Cơ quan chức năng xác định nhóm này do Nguyễn Duy Cường (SN 1991, quê Bắc Ninh) cầm đầu; vận hành theo mô hình phân cấp rõ ràng, từ người dẫn dắt, nhóm trưởng đến khu vực trưởng, với lực lượng “truyền giáo” chủ yếu là người trẻ, giao tiếp tốt, được huấn luyện kỹ năng thuyết phục.
Các đối tượng sử dụng tới 70 kịch bản khác nhau để dẫn dụ người tham gia; tùy vào hoàn cảnh, độ tuổi, tâm lý của từng người để lựa chọn cách tiếp cận phù hợp.
Nội dung tuyên truyền thường núp bóng các “bài giảng” mang màu sắc Tin Lành, nhưng thực chất nhằm thao túng nhận thức, đánh vào những người đang gặp khó khăn trong cuộc sống, đặc biệt là phụ nữ nhẹ dạ, người có vấn đề về sức khỏe hoặc tinh thần.
Quy trình lôi kéo được triển khai từng bước chặt chẽ. Ban đầu là làm quen, tạo thiện cảm, sau đó củng cố niềm tin bằng các nội dung mang tính “truyền cảm hứng”.
Khi đã có sự tin tưởng, các đối tượng sẽ thu thập thông tin cá nhân, hoàn cảnh gia đình, tài chính… để từ đó điều chỉnh cách tác động, từng bước kiểm soát tâm lý và hành vi của người tham gia.
Nhóm “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ” hoạt động trái phép tại Quảng Trị vừa bị xử lý. Ảnh: T.T
Không dừng lại ở đó, khi gặp sự phản đối từ gia đình, nhóm này tìm cách làm suy yếu các mối quan hệ cá nhân, khiến người tham gia dần tách rời khỏi người thân và phụ thuộc nhiều hơn vào tổ chức.
Về tài chính, giai đoạn đầu, người tham gia chỉ được yêu cầu “dâng lễ” tùy tâm. Khi đã tham gia sâu, họ bị gây áp lực tâm lý, thậm chí bị đe dọa tinh thần để buộc đóng góp đều đặn, phổ biến là 1/10 thu nhập hàng tháng vào các ngày sinh hoạt cố định.
Để mở rộng mạng lưới, các đối tượng thường tiếp cận nạn nhân thông qua người quen, bạn bè nhằm tạo sự tin tưởng. Mạng xã hội cũng được tận dụng với các nội dung mang tính gợi mở, như chia sẻ video về “đức tin”, “thay đổi cuộc sống” để thu hút người lạ. Khi có người phản hồi, quá trình dẫn dắt sẽ được triển khai bài bản.
Hoạt động theo mô hình khép kín
Theo Công an tỉnh Quảng Trị, hoạt động của nhóm này tại Việt Nam chưa được cấp phép, không có địa điểm sinh hoạt hợp pháp và không được các hệ phái Tin Lành chính thống công nhận. Tuy nhiên, việc sử dụng danh nghĩa “Hiệp hội truyền giáo Tin Lành thế giới” đã khiến nhiều người nhầm tưởng đây là tổ chức hợp pháp, từ đó dễ bị lôi kéo.
Đáng lo ngại, tổ chức này hoạt động theo mô hình khép kín, sử dụng các nền tảng liên lạc bảo mật để điều hành và sinh hoạt từ xa. Mỗi thành viên được xem như một “mắt xích” trong mạng lưới, có nhiệm vụ tiếp tục lôi kéo người mới. Các đối tượng cũng nghiên cứu pháp luật Việt Nam để xây dựng tài liệu hướng dẫn đối phó với cơ quan chức năng.
Đối tượng Nguyễn Duy Cường cầm đầu “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ” tại Quảng Trị. Ảnh: Công an Quảng Trị
Một số người từng tham gia tổ chức này cho biết, ban đầu họ bị thu hút bởi những lời chia sẻ mang tính động viên tinh thần. Tuy nhiên, càng tham gia sâu, họ càng cảm thấy bị chi phối, dần mất khả năng kiểm soát suy nghĩ và hành vi của bản thân.
Theo những người này, một số nghi thức trong nhóm có dấu hiệu biến tướng, mang yếu tố mê tín dị đoan, thậm chí định hướng người tham gia từ bỏ phong tục thờ cúng tổ tiên, gây ảnh hưởng trực tiếp đến các mối quan hệ gia đình.
Trước thực trạng này, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác trước các hội, nhóm có dấu hiệu tương tự; không nên tin vào những lời mời gọi mang tính “thay đổi cuộc sống” hay “giải quyết khó khăn cá nhân”. Việc tham gia các buổi sinh hoạt, học “giáo lý” khi chưa rõ bản chất tổ chức có thể dẫn đến những hệ lụy khó lường.
Người dân cũng cần hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân như hoàn cảnh gia đình, tài chính, số điện thoại, địa chỉ… bởi đây là những dữ liệu dễ bị lợi dụng để thao túng. Khi có dấu hiệu bị tiếp cận, cần trao đổi với gia đình, người thân để tránh bị cô lập về tâm lý.
Theo thống kê ban đầu, riêng một nhánh của tổ chức này tại Quảng Trị đã có khoảng 500 người tham gia. Tuy nhiên, con số thực tế có thể lớn hơn do vẫn còn nhiều nhánh khác chưa được phát hiện.
Hải Sâm - Trần Tuấn
