Ông L.C.H. đặt câu hỏi tới Cục Đăng kiểm Việt Nam: Theo Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT, xe bán tải được xếp vào nhóm “ô tô tải thông dụng” dựa trên đặc điểm kết cấu. Song trong thực tế, nhiều dòng xe bán tải đời mới, đặc biệt là các mẫu cao cấp như Ford Ranger Raptor, có tính chất sử dụng rất khác xe tải truyền thống.
Ảnh minh họa
Theo ông H., đặc điểm của dòng xe bán tải như tải trọng chở hàng thực tế không lớn, động cơ mạnh, khả năng tăng tốc và vận hành tương đương SUV, được trang bị nhiều công nghệ an toàn chủ động và bị động, đáp ứng tiêu chuẩn khí thải cao - Euro 5, đồng thời chủ yếu phục vụ nhu cầu cá nhân hoặc gia đình.
Xét trong điều kiện vận hành thực tế, các phương tiện này có hành vi giao thông gần với xe con hơn là xe tải. Vì vậy, nếu tiếp tục áp dụng đầy đủ các quy định dành cho xe tải có thể dẫn tới nhiều bất cập.
Cụ thể, việc giới hạn tốc độ thấp hơn đáng kể so với các xe du lịch cùng kích thước và công năng có thể tạo ra chênh lệch vận tốc không hợp lý trên đường.
Bên cạnh đó, khi phải đi vào làn dành cho xe tải hoặc lưu thông với tốc độ thấp hơn dòng xe xung quanh, nguy cơ mất an toàn giao thông cũng có thể tăng lên.
Ngoài ra, người sử dụng xe bán tải gặp khó khăn trong việc xác định quy định nào đang được áp dụng, nhất là khi cách tổ chức giao thông giữa các địa phương chưa thống nhất. Có trường hợp cùng một mẫu xe trước đây được hiểu như xe con, nhưng nay lại bị áp dụng như xe tải trong một số tình huống mà chưa có hướng dẫn chuyển tiếp rõ ràng.
Từ thực tế trên, ông H. đề xuất cơ quan chức năng xem xét cách phân loại linh hoạt hơn đối với xe bán tải cao cấp, thay vì áp dụng đồng nhất tất cả xe bán tải như xe tải.
Theo đó, việc xác định chế độ quản lý nên cân nhắc thêm các yếu tố như tải trọng thực tế, mục đích sử dụng, đặc điểm vận hành và mức độ ảnh hưởng tới giao thông đô thị.
Ông H. cho rằng, với các xe bán tải dùng cho nhu cầu cá nhân, không nên mặc định áp dụng toàn bộ quy định như xe tải chở hàng.
Đồng thời, người dân cũng mong muốn có hướng dẫn rõ ràng, thống nhất giữa các địa phương, cũng như quy định chuyển tiếp đối với các phương tiện đã lưu hành từ trước.
Quy định đã áp dụng hơn 20 năm
Liên quan vấn đề trên, Cục Đăng kiểm cho biết việc xếp ô tô tải pickup vào nhóm ô tô tải tại Thông tư 53/2024/TT-BGTVT không phải quy định mới, vì từ năm 2003 TCVN 7271:2003 đã xác định loại xe này thuộc nhóm ô tô tải.
Quy định này sau đó được sử dụng trong các văn bản pháp luật liên quan đến sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, đăng kiểm và cải tạo phương tiện.
Năm 2010, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành bản sửa đổi lần 2 của tiêu chuẩn nêu trên, trong đó có điều chỉnh tiêu chí nhận diện giữa ô tô con pickup và ô tô tải pickup. Tuy nhiên, ô tô tải pickup vẫn tiếp tục được xếp vào nhóm ô tô tải.
Như vậy, theo Cục Đăng kiểm, Thông tư 53/2024 chỉ kế thừa hệ thống phân loại đã tồn tại ổn định nhiều năm, không phát sinh thay đổi mới về bản chất.
Đối với việc phân luồng, cấm đường, giới hạn thời gian lưu thông hoặc hạn chế khu vực hoạt động của xe bán tải, Cục Đăng kiểm cho biết đây là thẩm quyền của cơ quan quản lý giao thông và chính quyền địa phương.
Các địa phương sẽ căn cứ tình hình thực tế, nhu cầu đi lại của người dân và quy định hiện hành để tổ chức giao thông phù hợp.
