Anh T.D.Tr. (Hà Nội) bị mạo danh lập hộ kinh doanh ở Hà Tĩnh và tra cứu trên eTax còn bị tạm hoãn xuất cảnh - Ảnh: NGUYỄN HIỀN
Đây là thông tin được ông Nguyễn Xuân Thành - Phó trưởng Ban Kiểm tra (Cục Thuế - Bộ Tài chính) - cho biết tại hội nghị giao ban về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng vi phạm sở hữu trí tuệ, diễn ra mới đây.
Hơn 4.000 trường hợp bị mạo danh lập doanh nghiệp
Ông Nguyễn Xuân Thành cho biết từ tháng 5, ngành thuế triển khai chiến dịch làm sạch mã số thuế. Mục tiêu là tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, xử lý tình trạng doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt mã số thuế và không hoạt động tại địa chỉ đăng ký.
Việc làm sạch dữ liệu còn nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng pháp nhân để mua bán hóa đơn, trốn thuế, gian lận và trục lợi ngân sách.
Qua chiến dịch này, vừa qua cơ quan thuế tiếp nhận hơn 4.000 trường hợp phản ánh bị mạo danh thành lập doanh nghiệp đến đường dây nóng của Cục Thuế và trên ứng dụng eTax Mobile.
Đối với trường hợp bị mạo danh thành lập doanh nghiệp, ông Thành cho rằng chủ yếu liên quan đến việc cấp phép.
"Do trước đây chúng ta cấp phép thành lập doanh nghiệp rất thông thoáng. Người dân chỉ cần nộp hồ sơ. Bên cạnh đó, khâu hậu kiểm chưa chặt chẽ nên xảy ra trường hợp lấy cắp, lấy trộm căn cước công dân để thành lập doanh nghiệp phục vụ vào các mục đích khác nhau, trong đó có việc buôn bán hóa đơn và hàng giả", ông Thành nêu.
Về hướng xử lý, ông Thành cho biết Bộ Tài chính, đầu mối là Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể phối hợp với Cục Thuế chuyển thông tin đến cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh địa phương. Trên cơ sỏ đó, các bên phối hợp với cơ quan công an và các cơ quan liên quan xác minh những trường hợp phản ánh bị mạo danh.
Khi có kết luận của cơ quan có thẩm quyền, cơ quan thuế sẽ xử lý theo quy định, không cưỡng chế đối với người bị mạo danh. Đồng thời, cơ quan thuế cũng gửi văn bản sang cơ quan công an không áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh các trường hợp bị mạo danh lập doanh nghiệp.
Tại hội nghị, Đại tá Trần Đức Đông - Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia - cho rằng trong số 4.000 trường hợp bị mạo danh lập doanh nghiệp, có thể có người đứng tên doanh nghiệp để phục vụ buôn lậu, gian lận thương mại hoặc kinh doanh hàng giả.
Khi nhận được thông tin này, ông đã giao bộ phận chuyên đề về gian lận thương mại của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia nghiên cứu, tham mưu giải pháp xử lý.
Theo ông, các cơ quan quản lý như thuế, quản lý cấp phép kinh doanh…, cần phối hợp chặt chẽ để kịp thời có giải pháp khắc phục lỗ hổng trong cơ chế cấp phép, tránh gia tăng trường hợp mạo danh lập doanh nghiệp.
Hệ sinh thái gian lận hóa đơn
Về công tác kiểm tra thuế, ông Nguyễn Xuân Thành cho biết lũy kế 9 tháng đầu năm nay, toàn ngành thuế đã kiểm tra được hơn 56.000 doanh nghiệp, với tổng số tiền xử lý qua kiểm tra là hơn 80.000 tỉ đồng. Trong đó, số tiền tăng thu qua kiểm tra là hơn 27.000 tỉ đồng, giảm khấu trừ là hơn 2.300 tỉ đồng và giảm lỗ là hơn 51.000 tỉ đồng
Trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, ngành thuế tập trung kiểm soát hóa đơn nhằm ngăn chặn việc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp.
Cơ quan thuế xác định ba mô hình gian lận hóa đơn. Thứ nhất là xuất hóa đơn khống khi không có hàng hóa thực tế. Thứ hai là sử dụng hóa đơn để hợp thức hóa nguồn gốc hàng hóa trôi nổi, trong đó có hàng giả. Thứ ba là mô hình hệ sinh thái nhiều tầng, khép kín do một đầu mối điều hành.
"Chúng tôi đánh giá mô hình thứ ba này là cấp độ nguy hiểm nhất, mang tính tội phạm có tổ chức. Gian lận thương mại không đứng tên một doanh nghiệp đơn lẻ mà kiểm soát, vận hành một mạng lưới hàng trăm pháp nhân liên tỉnh. Toàn bộ con dấu, USB token chữ ký số, tài khoản ngân hàng được tập trung điều hành bởi một đầu mối chủ mưu", ông Thành cho biết.
Theo ông, hóa đơn và dòng tiền được luân chuyển qua nhiều tầng trung gian để xóa dấu vết, cuối cùng tiền chuyển vào tài khoản của đối tượng chủ mưu.
Để ngăn chặn gian lận hóa đơn, Cục Thuế chỉ đạo các đơn vị chuẩn hóa, đồng bộ dữ liệu, tổng hợp công cụ nhận diện rủi ro và đổi mới quy trình kiểm tra theo dòng tiền. Ngành thuế sẽ tiếp tục tăng cường kiểm soát hóa đơn trong những tháng cuối năm, góp phần chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
