Theo đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam, từ tháng 3/2026, ngành đăng kiểm đã triển khai cấp giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường bản điện tử thay cho bản giấy. Nội dung này tiếp tục được cụ thể hóa tại Nghị định 89/2026 về điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định do Chính phủ vừa ban hành.
Theo Cục Đăng kiểm, khi phương tiện sắp hết hạn đăng kiểm, chủ xe sẽ được thông báo trực tiếp qua số điện thoại để chủ động đưa xe đi kiểm định. Lực lượng chức năng khi kiểm tra trên đường cũng không còn dựa vào tem dán như trước, mà tra cứu thông tin qua hệ thống dữ liệu kết nối, kết hợp camera AI để xác định tình trạng kiểm định của phương tiện.
Cơ quan đăng kiểm cũng sẽ chia sẻ dữ liệu với các lực lượng chức năng nhằm phục vụ công tác quản lý, giám sát phương tiện.
Bỏ tem đăng kiểm trên kính ô tô từ năm 2027. Ảnh: Hoàng Hiệp
Việc bỏ tem dán được đánh giá giúp giảm chi phí in ấn cho các trung tâm đăng kiểm, đồng thời hạn chế tình trạng tem bong tróc, hư hỏng hoặc bị làm giả. Hoạt động kiểm tra cũng thuận lợi hơn khi chuyển sang khai thác dữ liệu số, thay vì phụ thuộc vào tem dán trên kính xe.
Chuẩn hóa phân loại xe công nghệ mới
Cùng với việc số hóa quản lý đăng kiểm, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định về đăng kiểm đường bộ.
Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất chuẩn hóa định nghĩa và tiêu chí phân loại các dòng phương tiện công nghệ mới như hybrid, xe điện hay xe tự lái.
Theo cơ quan soạn thảo, sự phát triển nhanh của các loại phương tiện như hybrid điện nhẹ (MHEV), hybrid hoàn toàn (FHEV), xe điện mở rộng phạm vi (EREV) hay xe tự lái đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện hệ thống khái niệm pháp lý.
Việc làm rõ định nghĩa sẽ giúp thống nhất quản lý, minh bạch trong đăng kiểm, đồng thời tạo cơ sở cho cơ quan thuế, hải quan áp mã hàng hóa chính xác, hạn chế thất thu ngân sách và khuyến khích doanh nghiệp đưa công nghệ xanh vào Việt Nam.
Dự thảo đưa ra định nghĩa cụ thể cho từng loại phương tiện. Trong đó, xe pin nhiên liệu (FCEV) được xác định là xe điện sử dụng pin nhiên liệu làm nguồn năng lượng duy nhất. Nhóm xe hybrid được phân loại rõ: MHEV chỉ hỗ trợ động cơ đốt trong; FHEV có thể chạy bằng điện trong một số điều kiện nhưng không sạc ngoài; PHEV có khả năng nạp điện từ nguồn bên ngoài.
Các cấu hình hybrid cũng được làm rõ gồm song song, nối tiếp và hỗn hợp, tùy theo cách kết hợp giữa động cơ đốt trong và động cơ điện. Riêng xe điện mở rộng phạm vi (EREV) là dạng phát triển từ xe thuần điện, có thể sạc ngoài và có thêm máy phát điện, với quãng đường chạy điện tối thiểu 250 km.
Đối với xe thuần điện (BEV), dự thảo quy định là phương tiện chỉ sử dụng hệ thống truyền động điện, không có bộ chuyển đổi năng lượng từ nhiên liệu.
Đề xuất bỏ tem kiểm định “xe xanh”
Một nội dung đáng chú ý khác là đề xuất bãi bỏ tem nhận diện phương tiện sử dụng năng lượng sạch (tem kiểm định màu xanh).
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, quy định này không còn phù hợp với Luật số 118/2025. Việc bãi bỏ sẽ góp phần cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí và thời gian cho doanh nghiệp, người dân. Dự thảo cũng bổ sung khái niệm phương tiện giao thông thông thường và phương tiện giao thông thông minh. Trong đó, phương tiện thông thường do người lái trực tiếp điều khiển, có thể hỗ trợ tự động hóa ở cấp độ thấp; còn phương tiện thông minh có khả năng vận hành không cần người lái, tương ứng các cấp độ tự động hóa cao.
Việc chuẩn hóa khái niệm và cắt giảm thủ tục được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý rõ ràng hơn cho thị trường xe xanh, xe thông minh, qua đó thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang giao thông bền vững tại Việt Nam.
