Tập đoàn của tỷ phú Phạm Nhật Vượng phát động một việc không thể chậm trễ trên toàn quốc, ngay từ hôm nay

Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm, thế giới có tới 6,7 triệu ca tử vong liên quan đến ô nhiễm không khí. Trong đó có 5 triệu ca do các bệnh không lây nhiễm như bệnh tim, đột quỵ, ung thư phổi. Ở Việt Nam, ô nhiễm không khí đang trở thành vấn đề nan giải, gây thiệt hại cả về sức khỏe và các vấn đề kinh tế tại nhiều tỉnh, thành phố. Do đó, việc giảm thiểu ô nhiễm không khí, bảo vệ bầu trời xanh là việc không thể chậm trễ.

Hôm nay (9/9), tại Hà Nội, Quỹ Vì tương lai xanh (Tập đoàn Vingroup) chính thức phát động chiến dịch “Cùng hành động vì Bầu trời xanh 2026”, với tọa đàm chuyên đề “Bầu trời xanh: Tài sản chung của chúng ta” . Tiếp nối thành công của năm 2025, chiến dịch lần này sẽ diễn ra xuyên suốt trong tháng 9, với chuỗi hoạt động kết nối từ đối thoại chính sách, khoa học đến hành động cộng và thay đổi thói quen hàng ngày.

Chiến dịch “Cùng hành động vì Bầu trời xanh 2026” được triển khai trên quy mô toàn quốc nhằm hướng tới nâng cao nhận thức cộng đồng, khuyến khích hành động thiết thực cũng như truyền cảm hứng về một lối sống hài hòa và trách nhiệm với môi trường.

Tập đoàn của tỷ phú Phạm Nhật Vượng phát động một việc không thể chậm trễ trên toàn quốc, ngay từ hôm nay- Ảnh 2.

TS Lê Thái Hà, Giám đốc Điều hành Quỹ Vì tương lai xanh, chia sẻ, bầu trời xanh là sản chung, bởi chất lượng không khí tác động tới từng người và cả cộng đồng. Không khí sạch không chỉ là vấn đề môi trường mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe, chất lượng sống, năng suất lao động và sự phát triển bền vững của từng hệ thống.

Theo TS, đầu tư cho không khí sạch không chỉ là vấn đề về chi phí xử lý ô nhiễm, mà còn đầu tư cho sức khỏe, chất lượng sống từ những giá trị kinh tế - xã hội trong dài hạn.

Theo lãnh đạo Quỹ Vì tương lai xanh, để cải thiện chất lượng không khí chắc chắn cần có sự chung tay của nhiều bên, từ Nhà nước, giới khoa học, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, cộng đồng cho đến mỗi cá nhân. Một chiến dịch trong một tháng chắc chắn sẽ không thể giải quyết ngay vấn đề lớn là ô nhiễm không khí. Tuy nhiên, đây sẽ là thêm một điểm khởi đầu để kết nối các bên thúc đẩy các hành động cụ thể và cùng duy trì, nhân rộng những thay đổi tích cực ra cộng đồng.

Đầu tư cho môi trường chính là đầu tư cho sức khỏe và kinh tế

Tập đoàn của tỷ phú Phạm Nhật Vượng phát động một việc không thể chậm trễ trên toàn quốc, ngay từ hôm nay- Ảnh 3.

Mở đầu phiên tọa đàm "Kiến tạo Bầu trời xanh: Từ chính sách đến hành động", câu hỏi đặt ra là nếu coi không khí sạch là một khoản đầu tư, vậy đâu là nơi chúng ta nhìn thấy khả năng sinh lời rõ nhất và đâu là những cơ hội đang bị bỏ lỡ nếu chưa đầu tư đủ cho chất lượng không khí?

Theo bà Nguyễn Hoàng Ánh, Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng môi trường, Cục Môi trường (Bộ NN&MT), việc đầu tư cho môi trường thường bị nhìn nhận nhầm như một khoản "tiêu sản" thay vì đầu tư sinh lời. Tuy nhiên, tài sản quý giá nhất của con người chính là sức khỏe. Do đó, ở tầm nhìn dài hạn, đầu tư cho môi trường chính là đầu tư cho sức khỏe và kinh tế.

Bà Ánh cho rằng, để các thông điệp và hành động không bị mờ nhạt, giá trị môi trường (hoặc tổn thất do ô nhiễm nguồn nước, không khí) cần phải được lượng hóa bằng con số và giá trị bằng tiền cụ thể. Đây sẽ là thước đo giá trị và công cụ tạo dư âm cho xã hội.

Tập đoàn của tỷ phú Phạm Nhật Vượng phát động một việc không thể chậm trễ trên toàn quốc, ngay từ hôm nay- Ảnh 4.

