Các chuyên gia chia sẻ về tầm quan trọng của việc áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế tại Việt Nam - Ảnh: BÔNG MAI
Ngày 22-5, tại hội thảo "Nâng cao minh bạch tài chính thông qua áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế - Bước tiến nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam", ông Nguyễn Quang Thương - Phó tổng giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam - cho biết năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với chứng khoán Việt Nam.
Sự kiện do Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), phối hợp Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) và Smart Train Academy tổ chức với sự đồng hành của PwC (Việt Nam) và UEH, tổ chức, đang trong thời điểm Việt Nam được tổ chức FTSE Russell nâng hạng từ cận biên lên thị trường mới nổi.
Siết minh bạch tài chính, tăng cơ hội nhận vốn lớn từ nhà đầu tư nước ngoài
Căn cứ đề án nâng hạng thị trường chứng khoán được Chính phủ phê duyệt, một trong những yếu tố then chốt là nâng cao tính minh bạch. Có thể thấy việc áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính (BCTC) quốc tế giúp tăng khả năng so sánh BCTC, giảm bất cân xứng thông tin giữa nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Trong thời gian tới, Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam cùng nhiều đơn vị sẽ nỗ lực phối hợp hoàn thiện khung pháp lý và các yếu tố liên quan, tăng đảm bảo chuẩn mực kế toán quốc tế và quản trị doanh nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch và hiện đại..
Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Phó trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý giám sát kế toán các định chế tài chính, Bộ Tài chính - cho biết hiện có 119 quốc gia và vùng lãnh thổ đã yêu cầu bắt buộc sử dụng chuẩn mực BTCT quốc tế khi lập và trình bày BCTC đối với tất cả hoặc hầu hết các đơn vị lợi ích công chúng trong nước.
Theo ông Phạm Thái Hùng - Phó tổng giám đốc dịch vụ kiểm toán PwC Việt Nam, việc áp dụng sẽ mang lại nhiều cơ hội như: đơn giản hóa quá trình tiếp cận thị trường vốn quốc tế, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, nâng cao hiệu quả vận hành doanh nghiệp, cải thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, tăng tính minh bạch...
Tuy nhiên doanh nghiệp vẫn đối mặt thách thức khi thiếu hụt nhân lực chuyên môn, chi phí nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, sự khác biệt và phức tạp trong quản lý, nhu cầu được hướng dẫn rõ ràng hơn từ cơ quan chức năng và các tổ chức nghề nghiệp...
"Doanh nghiệp nên xem đây là cơ hội nâng cao quản trị tài chính, không chỉ đơn thuần để tuân thủ quy định", ông Hùng chia sẻ.
Yêu cầu cấp bách, không trì hoãn
"Việc nâng cao chuẩn mực BCTC quốc tế hiện không còn là xu hướng đơn thuần mà đã trở thành yêu cầu cấp bách, đặc biệt với các doanh nghiệp niêm yết muốn tăng minh bạch tài chính và thu hút vốn ngoại", ông Cang Thái - giảng viên Smart Train Academy, kế toán trưởng tại một doanh nghiệp niêm yết - nhấn mạnh.
TS Phan Thị Bảo Quyên - Phó trưởng khoa kế toán Trường Kinh doanh, Đại học Kinh tế TP.HCM - cho hay lộ trình áp dụng tại Việt Nam không còn là vấn đề kỹ thuật riêng của giới kế toán mà liên quan trực tiếp đến năng lực cạnh tranh quốc gia, chất lượng quản trị doanh nghiệp và tính minh bạch của thị trường vốn.
Cần có sự phối hợp từ trụ cột gồm Nhà nước, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp. Bản thân người hành nghề cũng phải nâng cao năng lực ngoại ngữ chuyên ngành, kỹ năng phân tích dữ liệu, viết và bảo vệ các xét đoán chuyên môn... Việc này không chỉ làm thay đổi cách lập BCTC mà còn tái định hình năng lực của đội ngũ kế toán - tài chính trong tương lai.
Theo ông Phạm Ngọc Hoàng Thanh - Tổng giám đốc Smart Train Academy, không chỉ châu Âu và các nước phát triển, nhiều quốc gia Đông Nam Á như Campuchia, Lào... cũng đã triển khai chuẩn mực BCTC quốc tế trong thực tế.
Với Việt Nam, không nên vì thiếu nhân lực mà trì hoãn áp dụng. Thay vào đó cần vừa triển khai vừa tiếp tục đào tạo, như cách Singapore, Malaysia... đã thực hiện nhiều năm qua. Qua quá trình áp dụng thực tế, hệ thống sẽ dần được hoàn thiện.
