Ngày 11-4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khoá XVI thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Đại biểu Nguyễn Trường Giang (đoàn Lâm Đồng) cho biết dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) quy định Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch; căn cứ tình hình thực tế, Chủ tịch UBND cấp xã có thể ủy quyền ký một số giấy tờ hộ tịch, trừ giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy chứng tử và các giấy tờ hộ tịch trong trường hợp đăng ký có yếu tố nước ngoài.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Trường Giang
Từ quy định này, đại biểu đặt vấn đề vì sao lại không cho phép ủy quyền đối với các loại giấy tờ nêu trên, trong khi đây đều là những giấy tờ thiết yếu, gắn trực tiếp với quyền, nghĩa vụ cơ bản của người dân. Theo đại biểu, cơ quan soạn thảo đã có giải trình, song chưa thực sự thuyết phục.
Đại biểu Nguyễn Trường Giang dẫn chứng thực tế đối với giấy chứng tử, một loại giấy tờ mang tính cấp thiết. Khi có người qua đời, gia đình cần có giấy chứng tử trong thời gian rất ngắn để thực hiện các thủ tục an táng và các công việc liên quan. Tuy nhiên, nếu Chủ tịch UBND cấp xã vắng mặt do đi công tác, họp dài ngày, thì người dân sẽ gặp khó khăn trong việc hoàn tất thủ tục, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và đời sống.
Đại biểu cho rằng với giấy khai sinh, trong một số trường hợp có thể linh hoạt về thời gian. Nhưng với giấy chứng nhận kết hôn hay giấy chứng tử, nhu cầu giải quyết thường mang tính cấp bách. Vì vậy, việc không cho phép ủy quyền ký đối với các giấy tờ này là chưa phù hợp với thực tiễn.
Từ đó, đại biểu Nguyễn Trường Giang đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, cân nhắc mở rộng phạm vi ủy quyền, nhằm bảo đảm giải quyết kịp thời thủ tục cho người dân, đồng thời vẫn giữ được yêu cầu chặt chẽ trong quản lý nhà nước về hộ tịch.
Cùng quan tâm đến dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), đại biểu Tô Ái Vang (đoàn TP Cần Thơ) nhấn mạnh, Luật Hộ tịch điều chỉnh, quản lý những sự kiện quan trọng nhất của mỗi cá nhân từ khi sinh ra cho tới khi qua đời. Thông tin hộ tịch vì vậy là dữ liệu gốc, có giá trị nền tảng trong việc xác lập và ghi nhận tình trạng nhân thân của công dân.
Đại biểu cho rằng hiện nay cả Luật Hộ tịch và Luật Căn cước đều cùng quản lý thông tin nhân thân, có nhiều nội dung giao thoa. Do đó, cần thiết phải rà soát, tích hợp các quy định, thủ tục giữa hai luật để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân và cơ quan quản lý nhà nước.
Về kỹ thuật và tổ chức thực hiện, ĐB Tô Ái Vang đề nghị đẩy mạnh kết nối, liên thông dữ liệu giữa các hệ thống, bảo đảm chia sẻ thông tin theo thời gian thực, lấy số định danh cá nhân làm trục xuyên suốt để truy xuất và giải quyết thủ tục hành chính trên nền tảng số, trong đó có ứng dụng VNeID.
Đại biểu cũng kiến nghị cải cách thủ tục theo hướng số hóa khi có thông tin sai lệch về hộ tịch, người dân có thể chụp ảnh, gửi thông tin, hồ sơ hộ tịch qua ứng dụng VNeID; cơ quan hộ tịch tiếp nhận, kiểm tra và hỗ trợ điều chỉnh thông tin từ xa, thay vì yêu cầu người dân phải trực tiếp đến trụ sở cơ quan quản lý nhà nước như hiện nay.
