Để giải thể, doanh nghiệp phải trả hết mọi khoản nợ - Ảnh: T.L.
Trong công văn gửi sở tài chính các tỉnh, thành phố nhằm đẩy nhanh tiến độ giải thể doanh nghiệp, Bộ Tài chính yêu cầu cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh gửi thông tin cho cơ quan thuế trong vòng 1 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận hồ sơ.
Muốn giải thể, doanh nghiệp phải trả sạch các khoản nợ
Nếu cơ quan thuế phản hồi doanh nghiệp không còn nợ thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh chuyển tình trạng pháp lý của doanh nghiệp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp sang "Đã giải thể" trong vòng 1 ngày làm việc.
Trường hợp không nhận được ý kiến của cơ quan thuế trong 2 ngày làm việc, cơ quan đăng ký kinh doanh cũng thực hiện chuyển tình trạng pháp lý sang "Đã giải thể" trong thời hạn 1 ngày làm việc.
Theo các chuyên gia về tài chính doanh nghiệp, việc rút ngắn thời gian xử lý xuống còn 1-2 ngày thay vì 5 ngày như quy định được kỳ vọng giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn khi làm thủ tục chấm dứt hoạt động. Tuy nhiên điều kiện quan trọng để giải thể vẫn là hoàn thành các nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Điều 207 Luật Doanh nghiệp quy định doanh nghiệp chỉ được giải thể khi bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác và không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại tòa án hoặc trọng tài.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Đức Huy - Phó trưởng Ban Nghiệp vụ (Cục Thuế, Bộ Tài chính) - cho biết ngay khi nhận được thông tin về việc giải thể, hệ thống cơ quan thuế sẽ tự động rà soát và phản hồi về tình trạng nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.
"Trước khi hoàn tất thủ tục giải thể, doanh nghiệp phải xử lý các khoản nợ thuế, bảo hiểm xã hội, hải quan, ngân hàng và những nghĩa vụ liên quan khác. Do đó ngay cả khi không còn nợ thuế, doanh nghiệp vẫn chưa thể giải thể nếu còn các khoản nợ khác chưa được thanh toán" - ông Huy nói.
Đề xuất miễn lệ phí môn bài cho doanh nghiệp không có doanh thu
Bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam - cho biết ngành thuế đang có chiến dịch làm sạch mã số thuế. Cả nước có khoảng 617.000 mã số thuế doanh nghiệp và tổ chức cần phải xử lý. Sau 3 tháng triển khai, số trường hợp được xử lý đạt gần 200.000 trường hợp. Do đó cần phân loại doanh nghiệp dựa trên dữ liệu để có phương án xử lý hiệu quả.
"Có những doanh nghiệp ngừng hoạt động nhiều năm, không có doanh thu nhưng vẫn vướng các khoản lệ phí môn bài và tiền chậm nộp. Nếu không phân loại, xử lý phù hợp, những khoản tiền này có thể trở thành gánh nặng, khiến doanh nghiệp khó hoàn tất thủ tục giải thể.
Những doanh nghiệp nào mới thành lập, thậm chí chưa có doanh thu hoặc không có nợ gì cả, thì cần xem xét bỏ toàn bộ lệ phí môn bài", bà Cúc đề xuất.
Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam nhấn mạnh cần phân biệt nhóm doanh nghiệp không hoạt động hiệu quả, không phát sinh doanh thu với những đơn vị có dấu hiệu gian lận để có biện pháp xử lý tương ứng. Việc phân loại sẽ giúp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp thực sự muốn chấm dứt hoạt động, đồng thời tập trung nguồn lực kiểm tra các trường hợp rủi ro.
Bà cũng cho rằng cần tăng cường kết nối dữ liệu giữa các cơ quan để doanh nghiệp không phải mất thời gian vì thông tin chưa được cập nhật đồng bộ. Những thủ tục liên quan đến nghĩa vụ thuế cần được xử lý nhanh khi hệ thống đã ghi nhận người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ.
Gần 180.000 doanh nghiệp, tổ chức được xử lý hồ sơ về mã số thuế
Tại họp báo thường kỳ quý 3 của Bộ Tài chính, ông Lê Long - Phó cục trưởng Cục Thuế - cho biết tình trạng doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký đã tích tụ trong nhiều năm.
Tại thời điểm tháng 6-2026, riêng hai nhóm này có khoảng 620.000 doanh nghiệp.
Theo ông Long, tình trạng trên khiến dữ liệu đăng ký không phản ánh đúng thực tế hoạt động, hồ sơ tồn đọng ngày càng lớn, gây lãng phí nguồn lực xã hội và phát sinh rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật. Đáng chú ý, các pháp nhân không còn hoạt động thực chất có thể bị lợi dụng để mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, trốn thuế hoặc chiếm đoạt tiền thuế.
Đến hết tháng 8-2026, cơ quan thuế đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho gần 125.000 doanh nghiệp, chi nhánh và tổ chức, trong đó có nhiều hồ sơ tồn từ năm 2025 trở về trước.
Đồng thời cơ quan thuế đã xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế cho hơn 52.000 trường hợp để tiếp tục làm thủ tục giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh. Tổng cộng, gần 180.000 doanh nghiệp, tổ chức đã được xử lý thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế để tiếp tục giải thể.
Ngành thuế cam kết giải quyết hồ sơ đủ điều kiện đúng thời hạn, không đặt thêm thủ tục hoặc khoản thu ngoài quy định; đồng thời khuyến cáo doanh nghiệp chủ động rà soát tình trạng pháp lý, nghĩa vụ thuế và xử lý hồ sơ sớm, tránh để mã số thuế tồn đọng kéo dài.
