Nghệ sĩ Lê Thế Lãm bên tác phẩm "Sự sống, sự chết và đèn neon" - Ảnh: H.VY
Ngân hàng UOB Việt Nam vừa công bố các tác phẩm đoạt giải UOB Painting of the Year 2026 vào tối 30-9 tại TP.HCM. Ở hạng mục Nghệ sĩ Thành danh, giải thưởng cao nhất thuộc về nghệ sĩ Lê Thế Lãm với tác phẩm Sự sống, sự chết và đèn neon.
Từ ký ức tuổi thơ đến suy ngẫm về kiếp người
Tác phẩm được Lê Thế Lãm thực hiện bằng sơn dầu trên vải kết hợp đèn neon. Anh đặt những khối hình nặng nề, gần như đơn sắc bên cạnh năm chân dung nhỏ với những lớp màu mỏng phía dưới.
Một dải sáng neon nằm giữa hai phần bố cục, vừa như phân cách giữa cảnh quan kiên cố và con người mong manh, vừa gợi cảm giác hiện tại đang xâm nhập vào một miền ký ức.
Đằng sau hình thức có phần lạnh và u tối đó là một ký ức riêng của Lê Thế Lãm. Thuở nhỏ, anh từng theo gia đình đi tảo mộ người thân tại một nghĩa trang liệt sĩ. Những dãy mộ, hàng cây lay trong gió và không khí tĩnh lặng nơi đó in dấu trong ký ức, dù lúc đó anh chưa thực sự hiểu hết ý nghĩa của chuyến đi.
"Lúc nhỏ, tôi thường chú ý đến cảnh vật xung quanh nhiều hơn là suy nghĩ về ý nghĩa của nơi mình đang đứng. Khi những ký ức ấy bất ngờ trở lại sau nhiều năm, chúng khiến tôi suy ngẫm nhiều hơn về sự sống, cái chết và ý nghĩa của sự tồn tại", Lê Thế Lãm chia sẻ.
Tác phẩm "Sự sống, sự chết và đèn neon" của Lê Thế Lãm
Sinh năm 1989 tại Hà Tĩnh, Lê Thế Lãm tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật TP.HCM năm 2015. Trong thực hành của mình, anh quan tâm đến mối quan hệ giữa con người và thế giới, đặc biệt là những khía cạnh tâm lý của đời sống đương đại. Anh thường lấy những hình ảnh quen thuộc rồi đặt chúng vào những bối cảnh mới để người xem nhìn lại chúng từ một góc nhìn khác.
Theo nghệ sĩ, giám tuyển Trọng Gia Nguyễn - Trưởng ban giám khảo UOB Painting of the Year Việt Nam 2026, tác phẩm cho thấy tinh thần dám thử nghiệm, dám bước ra khỏi những giới hạn quen thuộc của hội họa nhưng vẫn truyền tải được một ý niệm nghệ thuật rõ ràng và thuyết phục.
Đoạt giải cao nhất, Lê Thế Lãm sẽ nhận 500 triệu đồng và đại diện Việt Nam tham gia tranh giải UOB Painting of the Year khu vực Đông Nam Á 2026 cùng các tác phẩm thắng giải từ Indonesia, Malaysia, Singapore và Thái Lan. Kết quả dự kiến được công bố tại Singapore ngày 28-10.
Thưởng thức tác phẩm đoạt giải UOB Painting of the Year 2026 tại triển lãm - Ảnh: H.VY
Những khoảng vắng và câu hỏi về bản sắc
Cùng hạng mục Nghệ sĩ Thành danh, tác phẩm Phần còn lại của Nguyễn Đình Tiến đoạt giải Vàng với ý tưởng bắt đầu từ chiếc áo của người cha sau khi qua đời.
Không có chân dung hay dấu hiệu nhận diện trực tiếp, nghệ sĩ sử dụng tro, đất, sợi vải và những lớp bề mặt phong hóa để tạo nên tác phẩm.
