Trên nền tảng đó, chương trình được mở rộng lên năm lưu vực sông trong giai đoạn 2 (2026-2030), thúc đẩy các giải pháp dựa vào thiên nhiên và hướng tới tham vọng cân bằng nước tại toàn bộ 5 nhà máy của HEINEKEN Việt Nam vào năm 2030.
Những thay đổi thiết thực cho môi trường và cộng đồng
Những năm gần đây, an ninh nguồn nước tại Việt Nam đang đứng trước nhiều áp lực gia tăng. Hạn mặn tại những khu vực Đồng bằng sông Cửu Long ngày càng trở nên nghiêm trọng. Cục Quản lý tài nguyên nước đã cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nguồn nước tại một số lưu vực sông, trong đó có lưu vực sông Đồng Nai và lưu vực sông trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, trong mùa khô 2026 - 2027 do ảnh hưởng của El Niño. Bảo tồn nguồn nước theo quy mô lưu vực có vai trò quan trọng.
Từ năm 2022, HEINEKEN Việt Nam phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, WWF-Việt Nam, cơ quan quản lý và các đối tác địa phương triển khai chương trình bảo tồn nguồn nước tại ba lưu vực sông Hồng, sông Đồng Nai và sông Tiền.
Sau bốn năm triển khai, hơn 1.132 ha rừng và đất ngập nước được trồng mới, phục hồi và quản lý, và nhiều mô hình sinh kế và sản xuất thân thiện hơn với môi trường được hình thành cùng sự tham gia trực tiếp của cộng đồng. Đến cuối năm 2025, chương trình đã bù hoàn hơn 2,2 tỷ lít nước mỗi năm tại ba lưu vực, và giúp ba nhà máy HEINEKEN Việt Nam tại Hà Nội, TP.HCM và Tiền Giang đạt tham vọng 100% cân bằng nước.
Mỗi lưu vực, một cách tiếp cận đặc thù
Tại mỗi lưu vực, chương trình được thiết kế theo điều kiện hệ sinh thái và những áp lực khác nhau lên nguồn nước.
Tại Vườn Quốc gia Xuân Sơn, Phú Thọ, thuộc lưu vực sông Hồng, khoảng 400 ha rừng tự nhiên được khoanh nuôi xúc tiến tái sinh, bên cạnh 10 ha rừng được trồng mới. Việc phục hồi rừng đầu nguồn được triển khai song song với bảo tồn vùng chè Shan Tuyết bản địa, qua đó vừa duy trì chức năng giữ và điều tiết nước của hệ sinh thái, vừa cải thiện thu nhập của người dân và giảm những tác động từ hoạt động canh tác tại khu vực đất dốc.
Hoạt động trồng và phục hồi rừng tại Vườn Quốc gia Xuân Sơn (Phú Thọ).
Tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai, chương trình trồng mới 10 ha rừng và nuôi dưỡng khoảng 700 ha, đồng thời triển khai các mô hình tiết kiệm nước trong cộng đồng nhằm giảm áp lực sử dụng nước từ hoạt động sản xuất và sinh hoạt lên hồ Trị An và hệ sinh thái xung quanh. Trong khi đó, tại Khu bảo tồn sinh thái Đồng Tháp Mười thuộc lưu vực sông Tiền, các hoạt động tập trung vào trồng 12,3 ha rừng, phục hồi cây bản địa và cải thiện quản lý thủy văn trong khu vực chịu sức ép từ hạn hán, suy giảm nước ngầm và xâm nhập mặn.
Dù cách triển khai khác nhau, cả ba lưu vực đều được tiếp cận từ cùng một nguyên tắc: bắt đầu từ những vấn đề đặc thù của từng hệ sinh thái để lựa chọn giải pháp phù hợp.
