Giai đoạn bất định chưa đi qua, vì sao nhiều công ty chứng khoán chọn ‘tấn công’?

Nhiều công ty chứng khoán chọn kế hoạch "tấn công" cho năm 2026 - Ảnh: HỮU HẠNH

Đằng sau quyết định này không chỉ là kỳ vọng nâng hạng hay vốn ngoại, mà đi kèm áp lực của một cuộc đua.

Áp lực từ cuộc đua tăng vốn của các công ty chứng khoán

Theo thống kê của Tuổi trẻ Online, nhịp điều chỉnh của thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang diễn ra trong những phiên đầu quý 2-2026. Tính đến hết phiên giao dịch ngày 3-4, chỉ số VN-Index đang có 20 phiên điều chỉnh, mức giảm từ đỉnh duy trì trên 10%.

Các yếu tố như tỉ giá, lạm phát và lãi suất tiếp tục khó lường trước diễn biến nhanh của cuộc chiến trên vịnh Ba Tư. Trước nhiều sự bất định từ vĩ mô, hàng loạt công ty chứng khoán vẫn đặt ra kế hoạch tăng trưởng tích cực.

Động lực chung đến từ câu chuyện nâng hạng thị trường với kỳ vọng Việt Nam được FTSE Russell xem xét nâng hạng lên thị trường mới nổi. Song song đó, hoạt động IPO và cổ phần hóa được kỳ vọng sôi động trở lại, tạo thêm nguồn hàng và cơ hội kinh doanh cho các công ty chứng khoán.

Những yếu tố này đóng vai trò như "neo" tâm lý, giúp các doanh nghiệp trong ngành duy trì kỳ vọng về sự cải thiện của thanh khoản và dòng tiền, dù diễn biến ngắn hạn vẫn còn nhiều bất định.

Tuy nhiên một yếu tố khác không kém quan trọng đến từ chính nội tại ngành - làn sóng tăng vốn. Việc mở rộng vốn điều lệ gần như là điều kiện bắt buộc để gia tăng hạn mức cho vay ký quỹ, nâng quy mô hoạt động và giữ vị thế trên thị trường. Đi kèm là phải tạo ra tăng trưởng tương xứng.

Thực tế cho thấy nhiều công ty đã đặt mục tiêu lợi nhuận tăng mạnh trong năm 2026, như LPBS (+160%), HDBS (+157%), Kafi (+129%), DNSE (+61,8%), HCM (+56%), Vietcap (+41%), MBS (+31%), SSI (+15%) đều gắn với việc bổ sung thêm nguồn vốn mới.

Cuộc đua vốn không còn dễ dàng

Đã có những lo ngại của nhà đầu tư về tình trạng ROE của ngành đang có chiều hướng suy giảm tại các ĐHĐCĐ thường niên 2026 đang diễn ra.

Theo bà Tôn Minh Phương - CEO Chứng khoán Vietcap, áp lực giảm ROE diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Đặc biệt, khi thị trường không còn mức sàn phí môi giới, các công ty buộc phải giảm phí để giữ chân khách hàng, làm biên lợi nhuận bị thu hẹp.

Trong bối cảnh đó, hiệu quả sinh lời phụ thuộc vào hai yếu tố cốt lõi là hiệu quả đầu tư và khả năng phát triển sản phẩm mới.

Và thực tế vẫn có những trường hợp phải lựa chọn "lựa cơm gắp mắm", do cổ đông lớn không đủ năng lực tài chính hoặc chưa sẵn sàng.

CEO Chứng khoán FPT, ông Nguyễn Điệp Tùng cho biết chưa có kế hoạch tăng vốn mới do cuộc đua này ngày càng "đắt đỏ", chủ yếu được dẫn dắt bởi các ngân hàng có tiềm lực tài chính mạnh.

FPTS đặt mục tiêu năm 2026 với doanh thu khoảng 1.200 tỉ đồng, giảm 9% và lợi nhuận trước thuế khoảng 550 tỉ đồng, giảm 11% so với năm trước.

Tương tự, Chứng khoán VietinBank (VBSE) cũng đặt kế hoạch lợi nhuận trước thuế 454 tỉ đồng, giảm 36,5% và không đề cập đến tăng vốn trong tài liệu ĐHĐCĐ thường niên 2026.

Ngay cả trong nhóm dẫn đầu, tín hiệu hạ nhiệt cũng xuất hiện. Tài liệu ĐHĐCĐ thường niên của TCBS cho biết công ty giữ kế hoạch nâng vốn lên 27.700 tỉ đồng, dù đối thủ lớn nhất là SSI dự kiến tăng lên 30.000 tỉ đồng.

Còn Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam - công ty lớn nhất trong nhóm vốn ngoại - cũng không ưu tiên tăng vốn dù dư địa cho vay margin thường xuyên cận kề ngưỡng "cảnh báo".

Điều này cho thấy bài toán không chỉ là quy mô vốn, mà còn là khả năng sử dụng vốn hiệu quả trong một thị trường ngày càng khốc liệt.