuyện đủ hấp dẫn, giàu cảm xúc, để thông điệp nếu có sẽ đến một cách tự nhiên.
Độc giả thời mạng xã hội và áp lực đổi mới
Không chỉ dừng lại ở câu chuyện sáng tác, các diễn giả cũng chỉ ra sự thay đổi mạnh mẽ của độc giả trẻ hiện nay.
Trẻ em ngày nay không còn chỉ sống trong thế giới cổ tích, mà tiếp cận sớm với Internet và mạng xã hội, có khả năng tự tìm kiếm, kiểm chứng thông tin. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn cho người làm báo.
Thực tế hiện nay báo chí đang triển khai các nội dung liên quan đến mạng xã hội như một mảng khai thác riêng, không chỉ phản ánh xu hướng mà còn đặt ra các vấn đề về cách giới trẻ tiếp nhận thông tin trong môi trường số.
Trong bối cảnh đó, theo bà, các tòa soạn buộc phải liên tục đổi mới. Nội dung cần linh hoạt theo từng thời điểm, từ các chủ đề giải trí trong dịp hè đến nội dung học đường khi năm học bắt đầu. Đồng thời hình thức thể hiện cũng phải sinh động, sáng tạo để thu hút độc giả nhỏ tuổi.
Tại chương trình, đại diện Nhà xuất bản Kim Đồng cũng giới thiệu Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần 2 - cuộc vận động sáng tác dành cho thiếu nhi và bạn đọc trẻ.
Sau thành công của mùa giải đầu tiên, đơn vị tiếp tục tìm kiếm và hỗ trợ các cây bút mới, đồng thời phát triển tủ sách "Văn Trẻ" nhằm tạo không gian cho những giọng viết trẻ thử nghiệm và phát triển.
