Dự kiến vào ngày 18/8, TAND TP Hà Nội sẽ mở phiên xét xử sơ thẩm bị cáo Nguyễn Bá Hoan , cựu Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội - nay là Bộ Nội vụ) về tội “Nhận hối lộ”. Phiên tòa diễn ra trong 9 ngày dưới sự điều hành của chủ tọa là thẩm phán Lưu Ngọc Cảnh.
Bị xét xử cùng tội với ông Hoan, có các bị cáo Lê Thanh Hà (cựu Trưởng Ban Quản lý lao động Việt Nam tại Hàn Quốc, Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc); Tống Hải Nam (cựu Cục trưởng Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước Bộ Lao động -Thương binh và Xã hội); Nguyễn Thành Hưng (cựu cán bộ Văn phòng), Nguyễn Gia Liêm (cựu Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước Bộ Lao động), Phạm Viết Hương (cựu Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước Bộ Lao động); Phan Thị Thu Trang (cựu cán bộ Phòng Kiểm tra giải quyết khiếu nại tố cáo)...
Riêng bị cáo Nguyễn Lâm Sơn (Giám đốc Công ty Luật Trách nhiệm hữu hạn Thành Đô) cùng hơn 20 bị cáo khác bị xét xử về tội "Môi giới hối lộ", “Nhận hối lộ” hoặc “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.
Bị cáo Nguyễn Bá Hoan.
Cáo trạng xác định, giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 5/2025, ông Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội phụ trách lĩnh vực quản lý lao động ngoài nước bị xác định, biết rõ và để mặc cho ông Tống Hải Nam, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, chỉ đạo cấp dưới gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình thẩm định hồ sơ cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Theo cáo trạng, các doanh nghiệp liên tục bị kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ, yêu cầu sửa đổi, bổ sung giấy tờ nhiều lần. Qua đó, doanh nghiệp buộc phải chi tiền “bôi trơn” từ 100 triệu đến 400 triệu đồng để được xem xét, cấp giấy phép hoạt động.
Không dừng lại ở đó, trong quá trình thẩm định và phê duyệt Phiếu trả lời đăng ký hợp đồng cung ứng lao động đi làm việc ở nước ngoài, ông Nguyễn Bá Hoan còn bị cáo buộc đồng ý để ông Tống Hải Nam xây dựng và áp dụng một quy trình thẩm định trái quy định pháp luật.
Gây khó khăn, rào cản buộc doanh nghiệp chung chi
Quy trình này bị cho là đã tạo thêm các rào cản kỹ thuật, đưa ra những yêu cầu mà doanh nghiệp không thể tự hoàn thiện theo quy định, từ đó buộc phải chi tiền khoảng 500 USD cho mỗi lao động để được “tạo điều kiện” hoàn tất thủ tục và cấp Phiếu trả lời.
Cơ quan tố tụng cáo buộc, thông qua cơ chế trên, ông Nguyễn Bá Hoan, ông Tống Hải Nam cùng một số cán bộ thuộc Cục Quản lý lao động ngoài nước đã nhận hối lộ tổng cộng hơn 30,2 tỷ đồng từ các cá nhân thuộc 31 công ty hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động.
Riêng ông Nguyễn Bá Hoan với vai trò Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã Hội bị cáo buộc đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để nhận tiền từ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động nhằm tạo điều kiện trong quá trình cấp phép.
Các bị cáo Tống Hải Nam, Nguyễn Gia Liêm, Phạm Viết Hương.
Cơ quan tố tụng xác định, ông Hoan đã nhận tiền để ký cấp 14 Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; đồng thời đồng ý cho cấp dưới xây dựng và thực hiện quy trình thẩm định hồ sơ cung ứng lao động diện visa E7 trái quy định pháp luật.
Quy trình này bị cho là đã tạo thêm rào cản thủ tục, buộc doanh nghiệp phải chi các khoản “chi phí” ngoài quy định cũng như tiền biếu vào các dịp lễ, Tết để hồ sơ được xem xét, giải quyết thuận lợi.
Trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2025, ông Nguyễn Bá Hoan đã nhiều lần nhận hối lộ với tổng số tiền hơn 16,33 tỷ đồng. Viện kiểm sát cho rằng hành vi của bị cáo Nguyễn Bá Hoan có dấu hiệu cấu thành tội “Nhận hối lộ”, quy định tại điểm a, khoản 4, Điều 354 Bộ luật Hình sự.
Ngoài hành vi đưa và nhận hối lộ, cáo trạng còn xác định từ năm 2020 đến năm 2025, các công ty do các bị cáo Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam và Nghiêm Văn Định điều hành đã lập hai hệ thống sổ sách kế toán nhằm che giấu doanh thu thực tế.
Tổng số tiền bị để ngoài sổ sách kế toán được xác định lên tới hơn 1.241 tỷ đồng, qua đó làm giảm nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 244 tỷ đồng.
