Thanh Hằng nhớ thuở múa trong vở Bên cầu dệt lụa, Tiếng trống Mê Linh cạnh cô Ba Thanh Nga

Nghệ sĩ Thanh Hằng khởi đầu nghiệp diễn, là người múa trong vở Bên cầu dệt lụa cạnh cô Ba Thanh Nga - Ảnh chụp màn hình

Từ vở diễn đã gợi lên cho Thanh Hằng ký ức đẹp về cải lương thuở nào, ngày mà chị mới chập chững vào nghề và mê mẩn thần tượng Thanh Nga.

Thanh Hằng và không có ngoại lệ con nhà nòi

Nghệ sĩ Thanh Hằng vốn sanh ra trong gia đình tính tới nay có đến 4 đời theo nghiệp hát. Đại gia đình Hai Núi - Tư Hélène của chị được xem là một trong những gia tộc cải lương có tiếng ở miền Nam.

Ba mẹ chị, nghệ sĩ Hương Huyền - Kim Hoa, vốn là những người hoạt động rất sớm ở Đoàn Thanh Minh - Thanh Nga và tạo được dấu ấn trong lòng công chúng.

Khi sanh Thanh Hằng năm 1962, bà Kim Hoa tạm ngưng hát, còn ông Hương Huyền về làm kép chánh cho Đoàn Minh Chí - Việt Hùng.

Thanh Hằng kể khi chị tương đối cứng cáp, má gởi chị cho bà ngoại nuôi rồi cũng rong ruổi theo ba đi hát. Tới chừng 10 tuổi, ngoại cho Thanh Hằng học ca chỗ thầy Út Trong (thầy của nghệ sĩ Thanh Nga). Năm 14 tuổi, bà cô của Thanh Hằng quen với bà Năm Hay (em ruột bà bầu Thơ, bà bầu Đoàn Thanh Minh - Thanh Nga) nghe tin đoàn đang tuyển diễn viên múa cho tuồng Bên cầu dệt lụa, vậy là bà biểu nhỏ cháu nhìn mặt sáng sủa qua thi.

Vô thi, cô Ba Thanh Nga nhìn con nhỏ hỏi thăm mới hay là con của Hương Huyền - Kim Hoa, vậy là cô kêu: "Nó con nhà nòi mà, cho nó vô múa luôn khỏi thi tuyển".

Nghệ sĩ Thanh Hằng đóng cùng Minh Cảnh trong Bao Công tra án Quách Hòe - Ảnh: LINH ĐOAN

Nghe chuyện của Thanh Hằng mà không ít người ngạc nhiên, đường đường là con đầu lòng của cặp đào kép có tiếng, gia tộc 4 đời ăn cơm tổ vậy mà vào nghề cũng phải tự thân, không có người "bảo kê", cũng phải lò dò đi thi rồi bắt đầu bằng vị trí phụ ơi là phụ.

Thanh Hằng nhớ những ngày đầu tập tuồng Bên cầu dệt lụa, vở diễn sau này đi vào lịch sử cải lương Nam Bộ, chị múa chung với nghệ sĩ Ngọc Bích cũng là con cặp đào kép nổi tiếng là Việt Hùng - Ngọc Nuôi.

Nghệ danh Thanh Hằng từ tên cô Ba Thanh Nga

Thanh Hằng cười kể lại hồi nhỏ được một lần lên tivi múa, nhưng đóng vai… con ma nên mặc bộ đồ trùm kín mít, Thanh Hằng đã lén móc sợi chỉ chỗ nón trùm đầu lòi ra nhúm tóc để nhà có coi thì sẽ nhận ra con bé Thanh Hằng.

Tuồng Bên cầu dệt lụa sau khi diễn sân khấu một thời gian đã được thâu truyền hình, bé Hằng lúc đó múa nhưng cũng "tranh thủ" xích xích lại gần tiểu thư Quỳnh Nga (Thanh Nga đóng), để mong máy quay bắt trúng mà còn khoe với gia đình.

Hình ảnh nghệ sĩ Thanh Nga (phải) trong vở Tiếng trống Mê Linh được người hâm mộ dùng kỹ thuật phục dựng tặng cho nghệ sĩ Hà Linh, con trai bà

Tới tuồng Tiếng trống Mê Linh con bé cũng dùng "chiêu" y vậy, nên Thanh Hằng bảo giờ coi lại bản thâu cũ hai tuồng này ráng tìm sẽ thấy Thanh Hằng hồi mới vô nghề.

Hoạt động ở Đoàn Thanh Minh - Thanh Nga đâu chừng một năm, nhưng với Thanh Hằng là ký ức rất đẹp và sâu đậm. Nhớ nhất là cô Ba Thanh Nga.

Hồi đó, tụi bé con như Thanh Hằng ra diễn phải tự hóa trang, vì còn mới nên rất lóng ngóng. Đêm diễn đầu tiên, cô Ba đã kêu Thanh Hằng lại vẽ chân mày cho chị. Cảm giác hạnh phúc đó đến giờ Thanh Hằng còn nhớ mãi.

Rồi mỗi đêm cứ mần mặt xong là Hằng ra ôm cánh gà coi cô Ba diễn mà mê mệt, tới khúc múa thì chạy ra sân khấu, xong bài lại tiếp tục coi. Coi riết mà nhiễm cô Ba lúc nào không hay.

Sau này nghệ sĩ Hoài Nhân, Kiều Hoa kêu Thanh Hằng đi tỉnh theo Đoàn Sao Ngàn Phương. Con bé lúc đó chỉ có bộ đồ kẹp nách và đôi guốc mộc mà xuống tuốt Vĩnh Long, rồi cứ thế trôi nổi sống đời gạo chợ nước sông.

Thanh Hằng rưng rưng tâm sự: "Về tỉnh mà nhớ đoàn lắm, nhớ cô Ba, thèm coi cô diễn. Rảnh cứ ngồi viết tên Mỹ Hằng (tên thật của Thanh Hằng) rồi tên cô Ba Thanh Nga, tự nhiên cái nổi hứng lấy chữ Thanh của cô Ba lót vô tên mình làm nghệ danh luôn".

Nghệ sĩ Thanh Hằng, Thanh Nam làm giám khảo cuộc thi Bông lúa vàng - Ảnh: LINH ĐOAN

Thời gian đầu đi hát, Thanh Hằng nói không hiểu sao cứ như khuôn miệng, ánh mắt cô Ba gắn vô mặt mình nên diễn vai Cúc Hoa trong Phạm Công - Cúc Hoa mà ai cũng biểu sao con nhỏ này diễn y chang Thanh Nga.

Một thời gian sau Thanh Hằng chuyển hướng sang đào võ, tự nhận thấy chất giọng mình không phải kiểu giọng của nghệ sĩ Thanh Nga nên cách ca, cách diễn của chị cũng khác dần.

Nhưng Thanh Hằng vẫn ảnh hưởng phong thái làm việc rất cẩn trọng, chuyên cần rèn luyện nghề của Thanh Nga, vì vậy chị đã nỗ lực và trở thành cô đào có khả năng hóa thân thành nhiều nhân vật, ở dạng vai nào cũng đủ sức thuyết phục người xem, là cô đào tên tuổi cùng thời với nghệ sĩ Vũ Linh. Đến nay, chị vẫn thường xuyên được mời làm giám khảo cho cuộc thi Chuông vàng vọng cổ, Bông lúa vàng…