Sự vắng mặt của hình hài người cha trở thành cách nghệ sĩ Nguyễn Đình Tiến kể về những gì còn lưu lại sau một đời người, trong vật chất cũng như trong ký ức người ở lại
Ở giải Bạc, Chờ của Tạ Thị Ánh Hồng đưa người xem vào một phòng chờ trước phòng mổ. Bảy nhân vật đứng gần nhau nhưng ánh mắt gần như không giao cắt, mỗi người chìm trong một nỗi lo riêng.
Ở tuổi 65, nữ họa sĩ có gần 40 năm làm nghề, tiếp tục khai thác những chất liệu và hình ảnh gần gũi đời sống, đặc biệt là con người và cảnh quan vùng Đồng bằng sông Cửu Long
Ở nhóm nghệ sĩ triển vọng, những câu hỏi về đời sống đương đại hiện ra theo một cách khác.
Giải Nghệ sĩ Triển vọng nhất của năm thuộc về Nguyễn Bá Đạt, sinh năm 2004, với Phía trước - Chậm lại. Trên nền hồng neon, một đám đông với ngoại hình giống nhau cùng hướng tay về trước. Chỉ một nhân vật quay đầu sang phải, tạo điểm lệch nhỏ nhưng đủ để phá vỡ sự đồng nhất của toàn bộ bố cục.
Từ hình ảnh ấy, Nguyễn Bá Đạt đặt vấn đề về sự rập khuôn, lối sống quán tính và khả năng giữ lại bản sắc cá nhân giữa những áp lực đồng thuận của xã hội hiện đại.
Nguyễn Bá Đạt hiện là sinh viên năm cuối tại Đại học Mỹ thuật Việt Nam. Anh theo đuổi phong cách hiện thực siêu tưởng và xem nghệ thuật như cách để người trẻ lên tiếng trước nhịp sống gấp gáp của thời đại
Các giải còn lại đều thể hiện sự đa dạng trong cách nghệ sĩ nhìn vào trải nghiệm đời thường.
Gội đầu của Trần Lâm Tuyết Nghi nhìn vào sự mệt mỏi ẩn sau hành vi chăm sóc rất đỗi quen thuộc; Generating… của Trần Bích Thuyền sử dụng những khung nhựa còn lại sau khi lắp ráp đồ chơi Gundam để đặt câu hỏi về sản xuất và tiêu dùng; còn Trầm tích của Bùi Vân Tĩnh đưa phù sa và hạt lúa lên một trang vở của con gái sau trận lũ miền Trung, nối ký ức gia đình với ký ức về vùng đất.
Lớn lên giữa Chợ Lớn, Trần Bích Thuyền nhận ra nghịch lý của thời đại: chúng ta ngày càng đầu tư cho lớp vỏ bên ngoài, trong khi giá trị bên trong và những trải nghiệm đời thực dần trở nên mong manh
Theo ban tổ chức, mùa giải thứ tư của UOB Painting of the Year tại Việt Nam có lượng tác phẩm dự thi tăng 40% so với năm trước. Các tác phẩm phong phú về chất liệu và cách tiếp cận, từ sơn dầu, sơn mài, lụa đến những kết hợp vật liệu đời thường và các hình thức vượt khỏi khuôn khổ tranh truyền thống.
Ông Victor Ngo, Tổng giám đốc Ngân hàng UOB Việt Nam, bày tỏ tự hào khi tạo dựng một nền tảng nơi các nghệ sĩ có thể được ghi nhận, chia sẻ câu chuyện của mình và kết nối với công chúng rộng lớn hơn trong khu vực.
Các tác phẩm đoạt giải và vào vòng chung khảo sẽ được trưng bày đến 13-10, từ 9h-17h30 hằng ngày tại Chillala House of Art, TP.HCM
Nghệ sĩ Nguyễn Văn Bảy bên tác phẩm Chào ngày mới, giải Đồng hạng mục Nghệ sĩ Thành danh
Trầm tích của Bùi Vân Tĩnh đưa phù sa và hạt lúa lên một trang vở của con gái sau trận lũ miền Trung
