Nhiều cơ hội xuất khẩu sang các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất nhưng cảnh báo nguy cơ lừa đảo

Ông Phạm Bình An, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM (HIDS) chia sẻ tại hội thảo ngày 23-10 - Ảnh: BTC

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đạt hơn 5,9 tỉ USD, trong tổng kim ngạch thương mại song phương khoảng 6,55 tỉ USD. 

UAE đang trở thành một thị trường xuất khẩu đáng chú ý của Việt Nam tại Trung Đông, khi quốc gia này phải nhập khẩu đến 90% nhu cầu lương thực, thực phẩm. 

Tăng chế biến sâu, đưa hàng Việt vào hệ thống phân phối

Ngày 23-10, tại hội thảo "Hiệp định CEPA Việt Nam - UAE: Tiềm năng xuất khẩu vào thị trường Trung Đông - châu Phi cho doanh nghiệp Việt Nam", ở TP.HCM, ông Phạm Bình An, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM (HIDS), cho biết UAE phải nhập khẩu khoảng 85-90% nhu cầu lương thực, thực phẩm do điều kiện tự nhiên hạn chế sản xuất nông nghiệp.

Thanh long, dưa hấu và chanh không hạt của Việt Nam đã được bán tại các chuỗi siêu thị ở UAE và khu vực Vùng Vịnh. Cơ cấu dân cư đa dạng cũng tạo nhu cầu đối với sản phẩm từ phân khúc phổ thông đến cao cấp.

Ông Trương Xuân Trung, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại UAE, đề xuất doanh nghiệp Việt ưu tiên xuất khẩu nông sản, thực phẩm chế biến, cà phê, hồ tiêu, gia vị, trái cây và thủy sản đông lạnh đến thị trường này.

Bên cạnh đó, các mặt hàng dệt may, giày dép, đồ gỗ, nội thất và hàng gia dụng cũng có khả năng mở rộng xuất khẩu.

Theo ông Trung, nhiều doanh nghiệp UAE nhập khẩu cà phê thô, hồ tiêu thô từ Việt Nam để chế biến, đóng gói dưới thương hiệu riêng rồi tiêu thụ hoặc tái xuất. Đây là cơ sở để doanh nghiệp Việt chú trọng chế biến sâu, nâng giá trị sản phẩm và phát triển thương hiệu thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu.

Về cà phê, xuất khẩu cà phê Việt Nam sang UAE đạt 37,3 triệu USD, tăng 8,5% so với cùng kỳ, với cà phê Robusta chiếm ưu thế.

Về kênh phân phối, ông Trung nhận định doanh nghiệp cần tìm kiếm nhà nhập khẩu chuyên ngành, hệ thống bán lẻ có mạng lưới khu vực và đối tác logistics, với gợi ý về các chuỗi siêu thị như Lulu và West Zone tại UAE. "Hãy chuyển từ tư duy bán từng lô hàng sang xây dựng chuỗi phân phối dài hạn", ông Trung gợi ý. 

Cạnh tranh về giá, cần đáp ứng quy định xuất xứ

Bên cạnh cơ hội mở rộng thị trường, ông Trung lưu ý cạnh tranh về giá là thách thức khi xuất khẩu sang UAE. Có nhà nhập khẩu rà soát báo giá hằng tuần và sẵn sàng chuyển nguồn cung nếu nhận được mức giá thấp hơn. Doanh nghiệp vì vậy cần tính toán chi phí vận chuyển, bảo hiểm, lưu kho và các phụ phí để duy trì khả năng cạnh tranh.

Một giải pháp khác là tận dụng ưu đãi từ Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam – UAE (CEPA), có hiệu lực từ ngày 3-2-2026. Theo cam kết, UAE xóa bỏ ngay thuế nhập khẩu đối với 74,2% số dòng thuế và nâng tỷ lệ này lên 89,2% sau 5 năm thực thi.

Ông Trần Ngọc Bình, Trưởng phòng Quản lý xuất nhập khẩu khu vực III, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), cho biết hàng hóa muốn hưởng ưu đãi phải đáp ứng quy tắc xuất xứ tương ứng.

Nông sản trồng, thu hoạch tại Việt Nam có thể đáp ứng tiêu chí xuất xứ thuần túy, trong khi sản phẩm dùng nguyên liệu nhập khẩu phải tuân thủ quy tắc riêng. Doanh nghiệp cũng cần đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm và yêu cầu Halal đối với nhóm hàng thuộc diện áp dụng. Trao đổi bên lề hội thảo, ông Bình cảnh báo nguy cơ lừa đảo thương mại khi tiếp cận UAE.