Doanh nghiệp châu Âu vẫn duy trì kế hoạch đầu tư dài hạn tại Việt Nam - Ảnh: N.B.
Theo báo cáo Chỉ số Niềm tin kinh doanh (BCI) của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam quý 3-2026 do Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) công bố ngày 15-10, chỉ số BCI đạt 78,3 điểm, giảm 1,4 điểm so với quý trước.
Dù vậy, cộng đồng doanh nghiệp châu Âu vẫn đánh giá tích cực về tình hình kinh doanh và có kế hoạch hoạt động dài hạn tại Việt Nam.
Niềm tin kinh doanh giữa các ngành có sự phân hóa
Khảo sát cho thấy 64% doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh hiện tại ở mức tốt hoặc rất tốt, trong khi 28% giữ thái độ trung lập và thận trọng.
Về kế hoạch dài hạn, 63% doanh nghiệp dự kiến tiếp tục hoạt động tại Việt Nam trong hơn 5 năm tới, còn 23% có tầm nhìn trên 20 năm. Khoảng 9/10 doanh nghiệp sẵn sàng giới thiệu Việt Nam là điểm đến đầu tư.
Xét theo ngành, nông nghiệp và chuỗi giá trị thực phẩm ghi nhận mức tăng mạnh nhất, thêm 11,7 điểm lên 83,9 điểm trong quý 3-2026. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong ngành vẫn chịu áp lực từ chi phí đầu vào và cạnh tranh với hàng nhập khẩu trong khu vực.
Ngược lại, chỉ số niềm tin của ngành du lịch và khách sạn giảm 22,5 điểm, xuống 67,9 điểm sau khi đạt mức cao trong quý trước.
Theo EuroCham, các doanh nghiệp phục vụ trực tiếp người tiêu dùng có thể nhạy cảm hơn với những thay đổi trong hành vi chi tiêu, chi phí vận hành và các yếu tố bên ngoài, trong đó có tình hình thời tiết khắc nghiệt gần đây.
Sự phân hóa cũng thể hiện qua thị trường trọng tâm của doanh nghiệp. Nhóm tập trung vào thị trường Việt Nam đạt chỉ số BCI 80,4 điểm, cao hơn nhóm hướng đến ASEAN (73,9 điểm), Liên minh châu Âu (73,2 điểm) và Mỹ (70,7 điểm).
Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert nhận định các chỉ số tăng trưởng của nền kinh tế chưa phản ánh đầy đủ thực tế hoạt động của doanh nghiệp.
Theo ông, chuỗi cung ứng trong nước đang chịu sức ép từ chi phí nguyên vật liệu và nhân công tăng cao; các nhà máy phải chuẩn bị dây chuyền sản xuất mới, điều chỉnh nguồn cung nguyên liệu, trong khi các nhà hàng đối mặt với sức mua yếu hơn và những khoản thuế mới.
Diễn biến chỉ số niềm tin kinh doanh Việt Nam qua các năm - Dữ liệu: EuroCham
Thủ tục, thuế và chi phí tiếp tục là thách thức
Báo cáo BCI cho biết bình quân mỗi doanh nghiệp tham gia khảo sát đối mặt với 8 thách thức trong quá trình hoạt động. Có 77% doanh nghiệp gặp ít nhất 5 trở ngại, trong khi 16% phải xử lý từ 14 trở ngại trở lên.
Trong đó, 60% doanh nghiệp phản ánh khó khăn với thủ tục hành chính và giấy tờ; 53% cho biết quy định thiếu rõ ràng hoặc không được áp dụng nhất quán; 52% đề cập các vấn đề liên quan đến thuế và quản lý tài chính.
Tổng cộng, 93% doanh nghiệp cho biết chịu tác động từ những vấn đề liên quan đến quy định, thủ tục hành chính, thuế và tài chính. Báo cáo cũng ghi nhận các vấn đề về chậm trễ và tranh chấp trong khâu hải quan gia tăng trong quý này.
Đối với việc cải thiện môi trường kinh doanh, 37% doanh nghiệp được hỏi ưu tiên đẩy nhanh tiến độ ra quyết định hành chính. Hai nội dung khác cùng được 35% doanh nghiệp lựa chọn là đồng bộ tốt hơn với các tiêu chuẩn quốc tế và đẩy nhanh quá trình số hóa dịch vụ công.
Theo ông Bruno Jaspaert, việc làm rõ quy định, có hướng dẫn thống nhất và giúp doanh nghiệp dự đoán được thời gian hoàn tất thủ tục sẽ giảm thời gian, công sức dành cho các công việc hành chính. Qua đó, doanh nghiệp có thể tập trung hơn vào hoạt động kinh doanh, đầu tư và phát triển sản phẩm.
Báo cáo cũng đề cập nguồn nhân lực, lợi thế cạnh tranh về chi phí, sự ổn định chính trị và kinh tế vĩ mô, thị trường nội địa cùng mạng lưới hiệp định thương mại tự do là những yếu tố được doanh nghiệp đánh giá khi lựa chọn Việt Nam làm điểm đến đầu tư.
