Sâm Ngọc Linh thức giấc sau kỳ ngủ đông - Ảnh: TRẦN MAI
Tại khu vực núi Ngọc Linh, "thủ phủ" của sâm Ngọc Linh, sau Tết Nguyên đán là thời điểm cây sâm chuyển mình mạnh mẽ. Sau thời gian tích lũy dinh dưỡng trong đất, từng mầm sâm đội lớp lá mục, vươn lên đón ánh sáng, mở ra tán lá xanh non đặc trưng.
Mùa sâm Ngọc Linh đội đất đâm chồi
Từng chồi nhỏ của sâm Ngọc Linh khẽ đội đất vươn lên. Một mùa mới bắt đầu, lặng lẽ nhưng đầy hy vọng.
Sau nhiều tháng ngủ đông, cây sâm "thức giấc". Phần thân rễ tích tụ dưỡng chất suốt mùa lạnh. Khi đủ ẩm và nhiệt, mầm bật lên. Lá non mở ra, mỏng và xanh nhạt. Người trồng sâm chỉ chờ khoảnh khắc này.
Sâm Ngọc Linh lớn rất chậm. Mỗi năm chỉ một thân, một tán lá. Cây tích lũy giá trị qua thời gian, phải mất cả chục năm sinh trưởng mới đạt hàm lượng dược liệu tốt nhất. Vì thế mỗi mầm nhú lên đều quý. Với người trồng, đó là tài sản, là hy vọng.
Không phải ngẫu nhiên sâm được gọi là "quốc bảo". Sâm Ngọc Linh có hàm lượng saponin cao, giá trị dược liệu vượt trội. Nhiều nghiên cứu đánh giá thuộc nhóm sâm tốt nhất thế giới.
Ở vùng núi cao Ngọc Linh của Quảng Ngãi và Đà Nẵng, sâm là sinh kế bền vững nhất. Nhiều gia đình thoát nghèo nhờ loài quốc bảo này. Có người vươn lên giàu có.
Ông A Duân (86 tuổi) nói: "Mùa này ngắm sâm thích lắm. Cây nào cũng đâm chồi. Mấy chục năm trước, người Xơ Đăng gọi là cây thuốc giấu, còn giờ là cây làm giàu".
Những vườn sâm nằm sâu trong rừng, được bảo vệ nghiêm ngặt. Mỗi gốc sâm được chăm như "của để dành".
Vườn sâm Ngọc Linh dưới tán rừng già ở "nóc nhà miền Trung" - Ảnh: TRẦN MAI
Cây thoát nghèo, cây làm giàu trên đỉnh trời Ngọc Linh
Muốn giữ sâm phải giữ rừng, loài quốc bảo này chỉ sống dưới tán rừng già với thổ nhưỡng phù hợp. Vì thế mỗi mầm sâm "thức giấc" mạnh mẽ là dấu hiệu rừng còn khỏe.
Những năm gần đây, sâm Ngọc Linh được chú ý nhiều hơn. Từ cây thuốc quý, sâm dần thành sản phẩm kinh tế. Các địa phương bắt đầu quy hoạch vùng trồng. Siết chặt kỹ thuật, kiểm soát nguồn giống, xây dựng thương hiệu…
Sâm không còn chỉ ở trong rừng. Nó bước ra thị trường, hướng tới khách hàng trong và ngoài nước. Giá trị mỗi ký sâm lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng.
Mỗi năm, khi lớp lá mục khẽ động, người trồng sâm lại lên rừng, ngắm từng mầm sâm. Những tán lá non của sâm Ngọc Linh xòe ra sau kỳ ngủ đông, rừng như sáng hơn. Màu xanh lan dần trên sườn núi. Đó là dấu hiệu của sự sống, cũng là tín hiệu của hy vọng.
Trong chiến lược phát triển vùng núi của Quảng Ngãi, sâm Ngọc Linh được xem là "cây làm giàu". Không chỉ mang lại thu nhập, nó còn kéo theo du lịch, dược liệu, dịch vụ. Một chuỗi giá trị đang hình thành.
Mùa sâm nhú mầm, những tán lá non bắt đầu phủ xanh sườn núi, cũng là lúc kỳ vọng về một mùa sâm được giá, được mùa lại được thắp lên.
Quốc bảo sâm Ngọc Linh đang từng bước khẳng định vai trò động lực phát triển kinh tế - xã hội cho cả nóc nhà miền Trung.
Những hình ảnh sâm Ngọc Linh "thức giấc" sau thời gian ngủ đông.
