Hàng hóa lấy mẫu kiểm định hải quan: Lo 1 lô hàng lấy mẫu 2 lần?

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn - Ảnh: Quochoi.vn

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan được Chính phủ trình Quốc hội ngày 4-8 đã bổ sung khái niệm cơ quan hải quan xác định hàng hóa cần kiểm định, kiểm tra đánh giá tiêu chí kỹ thuật, ban hành thông báo kết quả. 

Người khai hải quan được lựa chọn đơn vị đánh giá lại. Nếu cơ quan hải quan không nhất trí thì cơ quan hải quan lựa chọn đơn vị đánh giá bổ sung. 

Chưa rõ căn cứ, tiêu chí xác định hàng hóa lấy mẫu kiểm định hải quan

Đánh giá việc luật hóa và ghi nhận quyền yêu cầu đánh giá lại của doanh nghiệp là bước tiến đáng ghi nhận, song đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn TP Hải Phòng) cho rằng yêu cầu xác định hàng hóa cần kiểm định, kiểm tra đánh giá tiêu chí kỹ thuật của cơ quan hải quan giải quyết được cơ sở pháp lý, nhưng lại chưa đảm bảo quyền của doanh nghiệp.

Hiện chưa có bất kỳ căn cứ, tiêu chí nào để xác định hàng hóa phải kiểm định, mâu thuẫn với quy định kiểm tra, giám sát thực hiện trên cơ sở tuân thủ và quản lý rủi ro. Thiếu quy định về thời hạn thực hiện kiểm định đồng nghĩa không có cam kết về thời gian thông quan, tạo nên chi phí lưu kho, lưu bãi có thể phát sinh lớn hơn.

Dự thảo cũng chưa làm rõ hàng hóa có được giải phóng, thông quan trong thời gian chờ kết quả kiểm định hay không. Cơ chế đánh giá lại cũng chưa bảo đảm khách quan, chưa quy định trách nhiệm chịu chi phí đánh giá lại, đánh giá bổ sung. 

Nội hàm tiêu chí kỹ thuật giao thoa với kiểm tra chất lượng nên có nguy cơ một lô hàng bị lấy mẫu kiểm tra hai lần.

Cùng quan điểm, đại biểu Lê Nữ Thùy Dương (đoàn TP Đồng Nai) nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung của dự thảo luật cũng như đánh giá nội dung của dự luật đã thể hiện rõ tinh thần cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và thúc đẩy tính tuân thủ tự nguyện của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, với quy định về phạm vi kiểm định hải quan khi đưa ra khái niệm kiểm định hải quan, xác định kết quả kiểm định được sử dụng làm cơ sở phân loại hàng hóa, thực hiện chính sách quản lý hàng hóa và các quy định khác, đại biểu cho rằng cần làm rõ nội hàm "tiêu chí kỹ thuật" để phân biệt với "kiểm tra chất lượng sản phẩm" theo pháp luật chuyên ngành để tránh sự trùng lắp.

Cùng đó, với quy định cơ chế đánh giá lại, trường hợp không nhất trí với kết quả đánh giá lại thì cơ quan hải quan chọn đơn vị đánh giá bổ sung và ra quyết định. 

Theo đại biểu, đơn vị đánh giá bổ sung để có cơ sở ra quyết định phải được lựa chọn khách quan từ danh sách tổ chức đánh giá độc lập đáp ứng điều kiện, có đủ năng lực, tư cách pháp lý phù hợp và được công bố công khai để đánh giá lại.

Phân định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp có liên quan trong việc xử lý hàng hoá gây ô nhiễm môi trường

Đại biểu Quốc hội Lê Nữ Thùy Dương (đoàn TP Đồng Nai) - Ảnh: Quochoi.vn

Với quy định về hàng hóa tồn đọng gây ô nhiễm môi trường, đại biểu Lê Nữ Thùy Dương (đoàn TP Đồng Nai) nhận thấy dự thảo luật đang đặt lên doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi nhiều nghĩa vụ. Trong đó bao gồm bố trí địa điểm lưu giữ, tham gia xử lý hàng tồn đọng và thực hiện tiêu hủy trong một số trường hợp. 

Theo đại biểu, cần bổ sung "chủ hàng" vào nhóm chủ thể chịu trách nhiệm, tuy nhiên cần quy định thứ tự trách nhiệm rõ ràng. Chủ hàng, người nhập khẩu hoặc người nhận hàng là đối tượng chịu trách nhiệm cao nhất. Doanh nghiệp cảng, kho, bãi là đơn vị chịu trách nhiệm cuối cùng nếu có lỗi, có nghĩa vụ theo hợp đồng hoặc vi phạm nghĩa vụ quản lý của mình.

Đại biểu kiến nghị trong trường hợp khẩn cấp về môi trường, sức khỏe cộng đồng và sau khi đã áp dụng đầy đủ các biện pháp xác minh, cưỡng chế nhưng không xác định được hoặc không thể buộc chủ thể có trách nhiệm thực hiện, doanh nghiệp cảng, kho, bãi có thể tạm ứng kinh phí xử lý, đồng thời phải bảo lưu quyền yêu cầu bồi hoàn đối với chủ hàng và các chủ thể có liên quan.