Doanh nghiệp Việt giới thiệu sản phẩm với nhà mua hàng tại Tuần lễ Việt Nam ở Bangkok, Thái Lan tháng 9-2026 - Ảnh: NGHI VŨ
Một doanh nhân Việt muốn đi xa cần có bốn tố chất căn bản: tầm nhìn dài hạn, khả năng học hỏi, tính kỷ luật và sự kiên trì. Quan trọng hơn, phải khiêm tốn để hiểu rằng thị trường nước ngoài không vận hành theo cách mình đã quen làm.
Chúng ta phải cạnh tranh bằng chất lượng sản phẩm, mẫu mã, thương hiệu, hệ thống, tiêu chuẩn và uy tín. Tôi kỳ vọng thế hệ doanh nhân Việt hôm nay sẽ xây dựng được hình ảnh tự tin, bản lĩnh, chuyên nghiệp, có trách nhiệm và có năng lực cạnh tranh quốc tế.
Cần khả năng thích ứng nhanh
Nhiều doanh nghiệp Việt khi ra nước ngoài làm ăn đã thật sự nhận ra rằng mang một sản phẩm sang thị trường khác không có nghĩa là đã mang được mô hình kinh doanh sang đó.
Chúng ta có thể rất thành công ở Việt Nam, nhưng sang một nước khác, khách hàng có thể có thói quen hoàn toàn khác, tiêu chuẩn khác, cách ra quyết định khác. Kể cả quy định pháp luật, thuế, văn hóa, cách tuyển dụng, đàm phán và xây dựng niềm tin cũng khác.
Những việc ở Việt Nam có thể xử lý rất nhanh bằng kinh nghiệm hoặc quan hệ quen biết đã gây dựng từ lâu qua quá trình làm việc, nhưng ở nước ngoài phải làm đúng quy trình, đúng luật và chứng minh bằng năng lực thực tế.
Khi ra nước ngoài, doanh nghiệp Việt cũng nhận ra rằng cạnh tranh không chỉ là cạnh tranh với những doanh nghiệp cùng ngành trong nước, mà còn với những doanh nghiệp quốc tế đã có hàng chục, thậm chí hàng trăm năm xây dựng thương hiệu và hệ thống vững mạnh.
Điều đó buộc chúng ta phải có khả năng thích ứng nhanh, chuyên nghiệp hơn rất nhiều so với khi còn ở trong nước, để nâng cao năng lực và đủ sức tham gia sân chơi quốc tế.
Ông Trần Bá Phúc, Chủ tịch Hội Doanh nhân Việt Nam tại Úc - Ảnh: NVCC
Cạnh tranh bằng thương hiệu
Việc ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt không chỉ xuất khẩu mà còn chủ động đầu tư, xây dựng mạng lưới và phát triển thương hiệu ở nước ngoài cho thấy sự trưởng thành rõ rệt của thế hệ doanh nhân Việt Nam.
Nếu trước đây, doanh nghiệp Việt chủ yếu tham gia chuỗi giá trị toàn cầu với vai trò sản xuất và xuất khẩu, thì hiện nay họ đã bắt đầu tư duy ở tầm quốc tế.
Doanh nghiệp không chỉ bán sản phẩm ra nước ngoài mà còn muốn trực tiếp hiện diện, cạnh tranh và tạo dựng thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế.
Điều đó đòi hỏi bản lĩnh, khả năng quản trị, am hiểu thị trường và tư duy dài hạn cao hơn trước rất nhiều.
Tôi cho rằng đây cũng là dấu hiệu cho thấy doanh nhân Việt đang chuyển từ tư duy “làm ra sản phẩm để bán” sang “xây dựng giá trị và thương hiệu để cạnh tranh”. Đồng thời doanh nhân Việt bắt đầu nhìn thế giới như một thị trường và không gian phát triển của chính mình.
Việc bước ra nước ngoài cũng đặt ra nhiều thách thức về vốn, khả năng quản trị, pháp lý, văn hóa và cạnh tranh.
Nhưng chính việc dám bước ra, dám đầu tư và chấp nhận cạnh tranh sòng phẳng cho thấy sự tự tin, khát vọng và tầm vóc ngày càng lớn của doanh nhân Việt Nam trong việc đưa thương hiệu Việt có vị thế toàn cầu.
Để một doanh nghiệp Việt tạo dựng được uy tín và chỗ đứng lâu dài ở thị trường nước ngoài, trước hết phải có chất lượng sản phẩm và sự nhất quán trong cam kết.
Nhưng chỉ chất lượng thôi chưa đủ. Người doanh nhân phải thật sự hiểu thị trường, tôn trọng văn hóa bản địa, tuân thủ pháp luật và xây dựng niềm tin với khách hàng, đối tác cũng như cộng đồng sở tại.
Uy tín không thể hình thành trong một sớm một chiều. Nó được tạo nên từ cách ứng xử của doanh nghiệp trong giao dịch, cách giữ lời hứa, thực hiện cam kết và khả năng kiên trì đầu tư dài hạn.
Doanh nghiệp Việt khi ra nước ngoài không chỉ mang theo sản phẩm hay thương hiệu, mà còn mang theo hình ảnh và uy tín của doanh nghiệp Việt Nam.
Nếu thế hệ trước đặt nền móng cho việc đưa hàng hóa Việt Nam ra nước ngoài, thì tôi kỳ vọng thế hệ doanh nhân hôm nay sẽ đưa thương hiệu, tri thức, văn hóa và những giá trị tốt đẹp của Việt Nam ra thế giới.
Để khi đối tác quốc tế nhắc đến doanh nghiệp Việt Nam, họ nghĩ đến những doanh nghiệp đáng tin cậy, làm việc chuyên nghiệp và sẵn sàng cạnh tranh bằng chất lượng, giá trị thực.
