Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc - Ảnh: TẤN LỰC
Ngày 7-11, Bộ Công Thương và UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Diễn đàn logistics Việt Nam 2026 chủ đề "Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi cung ứng toàn cầu".
Kim ngạch xuất nhập khẩu 10 tháng đầu năm vượt 1.000 tỉ USD
Chia sẻ tại diễn đàn, Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc khẳng định logistics là ngành dịch vụ thiết yếu, bảo đảm lưu thông hàng hóa, tăng cường kết nối các khâu trong chuỗi cung ứng; gắn sản xuất với tiêu dùng, thị trường trong nước với thị trường quốc tế.
Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 xác định phát triển dịch vụ logistics thành một ngành kinh tế quan trọng.
Ông Trần Thanh Hải, Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, trình bày tình hình ngành logistics Việt Nam - Ảnh: TẤN LỰC
Năm 2026, dự báo ngành này tăng trưởng 14-16%/năm, đóng góp 4,5-5% GDP. Trong 10 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt ngưỡng 1.000 tỉ USD. Riêng tháng 10, xuất siêu lớn đạt 7,31 tỉ USD.
Dù vậy, theo Phó thủ tướng, chi phí logistics của nền kinh tế còn cao, tương đương 16 - 17% GDP, trong khi mức bình quân thế giới khoảng 10 - 12%. Điều này làm tăng giá thành hàng hóa, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Kế hoạch phát triển kinh tế 2 con số giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra chỉ tiêu chi phí logistics đến năm 2030 giảm còn 12-15% so với GDP. Đây là mục tiêu, quyết tâm rất cao nhưng thách thức rất lớn.
Phó thủ tướng cho hay theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ ngày 2-11, logistics phải được xác định là hạ tầng mềm chiến lược, cấu phần quan trọng của kết cấu hạ tầng kinh tế, động lực nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và tính tự chủ của nền kinh tế.
Phát triển logistics phải đặt trong tổng thể quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch các ngành hạ tầng. Lấy dòng lưu chuyển hàng hóa, hiệu quả kinh tế - xã hội và lợi ích tổng thể quốc gia làm căn cứ, không bị giới hạn bởi địa giới hành chính.
Xác lập ngay cơ chế điều phối logistics quốc gia
Tại diễn đàn, Phó thủ tướng đề nghị các bộ ngành sớm hoàn thiện thể chế và xác lập ngay cơ chế điều phối logistics quốc gia. Giao Bộ Công Thương tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách về phát triển ngành logistics.
Bộ Xây dựng phối hợp rà soát kết nối cảng, cửa khẩu với trung tâm logistics, khu công nghiệp, vùng sản xuất để tổ chức mạng lưới hạ tầng theo luồng hàng. Lựa chọn trung tâm theo nguồn hàng, kết nối đa phương thức và hiệu quả.
Hiệp hội Logistics các tỉnh thành: Hà Nội, Đà Nẵng, Đắk Lắk và Đồng Nai trao đổi ghi nhớ hợp tác tại diễn đàn - Ảnh: TẤN LỰC
Bộ Tài chính cùng các bộ quản lý chuyên ngành được yêu cầu tổ chức kiểm tra tại cửa khẩu theo hướng một đầu mối, một hồ sơ, một hệ thống dữ liệu, một bộ tiêu chí rủi ro, một cơ chế phân luồng để tạo thuận lợi thương mại và nâng sức chống chịu; tăng hậu kiểm, giảm trùng lặp.
Bộ Công Thương còn được yêu cầu thí điểm kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu logistics quốc gia trong năm 2027, chuẩn hóa chứng từ và giảm khai báo lặp lại. Ứng dụng công nghệ để tối ưu tuyến, giảm xe chạy rỗng và tồn kho.
Hiệp hội Logictics và Cảng biển tỉnh Đắk Lắk ra mắt tại diễn đàn. Ngoài ra còn có các hiệp hội của tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh - Ảnh: TẤN LỰC
Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc cho hay quy mô thương mại ngày càng lớn và khát vọng phát triển đất nước đang mở ra cơ hội mới cho logistics Việt Nam. Để nắm bắt cơ hội này, phải quyết tâm cao hơn, hành động quyết liệt hơn, phối hợp chặt chẽ hơn.
Tháo gỡ đến cùng từng điểm nghẽn, khơi thông từng nguồn lực, hiện thực hóa từng cam kết bằng kết quả cụ thể để giảm chi phí logistics.
Chính phủ cam kết tiếp tục xử lý kịp thời, thực chất kiến nghị của doanh nghiệp. Xây dựng môi trường đầu tư thuận lợi, công khai, minh bạch, cạnh tranh bình đẳng.
Tại diễn đàn, lãnh đạo tỉnh Gia Lai đã trao chứng nhận đầu tư dự án logistics cho Công ty TNHH Nông nghiệp THAGRI Gia Lai - Ảnh: TẤN LỰC
Cần nhìn thẳng vào những tồn tại của ngành logistics
Theo ông Lương Hoàng Thái - Thứ trưởng Bộ Công Thương, logistics là hạ tầng mềm chiến lược, cấu phần quan trọng của kết cấu hạ tầng kinh tế và động lực nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tính tự chủ của nền kinh tế.
Quy mô giao thương lớn đặt ra yêu cầu tương ứng về năng lực vận tải, kho bãi, phân phối và tổ chức chuỗi cung ứng. Việt Nam cần phát triển dịch vụ logistics để vừa đáp ứng nhu cầu, vừa tăng phần giá trị mà doanh nghiệp Việt tạo ra và được hưởng trong chuỗi cung ứng.
Ông Thái cho rằng cần nhìn thẳng vào những vấn đề còn tồn tại hiện nay: kết nối giữa vùng sản xuất với cảng biển, cửa khẩu và trung tâm phân phối có nơi chưa đồng bộ. Năng lực cung cấp dịch vụ tích hợp của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế; dữ liệu phân tán, việc xử lý vướng mắc liên ngành có lúc chưa kịp thời.
