1 trong 4 điều kiện để vào Prime Board là có vốn điều lệ 1.000 tỉ đồng - Ảnh: HỮU HẠNH
Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) vừa gửi dự thảo quy chế phân loại cổ phiếu niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) để lấy ý kiến các doanh nghiệp niêm yết và công ty chứng khoán thành viên.
Theo dự thảo, mỗi cổ phiếu trên HOSE sẽ thuộc một trong hai bảng là Bảng cổ phiếu Chính (Prime Board) và Bảng cổ phiếu Tiêu chuẩn (Standard Board). Quy chế này là cơ sở để HOSE tổ chức, vận hành thị trường, phát triển sản phẩm và chỉ số chứng khoán, đồng thời cung cấp thông tin cho nhà đầu tư.
Bốn tiêu chí vào Prime Board
Cổ phiếu chỉ được xếp vào Prime Board khi đáp ứng cùng lúc bốn tiêu chí. Tiêu chí đầu tiên là vốn điều lệ đã góp ghi trong báo cáo tài chính năm gần nhất đã kiểm toán phải từ 1.000 tỉ đồng trở lên.
Tiêu chí thứ hai liên quan tới tỉ lệ sở hữu nước ngoài tối đa (FOL), tức mức trần cổ phần mà nhà đầu tư nước ngoài được nắm giữ tại doanh nghiệp. Doanh nghiệp đạt tiêu chí khi FOL từ 50% trở lên, hoặc khi vốn điều lệ nhân với FOL đạt từ 500 tỉ đồng trở lên. Ví dụ, doanh nghiệp có vốn điều lệ 2.000 tỉ đồng và FOL 30% vẫn đạt tiêu chí vì quy đổi ra 600 tỉ đồng.
Tiêu chí thứ ba xét tỉ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float), tức phần cổ phiếu đang lưu hành có thể mua bán tự do trên thị trường. Cách tính tương tự FOL, tỉ lệ free-float từ 50% trở lên hoặc vốn điều lệ nhân với tỉ lệ này đạt từ 500 tỉ đồng. HOSE tự xác định định kỳ cả hai tỉ lệ theo phương pháp do sàn ban hành.
Tiêu chí cuối cùng là cổ phiếu không thuộc diện cảnh báo, kiểm soát, hạn chế, tạm ngừng hoặc đình chỉ giao dịch tại ngày chốt số liệu. Cổ phiếu không đạt dù chỉ một trong bốn tiêu chí sẽ được xếp vào Standard Board.
Riêng cổ phiếu mới niêm yết được xếp vào Standard Board ngay từ ngày niêm yết. Trong 7 ngày làm việc sau khi xác định được tỉ lệ free-float của mã mới, HOSE sẽ xét lại theo bốn tiêu chí, không chờ tới kỳ xét hằng năm.
Kết quả phân loại đầu tiên công bố ngày 28-12
HOSE dự kiến công bố kết quả phân loại lần đầu vào ngày 28-12-2026. Theo lịch VNX đã công bố, đây cũng là ngày toàn bộ cổ phiếu đang niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) bắt đầu giao dịch trên HOSE. Tính đến phiên 30-9, HNX có 299 mã cổ phiếu niêm yết với tổng vốn hóa gần 463.000 tỉ đồng.
Sau lần đầu, HOSE xét lại hai bảng mỗi năm một lần, chốt số liệu vào ngày giao dịch cuối cùng của tháng 6 và công bố kết quả trong vòng 7 ngày làm việc sau đó. Kết quả có hiệu lực từ ngày công bố, hoặc từ thời điểm khác do HOSE nêu khi công bố kết quả.
Giữa hai lần xét hằng năm, cổ phiếu ở Prime Board vẫn có thể bị chuyển xuống Standard Board. Khi một mã bị đưa vào diện cảnh báo, kiểm soát, hạn chế, tạm ngừng hoặc đình chỉ giao dịch, HOSE sẽ điều chỉnh kết quả phân loại trong vòng 7 ngày làm việc.
Dự thảo cũng cho phép VNX rà soát, điều chỉnh các tiêu chí cho phù hợp với sự phát triển của thị trường và mục tiêu nâng chất lượng doanh nghiệp niêm yết, nhưng phải được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chấp thuận.
