Làn sóng xe điện thúc đẩy hạ tầng trạm sạc phát triển mạnh mẽ hơn - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Yêu cầu cấp thiết trên vừa được quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện (QCVN 32:2026/BCT) do Bộ Công Thương ban hành kèm theo Thông tư 61/2026/TT-BCT, chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2027.
Không áp dụng cho trạm sạc tầng hầm chung cư
Văn bản thiết lập khung kỹ thuật thống nhất áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, phân phối trụ sạc, cùng các chủ đầu tư, đơn vị quản lý, vận hành trạm sạc xe điện công cộng tại nơi trông giữ xe tập trung, trạm dừng nghỉ. Quy chuẩn áp dụng cho các phương tiện ô tô thuần điện (BEV) và ô tô hybrid nạp điện ngoài (PHEV).
Đáng chú ý, quy chuẩn không áp dụng đối với các trạm sạc bố trí bên trong công trình xây dựng (bao gồm tầng hầm, tầng nửa hầm và tầng trên mặt đất trong nhà hay khu vực đỗ xe trong nhà).
Ngoài ra, các thiết bị sạc không dây, thiết bị điều khiển và bảo vệ tích hợp trên cáp (mode 2/IC-CPD), thiết bị sạc trên xe, sạc dùng riêng cho phương tiện đường sắt, xe chuyên dùng ngoài đường bộ và xe công nghiệp cũng nằm ngoài phạm vi điều chỉnh.
Các trạm sạc chỉ phục vụ nhu cầu nội bộ của cá nhân, tổ chức mà không kinh doanh thương mại cũng được miễn trừ.
Một trạm sạc, đổi pin xe điện tại Khu công nghiệp Tân Bình - Ảnh: CÔNG TRIỆU
Bắt buộc có cơ cấu ngắt điện khẩn cấp và giám sát tự động
Về yêu cầu kỹ thuật, trụ sạc lưu thông trên thị trường phải đáp ứng nghiêm ngặt các chỉ tiêu về chống điện giật, bảo vệ quá tải, ngắn mạch, tương thích điện từ (EMC) và có nhãn hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt.
Đối với trạm sạc, vị trí mặt bằng phải phù hợp quy hoạch đất đai, hạ tầng giao thông, tuyệt đối không cản trở lối đi hay đường vận hành của xe chữa cháy. Khu vực sạc bắt buộc phải kẻ vạch ô sạc rõ ràng, đặt biển cảnh báo an toàn điện và trang bị phương tiện phòng cháy, chữa cháy tại chỗ.
Để chủ động ngăn ngừa sự cố, trạm sạc phải được trang bị cơ cấu ngắt điện khẩn cấp đặt ở vị trí dễ tiếp cận, cho phép ngắt nguồn điện cấp cho trạm ngay khi xảy ra cháy, sự cố chạm đất, ngập nước hoặc va chạm.
Đồng thời, trạm sạc phải có hệ thống giám sát tự động để theo dõi trạng thái vận hành, phát cảnh báo, quản lý phụ tải và bảo đảm tổng công suất tiêu thụ không vượt quá giới hạn cấp phép tại điểm đấu nối.
Lộ trình rà soát 6 tháng, hoàn thành xử lý trong 24 tháng
Đối với hệ thống hạ tầng sạc đã đi vào hoạt động hợp pháp trước ngày 1-7-2027, Thông tư 61/2026/TT-BCT cho phép tiếp tục sử dụng nhưng quy định lộ trình kiểm tra chặt chẽ.
Trong 6 tháng kể từ ngày Thông tư có hiệu lực, chủ sở hữu hoặc đơn vị vận hành phải rà soát toàn bộ việc đáp ứng các điều kiện an toàn theo quy chuẩn. Trong 24 tháng phải hoàn thành việc khắc phục, nâng cấp tất cả các nội dung chưa đạt chuẩn.
Thông tư nêu rõ khi phát hiện tình trạng có khả năng gây mất an toàn ngay (rò điện, nguy cơ cháy nổ, hư hỏng kết cấu), đơn vị vận hành phải lập tức phát cảnh báo, ngừng hoạt động hoặc cô lập phần bị ảnh hưởng để xử lý.
Đối với các dự án trạm sạc đã khởi công trước ngày 1-7-2027 nhưng chưa nghiệm thu, chủ đầu tư có trách nhiệm rà soát, điều chỉnh thiết kế phần chưa thi công và đánh giá lại phần đã lắp đặt, bảo đảm đáp ứng đầy đủ quy chuẩn mới trước khi đưa vào vận hành.
