Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn vừa ký tờ trình gửi HĐND TP xem xét ban hành nghị quyết về cơ chế đặc thù xử lý vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tại một số dự án, gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị.
Theo tờ trình, nhiều dự án do các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Mường Thanh làm chủ đầu tư có sai phạm nghiêm trọng về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng. Các vi phạm chưa được xử lý dứt điểm, gây quá tải hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và khiếu kiện kéo dài liên quan việc người mua nhà không được cấp giấy chứng nhận.
Danh sách đề xuất áp dụng cơ chế xử lý đặc thù gồm 12 dự án: CT6 Kiến Hưng, Đại Thanh, CT5 Tân Triều, khu nhà ở Xa La, CT11 và CT12 Kim Văn - Kim Lũ, VP3, VP5, VP6 cùng HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm.
Chung cư ở Linh Đàm của Tập đoàn Mường Thanh có hàng loạt sai phạm. Ảnh: Hoàng Hà
Tại các dự án này, chủ đầu tư đã xây dựng sai quy hoạch, tăng diện tích sàn, chia nhỏ và tăng số lượng căn hộ, làm tăng quy mô dân số. Tổng số căn theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng là 6.759, nhưng thực tế có 24.943 căn, tăng 18.184 căn, gây áp lực lên hạ tầng khu vực.
Dự thảo nghị quyết chia công trình, hạng mục vi phạm thành hai nhóm: được tồn tại có điều kiện và phải phá dỡ. Nếu phá dỡ một phần đủ để công trình đáp ứng các tiêu chí thì chỉ phá dỡ phần đó.
Các công trình vi phạm muốn được phép tồn tại phải đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chí về an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; không ảnh hưởng công trình lân cận và không vi phạm chỉ giới đường đỏ, các hành lang bảo vệ, an toàn theo quy định.
Các khối tháp phải có ít nhất 3 mặt đứng bảo đảm khoảng cách theo tiêu chí của dự thảo. Hạ tầng thiết yếu gồm cấp nước, cấp điện, đỗ xe, trường học và sinh hoạt cộng đồng phải đáp ứng chỉ tiêu tối thiểu. Trường hợp chưa đáp ứng yêu cầu hạ tầng, công trình có thể được xem xét tồn tại nếu có phương án khắc phục được đánh giá khả thi về kỹ thuật, quy hoạch và nguồn lực.
Việc giữ lại công trình không đồng nghĩa toàn bộ cư dân được ở lại. Dự thảo yêu cầu di dời người và tài sản khỏi các căn hộ, diện tích vi phạm tại khối đế, tầng kỹ thuật, diện tích sinh hoạt cộng đồng để hoàn trả công năng hoặc chuyển sang chức năng công cộng.
Ưu tiên bồi thường cho người phải di dời
Theo dự thảo, người mua nhà thuộc diện phải di dời được chủ đầu tư bồi thường và phải bàn giao căn hộ trong 90 ngày kể từ khi nhận đủ tiền. Giá bồi thường do hội đồng thẩm định giá xác định hoặc theo quyết định, bản án của cơ quan có thẩm quyền.
Người bị di dời được ưu tiên mua nhà tại các dự án do chủ đầu tư thực hiện, phương thức thanh toán do hai bên thỏa thuận. Người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội được ưu tiên mua, thuê mua không qua bốc thăm tại các dự án của chủ đầu tư.
Dự thảo cho phép tạm cư tại chỗ đến khi cơ quan có thẩm quyền thông báo thực hiện phương án phá dỡ, chuyển đổi công năng. Cư dân có thu nhập duy nhất từ kinh doanh tại phần khối đế bị chuyển đổi công năng được chủ đầu tư hỗ trợ một lần, tương đương 6 tháng lương tối thiểu vùng.
Người mua, nhận chuyển nhượng hợp pháp không có lỗi trong hành vi vi phạm không phải chịu chi phí, thiệt hại phát sinh từ việc khắc phục hậu quả của chủ đầu tư. Nghĩa vụ bồi thường, hỗ trợ người bị di dời được ưu tiên thực hiện trước nghĩa vụ nộp số lợi bất hợp pháp và nghĩa vụ tài chính về đất đai.
Với người không phải di dời, dự thảo quy định cấp giấy chứng nhận sau khi người mua hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo pháp luật và chủ đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai.
Đối với công trình được tồn tại có điều kiện, chủ đầu tư phải nộp số lợi bất hợp pháp về xây dựng. Khoản này được tính bằng diện tích sàn vi phạm tăng thêm so với quy hoạch, giấy phép xây dựng nhân đơn giá xây dựng một m² theo suất vốn đầu tư tại thời điểm đưa vào sử dụng thực tế, nhân 50%.
Nghĩa vụ tài chính về đất đai được xác định theo bảng giá đất tại thời điểm công trình, dự án đưa vào sử dụng thực tế. Ngân sách nhà nước không chi trả các khoản thuộc trách nhiệm chủ đầu tư, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
