
Ông Mai Văn Tuất - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Ninh Bình, trao chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Lễ hội cơm mới của người Mường” cho đại diện các địa phương - Ảnh: T.B.N
Ngày 19-11, tại xã Phú Long, tỉnh Ninh Bình đã tổ chức lễ công bố quyết định và đón nhận chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với "Lễ hội cơm mới của người Mường".
Tại buổi lễ, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình đã công bố quyết định của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc đưa lễ hội truyền thống "Lễ hội cơm mới của người Mường" tại phường Yên Sơn cùng các xã Phú Sơn, Cúc Phương, Nho Quan, Phú Long, Gia Lâm (tỉnh Ninh Bình) vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Đây là sự ghi nhận xứng đáng đối với những giá trị văn hóa đặc sắc, đồng thời tôn vinh tâm huyết của các nghệ nhân và cộng đồng người Mường trong việc gìn giữ, trao truyền di sản qua nhiều thế hệ.
Lễ hội cơm mới (hay còn gọi là lễ mừng cơm mới) là một trong những nghi lễ nông nghiệp truyền thống quan trọng bậc nhất trong năm của đồng bào Mường thường tổ chức vào dịp đầu tháng 10 hoặc rằm tháng 10 âm lịch, ngay sau khi thu hoạch xong vụ lúa mùa để tạ ơn trời đất, thần linh và tổ tiên đã ban cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Lễ hội cơm mới có hai phần. Trong đó, phần lễ, những hạt lúa nếp ngon nhất của vụ mùa mới được chọn lọc kỹ lưỡng, chế biến thành cơm, xôi dâng lên bàn thờ tổ tiên. Nghi thức mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn", sự trân trọng thành quả lao động và ước vọng về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Ở phần hội, không gian bản làng trở nên rộn ràng với các hoạt động văn hóa dân gian đặc trưng như diễn tấu cồng chiêng, hát giao duyên và nhiều trò chơi truyền thống. Đây là dịp để các gia đình, dòng họ quây quần sau những ngày lao động vất vả, qua đó thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng.
Việc "Lễ hội cơm mới của người Mường" được ghi danh ở cấp quốc gia không chỉ nâng cao trách nhiệm của chính quyền và nhân dân trong công tác bảo tồn di sản, mà còn mở ra cơ hội lớn để Ninh Bình quảng bá bản sắc văn hóa độc đáo, gắn bảo tồn với phát triển du lịch địa phương theo hướng bền vững.