Đồng quan điểm, theo bà Nguyễn Thị Mai Anh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn và Kiểm toán Anh (ACAC): "Tôi cho rằng khoản sinh lời rõ nhất chính là sức khỏe. Khi có sức khỏe tốt, giá trị sống và năng suất lao động sẽ tăng lên đáng kể. Về cơ hội bị bỏ lỡ, theo tôi, khối doanh nghiệp nếu không nhận thức được giá trị này sẽ chịu thiệt hại lớn. Việc bỏ lỡ đầu tư xanh đồng nghĩa với việc họ đánh mất các cơ hội trong việc tiếp cận nguồn vốn, tham gia xuất khẩu cũng như chuỗi cung ứng toàn cầu".

Bổ sung thêm về cơ hội từ vùng phát thải thấp tại Hà Nội đối với cộng đồng doanh nghiệp, bà Mai Anh nhấn mạnh: "Vùng phát thải thấp mang lại cơ hội kinh doanh rất lớn cho các doanh nghiệp. Bởi họ có thể tham gia vào các thị trường tiềm năng như xe điện, giao thông xanh, hạ tầng trạm sạc và các dịch vụ đi kèm".

Người dân sẽ được lợi ích gì từ chất lượng không khí lý tưởng?

Tập đoàn của tỷ phú Phạm Nhật Vượng phát động một việc không thể chậm trễ trên toàn quốc, ngay từ hôm nay- Ảnh 5.

Ở góc độ sức khỏe, khi đạt được chất lượng không khí lý tưởng theo tiêu chuẩn của WHO, người dân sẽ nhận được nhiều lợi ích.
Theo PGS. TS. BS. Nguyễn Ngọc Quang - Phó Tổng Giám đốc Chuyên môn Nội, Vinmec: "Mục tiêu của chúng ta không chỉ là sống lâu mà phải là sống khỏe, sống thịnh vượng và trường thọ (tức là tuổi thọ gắn liền với chất lượng sống). Bầu không khí sạch là điều kiện tiên quyết cho mục tiêu này".

PGS cho biết, về y tế, xu hướng hiện nay là chuyển sang dự phòng chủ động tại cộng đồng và gia đình. Hiểu một cách đơn giản là chủ động ngăn đám cháy xảy ra thay vì đợi cháy nhà mới vào cứu. Không khí sạch chính là nền tảng để dự phòng bệnh tật từ gốc. Thực tế ô nhiễm không khí có nguy cơ ảnh hưởng đến các thế hệ sau. Do đó, giữ gìn bầu không khí sạch chính là tài sản bền vững để lại cho tương lai.

Chung tay bảo vệ bầu trời xanh góp phần mang lại giá trị lâu dài và bền vững với con người. Ở góc độ doanh nghiệp, Bên cạnh việc tăng uy tín và năng lực cạnh tranh khi tuân thủ tiêu chuẩn ESG, theo bà Mai Anh: "Môi trường sạch mang lại sức khỏe tốt, giúp tăng năng suất lao động trực tiếp cho doanh nghiệp. Nguyên nhân sâu xa là số lượng người bệnh giảm đi, số ngày nghỉ ốm ít hơn và số lần phải vào viện điều trị của người lao động giảm xuống".

Công nghệ AI đóng vai trò quan trọng giúp thống kê và thu thập dữ liệu phát thải

Tập đoàn của tỷ phú Phạm Nhật Vượng phát động một việc không thể chậm trễ trên toàn quốc, ngay từ hôm nay- Ảnh 6.

Theo TS Lê Duy Dũng, Giám đốc Chương trình Thạc sĩ Trí tuệ nhân tạo (AI), ĐH VinUni: "Vai trò của công nghệ AI trong việc tăng nhận thức, giáo dục về nhận thức của người dân là tương đối rõ ràng. Giả sử, khi mức ô nhiễm được hiển thị bằng con số hoặc cảnh báo màu sắc trực quan (như màn hình hiển thị mức tím lịm), người dân sẽ nhận thức rõ nguy cơ để hành động ngay lập tức thay vì chỉ cảm nhận qua mùi khói rác".

Bên cạnh đó, theo TS, công nghệ AI cho phép xây dựng các bản đồ xanh theo dõi thời gian thực ở quy mô quận, huyện hoặc toàn thành phố để ứng phó kịp thời. Hơn nữa, công nghệ AI còn giúp định lượng chi phí và hiệu quả, qua đó giúp minh bạch hóa bài toán kinh tế, tính toán chính xác chi phí tổn thất cũng như hiệu quả đầu tư môi trường.

