Mâm cơm quê với cá kho, bông điên điển xào tép, chuột chiên, khô chiên
Ở miền Tây có hai mùa đọng lại nhiều kỷ niệm nhất, đó là mùa cắt lúa và mùa nước nổi. Mùa cắt lúa hay còn gọi là mùa vàng, mùa bội thu. Còn mùa nước nổi là mùa bạc, mùa con nước dập dềnh trắng xóa cả cánh đồng, mùa của cá, tôm, cua ốc và sản vật theo con nước về.
Có những món ăn ra đời trong điều kiện thiếu thốn giữa đồng nhưng lại trở thành đặc sản, làm nên ký ức khó quên. Bởi vào mùa cắt lúa, ở giữa đồng trời, ngồi trên bờ đê, dưới bóng mát của cây còng, cây gáo chỉ cần có chén cơm trắng ăn cùng cá lóc, cá rô nướng trui, chấm nước mắm đồng dầm ớt cũng tuyệt cú mèo rồi.
Cá lóc đồng nướng
Đi mần ruộng, cắt lúa, bắt được con cá lóc dưới mương nước đem lên vùi vào rơm khô nướng trui. Nướng đến khi vảy cá cháy sém, cạo bỏ lớp áo cháy đen bên ngoài, bên trong là phần thịt cá trắng nõn, ngọt và thơm chấm nước mắm vậy là thành bữa cơm quê ngon nhất trần đời.
Sau vụ lúa hè thu, những trận mưa đầu mùa bắt đầu nặng hạt, nước từ từ bò lên đồng. Cánh đồng lúa tháng trước còn vàng óng, nay mênh mang một màu bàng bạc nước phù sa.
Ấy là lúc miền Tây bước vào mùa nước nổi mang theo phù sa, cá, tôm, cua, ốc. Các loại rau đồng như rau muống, bông súng, rau nhút xanh mướt mọc thành từng dề mướt mắt. Ven các mô đất cao, những bụi điên điển trổ vàng như gọi mời cho những nồi canh chua...
Lẩu cá linh, rau muống đồng
Từ những sản vật ấy, người dân miền Tây đã chế biến ra nhiều món ăn ngon đặc trưng như: canh chua, canh cua, lẩu mắm, cá kho, cá nướng, cá chiên... Món canh chua có thể dùng một trong những loại cá như: cá linh, cá chạch, cá lóc, cá rô, cá sặc, cá mè vinh... nấu cùng với một trong các loại bông súng, bông điên điển, ngó sen, rau muống đồng, rau nhút.
Tùy theo điều kiện sẵn có mà người nấu kết hợp cá với rau và hiếm khi một nồi canh chua giữa đồng có nhiều hơn một loại rau. Ví dụ như canh chua cá linh bông điên điển, canh chua cá lóc bông súng, canh chua cá linh ngó sen... Món ăn ra đời gắn với tên của loại cá, rau ấy.
Bữa cơm quê với canh chua cá lóc bông súng, cá lóc đồng muối chiên
Để lưu giữ hương vị tự nhiên qua từng mùa, người miền Tây khéo léo đem cá đi làm khô, làm mắm hay ủ nước mắm dùng dần quanh năm.
Đôi khi khách phương xa lỡ đường giữa đồng quê miền Tây bất chợt được mời một bữa cơm rất đỗi thiệt tình. Bữa cơm quê có khi chỉ vài con cá nướng, một chén nước mắm đồng dầm ớt hay một nồi cá kho kèm rau luộc được mang ra đãi khách bằng tất cả sự chân thành và nồng hậu.
Tất cả nỗi nhọc nhằn, vui buồn đều rũ bỏ theo cơn gió ngoài đồng, chỉ còn lại tiếng cười nói rổn rảng bên mâm cơm giản dị.
Các món ăn: ngó sen xào, cá kho, đậu bắp luộc, khổ qua luộc
Ốc hấp tiêu
Chuột đồng nướng chấm muối ớt
Các loại cá đồng nướng ăn kèm rau sống
