Thử nghiệm các bộ pin LFP tại Our Next Energy, một công ty khởi nghiệp ở bang Michigan, Mỹ (Ảnh: Reuters)
Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt với một thế tiến thoái lưỡng nan.
Khi Tổng thống Trump nhậm chức, chính quyền của ông ban đầu đã đóng băng hàng tỷ USD các khoản tài trợ liên bang cho sản xuất pin từ thời chính quyền tiền nhiệm Joe Biden, xếp pin chung với xe điện, trang trại điện mặt trời, tuabin gió và các công nghệ năng lượng sạch khác mà ông muốn giảm ưu tiên.
Tuy nhiên, gần đây hơn, chính quyền đã bắt đầu nhìn nhận công nghệ pin là then chốt đối với nhiều lĩnh vực mà họ quan tâm nhất, bao gồm AI và quốc phòng.
“Chính quyền đang nói rằng chúng tôi không thích xe điện, nhưng chúng tôi cần pin cho máy bay không người lái, trung tâm dữ liệu và AI. Họ đang nhận ra rằng sự kìm kẹp của Trung Quốc đối với chuỗi cung ứng pin đang làm suy yếu an ninh quốc gia”, ông Samm Gillard, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập Liên minh Vận động Chuyển đổi Công nghệ Pin, cho biết.
Trong các cuộc phỏng vấn, hơn một chục lãnh đạo ngành pin, nhà vận động hành lang, chuyên gia quân sự và những người thân cận với chính quyền ông Trump cho biết, Nhà Trắng ngày càng quan tâm đến việc thúc đẩy một ngành pin trong nước, không phụ thuộc vào Trung Quốc.
Trong những tuần gần đây, Nhà Trắng đã tổ chức các cuộc họp cấp cao về chuỗi cung ứng pin. Hội đồng Năng lượng Quốc gia do ông Trump thành lập để điều phối chính sách năng lượng đã làm việc với các công ty pin.
Bộ Năng lượng Mỹ âm thầm cho phép nhiều khoản tài trợ thời cựu Tổng thống Biden dành cho các nhà sản xuất pin được tiếp tục. Gần đây, Bộ này cũng công bố gói hỗ trợ lên tới 500 triệu USD cho các dự án vật liệu pin và tái chế.
Bà Taylor Rogers, người phát ngôn Nhà Trắng, cho biết Tổng thống Trump đang triển khai mọi bộ phận của chính phủ để phối hợp chặt chẽ nhằm “đảm bảo Mỹ là quốc gia dẫn đầu toàn cầu về sản xuất khoáng sản quan trọng và pin”.
Chính quyền đã bắt đầu đầu tư vào các công ty phát triển linh kiện pin hoặc khoáng sản quan trọng, trong đó có Eos, một công ty pin thế hệ mới. Trong khuôn khổ một thỏa thuận thương mại, chính quyền Tổng thống Trump đã thúc đẩy Nhật Bản cam kết đầu tư hàng tỷ USD vào sản xuất pin tại Mỹ.
Trong tháng này, Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Quốc gia Mỹ được thông qua, bao gồm các hạn chế của Lầu Năm Góc đối với việc mua pin từ “các thực thể nước ngoài”, chủ yếu là Trung Quốc.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc xây dựng một ngành công nghiệp không phụ thuộc vào Trung Quốc sẽ vô cùng khó khăn. Trung Quốc đang thống trị pin lithium sắt phosphate (LFP), loại được ưa chuộng cho cả xe điện lẫn lưu trữ điện cố định.
Năm 2024, Trung Quốc sản xuất 99% số cell LFP trên toàn thế giới và hơn 90% các thành phần chính, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA). Sự thống trị này còn mở rộng sang khâu tinh luyện nguyên liệu thô như lithium và graphite, cũng như các thành phần cốt lõi như cực âm và cực dương – những yếu tố điều khiển sự di chuyển của electron trong pin.
Mỹ có các mỏ lithium riêng và các công ty khởi nghiệp về pin, nhưng theo các chuyên gia, các công ty của Mỹ cần có nỗ lực phối hợp cùng sự hỗ trợ của chính phủ để cạnh tranh với các đối thủ Trung Quốc được trợ cấp mạnh tay.
Việc tinh luyện khoáng sản quan trọng cũng có thể gây nguy hiểm, và các tiêu chuẩn môi trường của Mỹ có thể khiến chi phí cao hơn nhiều so với ở Trung Quốc.
Các nhà phân tích ước tính sẽ mất ít nhất nửa thập niên để các nhà sản xuất Mỹ tạo ra đủ cell LFP đáp ứng nhu cầu trong nước, và lâu hơn nhiều để xây dựng chuỗi cung ứng cho các thành phần nền tảng.
