Hợp tác đầu tư Việt Nam - Liên bang Nga với nhiều dự án, công trình biểu tượng - Ảnh: Petrovietnam
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đang có chuyến thăm cấp nhà nước tới Nga từ ngày 7 đến 9-9, với nhiều hoạt động nhằm thúc đẩy hợp tác trong nhiều lĩnh vực.
Dấu ấn của những công trình biểu tượng
Theo Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), đến tháng 7-2026, Nga có 242 dự án đầu tư tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký gần 996 triệu USD, đứng thứ 28 trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam có 19 dự án tại Nga, với tổng vốn xấp xỉ 1,64 tỉ USD. Nga hiện đứng thứ 5 trong số 88 quốc gia và vùng lãnh thổ mà doanh nghiệp Việt Nam có đầu tư ra nước ngoài.
Trong số các dự án nước bạn tham gia tại Việt Nam, năng lượng và dầu khí trở thành lĩnh vực hợp tác truyền thống lâu năm với nhiều công trình mang tính biểu tượng. Nhiều dự án các kỹ sư, chuyên gia của Nga đã tham gia từ khảo sát, thiết kế, xây dựng như thủy điện Thác Bà đến thủy điện Hòa Bình, thủy điện Trị An.
Những nguồn nhiệt điện tại Quảng Ninh như nhiệt điện Uông Bí, Phả Lại cũng trở thành một trong những trụ cột cung ứng điện cho miền Bắc.
Đặc biệt, Vietsovpetro là một trong những biểu tượng lớn nhất và thành công nhất trong lĩnh vực dầu khí, tạo ra lợi nhuận 3 tỉ USD. Tiếp đó là sự hợp tác mở rộng với dự án khí Thiên Nga - Hải Âu tại Lô 12/11.
Đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, nếu hợp tác vận hành lò phản ứng nghiên cứu Đà Lạt được xem là nền móng thì việc hai nước ký kết Hiệp định liên Chính phủ xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đã mở ra nền tảng phát triển ngành công nghiệp điện hạt nhân Việt Nam trong nhiều thập kỷ tới.
TS Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam, cho rằng sự chuyển dịch từ “hợp tác dầu khí” sang “đối tác năng lượng toàn diện” có ý nghĩa lớn. Thực tiễn này giúp “gia hạn và tái định vị” hợp tác Việt - Nga cho một chu kỳ phát triển mới.
Từ mô hình chủ yếu dựa vào khai thác dầu, hai nước đang hướng tới một cấu trúc đa tầng hơn, bao gồm dầu khí, khí - LNG, dự trữ năng lượng, dịch vụ kỹ thuật, công nghệ, điện gió ngoài khơi và bao gồm cả năng lượng hạt nhân.
Ở chiều ngược lại, những dự án đầu tư của Việt Nam vào Nga cũng ngày càng mang lại hiệu quả. Dự án có dấu ấn trước hết là việc Petrovietnam trực tiếp đầu tư tại Liên bang Nga thông qua liên doanh Rusvietpetro với Zarubezhneft.
Từ chỗ chủ yếu tiếp nhận công nghệ và kinh nghiệm trong những năm đầu, doanh nghiệp Việt Nam đã có thể cùng đối tác Nga trực tiếp đầu tư, quản lý và khai thác dầu khí trong những điều kiện địa chất, khí hậu đặc biệt khắc nghiệt.
Dự án trang trại bò sữa của TH tại Nga - Ảnh: T.HUYỀN
Nhiều dự án Việt tại Nga phát triển thuận lợi
Dấu ấn tiếp tục được mở rộng bởi sự tham gia của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đầu tư tại Nga, trong đó nhiều dự án đang phát triển thuận lợi. Điển hình là dự án nông nghiệp của Tập đoàn TH được triển khai từ năm 2016, với tổng vốn đầu tư 2,7 tỉ USD.
Thông tin cho Tuổi Trẻ, đại diện TH cho hay các dự án tại Liên bang Nga đang được triển khai hết sức thuận lợi. Tại hai tỉnh Moscow và Kaluga, các trang trại đã đi vào hoạt động với tổng đàn bò gần 10.000 con, với năng suất thuộc nhóm dẫn đầu toàn nước Nga.
“Chúng tôi nhận định thị trường Nga có nhiều dư địa phát triển. Nga không chỉ có nhu cầu tiêu thụ lớn, đặc biệt tập trung tại khu vực trung tâm, mà còn có vị trí kết nối với các thị trường tiềm năng lân cận, thúc đẩy thương mại hai chiều. Dù có những khó khăn, nhưng TH vẫn chủ động triển khai dự án với sự hỗ trợ rất lớn từ Chính phủ hai nước”, đại diện TH chia sẻ.
Theo đó, TH xác định tiếp tục mở rộng đầu tư, với mục tiêu hoàn thiện Nhà máy sữa TH ở Kaluga để chuẩn bị đưa sản phẩm TH true MILK chính thức ra thị trường Nga vào đầu năm 2027. Đồng thời tập đoàn chuẩn bị xây dựng trung tâm phôi giống công nghệ cao, hướng tới phát triển đàn bò sữa cao sản giống Holstein Friesian (HF) ngay trên đất Nga.
Theo ông Nguyễn Văn Toàn - Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, quan hệ Việt - Nga có truyền thống hết sức tốt đẹp, tạo nên nền tảng lòng tin chiến lược, vượt qua mọi thử thách và duy trì sự bền vững trong nhiều năm, thể hiện trong những dự án hợp tác mang tính biểu tượng của hai nước.
Điểm đáng chú ý là dù số lượng và tổng vốn đầu tư không lớn nhưng các dự án của Nga đều mang ý nghĩa to lớn. Bởi không chỉ dừng lại ở hiệu quả kinh tế mà các dự án còn thúc đẩy khoa học công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ cho nhiều ngành năng lượng của Việt Nam.
Cùng đó, các dự án đầu tư của Việt Nam sang Nga đang có quy mô ngày càng lớn, như dự án của TH càng góp phần thúc đẩy hoạt động đầu tư và quan hệ hai nước.
Kích hoạt hợp tác giai đoạn mới
Với quan hệ thương mại, đầu tư còn chưa xứng, ông Toàn cho rằng đây là giai đoạn mới cần được kích hoạt, đặc biệt qua chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Trong đó cần khai thác tốt các tiềm năng của Việt Nam trong lĩnh vực nông nghiệp, tiêu dùng để thúc đẩy xuất khẩu đầu tư, thương mại.
Ngược lại, cần huy động và kêu gọi đầu tư từ phía Nga trong lĩnh vực công nghệ, chế biến chế tạo, sản xuất công nghiệp, năng lượng hạt nhân…
“Tôi hy vọng những cuộc làm việc và tiếp xúc song phương của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sẽ là những nền tảng rất quan trọng để hiện thực hóa và khai thác các dư địa thông qua việc ký kết các văn kiện cụ thể, nhằm hiện thực hóa các cơ hội trong thời gian tới”, ông Toàn bày tỏ.
