Ông Shaokai Fan - Ảnh: WGC
Tại buổi họp báo diễn ra ngày 8-5, ông Shaokai Fan - Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại Hội đồng Vàng thế giới (WGC), cho biết khối ngân hàng trung ương thế giới đã mua ròng 244 tấn vàng trong quý đầu năm 2026, cao hơn mức trung bình của 5 năm gần đây.
Ngân hàng trung ương vẫn sẽ mua ròng vàng
Các quốc gia mua mạnh gồm Ba Lan, Uzbekistan, Trung Quốc cùng một số nước Đông Nam Á như Malaysia, Campuchia và Indonesia.
Ở chiều ngược lại, vẫn có một số hoạt động bán vàng mang tính cục bộ. Thổ Nhĩ Kỳ bán vàng để hỗ trợ đồng nội tệ, trong khi Nga bán vàng nhằm phục vụ nhu cầu tài chính liên quan cuộc chiến với Ukraine.
Tuy nhiên, theo WGC, các giao dịch này không làm thay đổi xu hướng mua ròng tổng thể của khối ngân hàng trung ương. Đặc biệt, đợt điều chỉnh giá vàng trong tháng 3 càng thúc đẩy hoạt động gom mua của nhiều ngân hàng trung ương.
Ông Shaokai Fan nhận định trong thời gian tới, các ngân hàng trung ương vẫn sẽ duy trì vị thế mua ròng vàng, dù quy mô có thể không mạnh như quý vừa qua mà tương đương mức của năm 2025.
Trong khi đó, xu hướng của các quỹ ETF vàng toàn cầu được đánh giá khó dự báo hơn. Theo WGC, dòng vốn vào ETF vàng khó vượt mức đỉnh của năm ngoái do tác động từ lạm phát, căng thẳng địa chính trị và môi trường lãi suất cao kéo dài.
Chênh lệch giá vàng Việt Nam với thế giới vẫn còn cao
Ông Shaokai Fan cho biết WGC ghi nhận vàng gần như không có mối tương quan với các tài sản rủi ro khác, do đó vai trò phòng thủ của kim loại quý này nhiều khả năng vẫn tiếp tục trong thời gian tới.
Đánh giá về triển vọng giá vàng, đại diện WGC cho rằng nhiều yếu tố từng hỗ trợ đà tăng của vàng vẫn còn hiện hữu, trong đó có căng thẳng địa chính trị và xu hướng mua ròng của các ngân hàng trung ương.
Tuy nhiên, hành vi của nhà đầu tư phương Tây có thể thay đổi do tác động từ lãi suất cao kéo dài. Ngoài ra, những lo ngại liên quan tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), rủi ro nợ công Mỹ hay khả năng đồng USD suy yếu cũng sẽ ảnh hưởng tới thị trường vàng.
Vậy liệu giá vàng có khả năng giá vàng quay lại vùng đỉnh cũ đã từng thiết lập lên tới 5.500 USD/ounce không? Vị chuyên gia WGC từ chối không đưa ra dự báo giá cụ thể.
Tuy nhiên, ông vẫn nhận định giá vàng hoàn toàn có cơ hội tăng trở mạnh trở lại nếu xuất hiện các rủi ro làm đứt gãy trật tự thế giới (như căng thẳng địa chính trị).
Bên cạnh đó, nhiều vấn đề chưa giải quyết được triể để, lo ngại về tính độc lập của Fed, sự suy yếu của đồng USD hoặc rủi ro nợ công của Mỹ. Đó là các nhân tố tác động tới thị trường vàng.
Đối với các nhà đầu tư đã "đu đỉnh", ông Shaokai Fan nhấn mạnh WGC luôn coi vàng là tài sản dài hạn và mang tính chiến lược, thay vì công cụ đầu cơ ngắn hạn. Nếu mua và giữ trong thời gian dài, vàng chắc chắn sẽ phát huy tác dụng của nó.
Theo ông, việc mua và nắm giữ vàng trong thời gian dài sẽ giúp tăng khả năng chống chịu và ổn định danh mục đầu tư. Dù một số nhà đầu tư có thể đạt lợi nhuận ngắn hạn, WGC không khuyến nghị xem vàng như một kênh "lướt sóng".
Liên quan chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới, WGC cho biết mức chênh hiện đã giảm về khoảng 16 - 17 triệu đồng/lượng, tương đương khoảng 600 USD, nhờ tâm lý nhà đầu tư thận trọng hơn trước các rủi ro địa chính trị. Dù vậy, theo đại diện WGC, mức chênh này vẫn rất cao nếu so với Trung Quốc hay Ấn Độ và còn dư địa lớn để thu hẹp thêm.
Huy động vàng trong dân cách nào?
Đại diện WGC cũng nói họ bày tỏ ủng hộ chủ trương huy động nguồn "vàng gối đầu giường" trong dân để phục vụ phát triển kinh tế của Việt Nam.
Theo kinh nghiệm quốc tế như tại Thổ Nhĩ Kỳ, vàng có thể được huy động thông qua hệ thống ngân hàng, sử dụng như tài sản bảo đảm hoặc phương tiện thanh toán nhằm chuyển hóa từ tài sản tích trữ sang nguồn lực lưu thông trong nền kinh tế.
Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là vàng phải được hệ thống ngân hàng và tổ chức tài chính chấp nhận rộng rãi, đồng thời cần có sự điều chỉnh phù hợp về mặt pháp lý. Khi đó, người dân mới có thể gửi vàng vào ngân hàng hoặc sử dụng vàng làm tài sản thế chấp.