Sinh kế địa phương trong bài toán bảo tồn nguồn nước
Tại nhiều địa phương, chương trình đặt sinh kế và sự tham gia, hỗ trợ của người dân địa phương vào cùng bài toán đảm bảo an ninh nguồn nước, nhằm giảm áp lực lên tài nguyên đồng thời tạo động lực để các giải pháp được duy trì lâu dài.
Tại Vườn Quốc gia Xuân Sơn, chương trình hỗ trợ chăm sóc 20 ha chè Shan Tuyết, đồng thời giúp 30 hộ dân đạt chứng nhận sản xuất hữu cơ PGS. Bên cạnh kỹ thuật canh tác, các hộ còn được hỗ trợ về chế biến, đóng gói và xây dựng thương hiệu.
Chương trình tại Vườn Quốc gia Xuân Sơn đặt sinh kế và sự tham gia của dân địa phương vào bài toán đảm bảo an ninh nguồn nước.
Tại Đồng Nai, chương trình tài trợ 200 triệu đồng cho quỹ xoay vòng, hỗ trợ các hộ gia đình đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm nước, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nước và năng suất nông nghiệp. Ở khu vực hồ Trị An, hàng chục hộ dân đã tận dụng nguồn phế phẩm từ cá ngoại lai để sản xuất phân bón sinh học. Riêng năm 2025, mô hình tạo ra khoảng 8.700 lít phân bón hữu cơ, mang lại doanh thu khoảng 74 triệu đồng cho người dân, đồng thời góp phần giảm sử dụng phân bón hóa học và áp lực lên chất lượng nước.
Chương trình còn tạo thêm thu nhập cho người dân và lực lượng tham gia trồng, chăm sóc rừng, qua đó góp phần giảm áp lực lên tài nguyên và thúc đẩy các giải pháp bảo tồn lâu dài.
Giai đoạn 1 của chương trình cho thấy bảo tồn nguồn nước chỉ có thể tạo ra giá trị lâu dài khi cộng đồng không đứng ngoài quá trình thay đổi. Thước đo của tác động không chỉ nằm ở số hecta rừng được phục hồi hay lượng nước được bù hoàn, mà còn ở khả năng những thay đổi đó tiếp tục được gìn giữ và phát triển bởi chính cộng đồng tại mỗi lưu vực.
Mở rộng bảo tồn nguồn nước theo cách tiếp cận đa bên
Từ kết quả khả quan của giai đoạn đầu, HEINEKEN Việt Nam cùng các đối tác nâng tầm về quy mô và mở rộng triển khai tại các lưu vực sông Hồng, sông Tiền và sông Đồng Nai, đồng thời mở rộng sang lưu vực sông Cu Đê (Đà Nẵng) và hồ Sông Ray - Đá Đen (TP.HCM).
Bước sang giai đoạn 2026–2030, chương trình hướng tới tham vọng cân bằng nước tại toàn bộ 5 nhà máy trên cả nước
Trong hành trình chín năm từ 2022 - 2030, HEINEKEN Việt Nam dự kiến đầu tư tổng cộng 70 tỷ đồng cho toàn bộ chương trình, hướng tới tham vọng đạt 100% cân bằng nước tại cả 5 nhà máy vào năm 2030.
Từ phạm vi nhà máy đến quy mô lưu vực, từ một giải pháp riêng lẻ đến hệ thống các can thiệp có thể đo lường, cách HEINEKEN Việt Nam tiếp cận bài toán nước cho thấy trách nhiệm của doanh nghiệp có thể được đặt trong một phạm vi rộng hơn hoạt động sản xuất. Khi doanh nghiệp, cơ quan quản lý, tổ chức chuyên môn, địa phương và cộng đồng cùng đưa nguồn lực của mình vào một mục tiêu chung, những sáng kiến riêng lẻ có thể tạo thành tác động rộng hơn. Với HEINEKEN Việt Nam, đó là cách cam kết "Vì một Việt Nam tốt đẹp hơn" được chuyển thành những hành động cụ thể.
