Một số hạng mục bằng gỗ tại Phủ Tuy Lý Vương xuống cấp, hư hỏng - Ảnh: NGUYỄN DO
Trước tình trạng xuống cấp tại Phủ Tuy Lý Vương (được biết đến là Ông hoàng thi ca triều Nguyễn), Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế đã có ý kiến về việc sửa chữa, tu bổ ba hạng mục: mái ngói, cấu kiện gỗ bị mối mọt, hư hỏng nặng và hệ thống thoát nước khu vực sân.
Ưu tiên bảo tồn cấu kiện gốc
Ngày 22-10, bà Võ Thị Anh Thư - Chủ tịch UBND phường Vỹ Dạ (TP Huế) - cho biết địa phương đã nhận được ý kiến, hướng dẫn của Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế về sửa chữa các hạng mục hư hỏng.
Tuy nhiên do công trình là di tích lịch sử cấp quốc gia, việc tu bổ, sửa chữa phải tuân thủ các quy định về bảo tồn di sản và chờ ý kiến của cơ quan có thẩm quyền. Các thủ tục này đang được địa phương triển khai.
Trước mắt, phường hỗ trợ người nhà chủ động gia cố, khắc phục trong phạm vi có thể để bảo vệ công trình trước mùa mưa lũ.
Bên trong Phủ Tuy Lý Vương - Ảnh: NGUYỄN DO
Theo Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, mái ngói cần được sửa chữa bằng ngói cùng loại, kích thước, màu sắc với ngói hiện trạng, tận dụng tối đa ngói cũ còn dùng được; giữ nguyên độ dốc mái, bờ nóc, bờ mái, chi tiết trang trí và không thay đổi chủng loại vật liệu lợp.
Nếu chỉ đảo ngói, thay ngói vỡ hỏng không thuộc yếu tố gốc và không can thiệp vào hệ rui, mè, đòn tay, có thể xem xét thực hiện theo hình thức sửa chữa nhỏ, sau khi UBND phường đồng ý bằng văn bản.
Trường hợp tháo dỡ toàn bộ mái, thay rui, mè, đòn tay hoặc thay ngói thuộc yếu tố gốc thì phải lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích.
Với cấu kiện gỗ bị mối mọt, hư hỏng nặng, trung tâm cho rằng cần khảo sát cụ thể từng cấu kiện, ưu tiên bảo quản, gia cố, vá, nối; chỉ thay mới khi cấu kiện đã mất khả năng chịu lực, không thể gia cố.
Thời tiết khắc nghiệt cùng với thời gian dài tồn tại khiến Phủ Tuy Lý Vương xuống cấp - Ảnh: NGUYỄN DO
Cấu kiện thay mới phải tương đồng về loại gỗ, kích thước, hình dáng, kỹ thuật liên kết truyền thống và được đánh dấu để phân biệt với yếu tố gốc.
Với hệ thống thoát nước khu vực sân, trung tâm nêu ý kiến không nâng cao độ sân làm thay đổi tương quan với nền nhà thờ và các công trình trong di tích; giữ lại, tái sử dụng vật liệu lát sân gốc; rãnh, hố ga bố trí kín đáo.
Nếu chỉ khơi thông, sửa chữa, bổ sung rãnh mà không tác động đến yếu tố gốc, có thể làm theo hình thức sửa chữa nhỏ, sau khi UBND phường đồng ý bằng văn bản.
Không tự ý tháo dỡ, thay thế cấu kiện
Theo trung tâm, với cấu kiện gỗ, dù chỉ gia cố hay tu sửa nhỏ vẫn phải lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật. Nếu chưa có quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích được phê duyệt, phải làm thủ tục đề nghị xác nhận di tích xuống cấp trước.
Gia tộc phải sử dụng xích sắt để gia cố tại vị trí hư hỏng - Ảnh: NGUYỄN DO
Do là di tích cấp quốc gia, hồ sơ thuộc thẩm quyền thẩm định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, gửi qua Sở Văn hóa và Thể thao. Sau khi có văn bản thẩm định, Chủ tịch UBND phường Vỹ Dạ được ủy quyền phê duyệt.
Trong thời gian hoàn thiện thủ tục, trung tâm đề nghị gia đình ông Nguyễn Phúc Vĩnh Phú (đại diện chủ tự) chỉ thực hiện các biện pháp tạm thời không tác động vào cấu kiện như che chắn chống dột, rào chắn, hạn chế người qua lại khu vực nguy hiểm.
Đồng thời không tự ý tháo dỡ, thay thế cấu kiện; thu gom, lưu giữ mảnh gỗ rơi rụng để phục vụ khảo sát.
Phủ Tuy Lý Vương (phường Vỹ Dạ, TP Huế), là nơi thờ Tuy Lý Vương Nguyễn Phúc Miên Trinh (1820 - 1897), hoàng tử thứ 11 của vua Minh Mạng.
Khu lăng mộ và phủ của ông được Bộ Văn hóa - Thông tin, Thể thao và Du lịch (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa vào năm 1991.
Trước đó, báo Tuổi Trẻ đã thông tin nhiều hạng mục tại phủ thờ xuống cấp: mái ngói hư hỏng, tường nứt, một số cấu kiện gỗ mục nát, thậm chí phải dùng xích sắt để gia cố, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