Lan tỏa hành động xanh trong cộng đồng mỗi ngày

Tập đoàn của tỷ phú Phạm Nhật Vượng phát động một việc không thể chậm trễ trên toàn quốc, ngay từ hôm nay- Ảnh 7.

Tại phiên tọa đàm, ông Nguyễn Tiến Huy - Người sáng lập kiêm Trưởng nhóm tình nguyện "Hà Nội Xanh", chia sẻ: "Từ ngày đầu tiên quyết định đi nhặt rác, tôi không nghĩ đến mình sẽ làm rộng hay làm to gì cả. Ban đầu chỉ là ở trọ cạnh sông Tô Lịch cùng với tình yêu môi trường nên tôi đã rủ vài người bạn đi nhặt rác vào cuối tuần thôi. Tuy nhiên, sau 4 tháng, tôi nhận ra rằng nhặt rác chỉ giải quyết phần ngọn tại thời điểm đó vì tình trạng xả rác vẫn tái diễn. Sau đó, tôi quyết định nghỉ việc để theo đuổi đam mê và mở rộng mô hình".

Theo ông, hiện Hà Nội Xanh đang làm tốt vai trò kết nối giữa doanh nghiệp, chính quyền, người dân, địa phương và trường học.

Bà Nguyễn Hoàng Ánh cho biết, trước Hà Nội Xanh, bà đã theo dõi Sài Gòn Xanh, thậm chí là đọc các bình luận của người dân trong những bài đăng trên mạng xã hội.

"Tôi rất cảm động và đánh giá cao sức lan tỏa, hiệu ứng tâm lý tích cực từ các video, hình ảnh dọn rác của nhóm", bà chia sẻ.

Về nguồn tài chính ngân sách cho các nhóm hay tổ chức thiện nguyện hoạt động lâu dài, theo bà, việc đưa tổ chức vào hệ thống pháp quy hóa để cấp ngân sách nhà nước gặp nhiều khó khăn do thủ tục hành chính phức tạp và ngân sách eo hẹp. Vì vậy, định hướng bền vững là nên ưu tiên huy động sức mạnh từ cộng đồng, doanh nghiệp và các nhà tài trợ, những người yêu môi trường.

Từ câu chuyện của Hà Nội Xanh với thông điệp "Thay vì thêm một người nhặt rác, hãy bớt đi một người xả rác" và vấn đề ô nhiễm không khí, PGS. TS. BS. Nguyễn Ngọc Quang nhấn mạnh: "Cần tập trung giảm ô nhiễm ngay tại gốc thay vì chỉ xử lý ở phần ngọn. Chuyển đổi xanh như chuyển sang xe điện để giảm bụi mịn và giảm tiêu thụ xăng dầu mới là giải pháp bền vững".

Sau lễ phát động và Tọa đàm chuyên đề “Bầu trời xanh: Tài sản chung của chúng ta”, chiến dịch nhanh chóng chuyển hóa thông điệp thành các chương trình hành động trực tiếp tại thực địa. Xuyên suốt tháng 9, Quỹ Vì tương lai xanh phối hợp cùng CLB Hà Nội Xanh và Đoàn Thanh niên Phân hiệu Trường Đại học Thủy lợi tại TP HCM ra quân xóa các “điểm đen” rác thải tồn đọng lâu năm tại kênh rạch đô thị. Hoạt động này không chỉ xử lý triệt để các nguồn phát sinh mùi hôi, trả lại không gian sống thoáng đãng cho người dân mà còn trực tiếp nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh chung của toàn xã hội.

Cùng với việc làm sạch môi trường, phong trào “Tháng di chuyển vì Bầu trời xanh” diễn ra từ ngày 10 đến 30/9 nhằm khuyến khích cộng đồng tăng cường vận động thể chất, đi bộ, chạy bộ và từng bước hình thành lối sống năng động. Hoạt động dự kiến thu hút hơn 9.999 người tham gia.

Bên cạnh đó, để tiếp thêm động lực cho thói quen giảm phát thải, Quỹ Vì tương lai xanh đã tài trợ 10.000 mã ưu đãi di chuyển trên ứng dụng Green SM dành cho người dùng trên toàn quốc trong tháng 9, tạo điều kiện thuận lợi để người dân trải nghiệm các phương tiện giao thông thuần điện trong suốt thời gian diễn ra chiến dịch.

Đặc biệt, hưởng ứng lời kêu gọi từ Quỹ, các đơn vị thành viên trong toàn bộ hệ sinh thái của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đều đồng loạt đưa tinh thần bảo vệ bầu khí quyển vào từng nhịp sống thường nhật.

(Ảnh: MH/BTC)