Du học, du lịch, buôn bán xuyên biên giới: Bỏ dần thói quen xài tiền mặt

Du học sinh Diễm Trang đang giao dịch không tiền mặt tại tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) - Ảnh: MAI TƯƠI

"Hôm nay, tôi sẽ chia sẻ với bạn một tin vui cực lớn (…). Bạn không cần lo lắng mang theo bất cứ đồng tiền mặt nào khi đến Việt Nam du lịch hay làm ăn. Việc thanh toán đã trở nên thuận tiện hơn", chủ kênh TikTok "Xiao Xiao nói về Việt Nam" (người Trung Quốc) đăng tải video, quảng bá cho nhiều người biết.

Quét mã xuyên biên giới, không cần thêm mở tài khoản ngân hàng

Theo đó, hiện nay khi sang Việt Nam, anh có thể dùng ứng dụng Alipay từ Trung Quốc để quét mã QR thanh toán tại cửa hàng mà không cần mở thêm tài khoản ngân hàng.

Đưa màn hình điện thoại ra cho xem, anh dẫn chứng một giao dịch đã được xử lý gần như ngay lập tức. Ứng dụng hiển thị rõ tỉ giá quy đổi (anh chi 10 nhân dân tệ, trong khi người bán nhận hơn 39.000 đồng). Toàn bộ quá trình diễn ra online, không cần đổi tiền mặt, nhanh và thuận tiện.

Thời gian gần đây, các hoạt động giao thương, du lịch, du học… giữa Việt Nam và nhiều nước tăng mạnh, kéo theo lượng khách quốc tế gia tăng, đặc biệt từ Trung Quốc. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), quý 1-2026, Việt Nam đón 6,76 triệu lượt khách, riêng Trung Quốc đứng đầu với 1,4 triệu lượt, mở rộng dư địa cho thanh toán không tiền mặt.

Trong bối cảnh đó, NAPAS phối hợp Vietcombank và Ant International triển khai thanh toán QR giữa Việt Nam - Trung Quốc, cho phép hơn 1 tỉ người dùng Alipay quét mã VIETQRGlobal tại Việt Nam.

Đáng chú ý, hệ thống này đang được mở rộng theo hướng hai chiều, để người Việt khi du lịch Trung Quốc cũng có thể dùng ứng dụng ngân hàng sẵn có trong nước để thanh toán trực tiếp, không phải cất công đi đổi sang nhân dân tệ.

Với sự kiện này, ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) - nhận định việc kết nối thanh toán xuyên biên giới qua mã QR giữa Việt Nam và Trung Quốc không chỉ mang lại tiện ích cho du khách hai nước, mà còn "góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế, thương mại và du lịch của hai quốc gia".

Sau hơn 10 năm sinh sống và làm việc tại TP.HCM, gần đây Mai Tươi quyết định cùng bạn tới Trung Quốc học tiếng, đồng thời tranh thủ tham quan các cảnh đẹp, kết hợp giữa du học và du lịch.

Từ khi máy bay hạ cánh xuống Trung Quốc, di chuyển về trường học ở tỉnh Giang Tô và dần hòa nhập với môi trường mới hơn một tháng nay, cô gái trẻ cho biết: "100% đều không xài tiền mặt".

Việc này áp dụng cho hầu hết giao dịch như mua vé máy bay, vé tàu, đóng học phí, tiền điện, cước internet, đi taxi, thuê khách sạn, mua sắm quần áo, ăn uống… "tiện lắm", Mai Tươi cảm nhận.

Nhờ kết nối thanh toán xuyên biên giới ngày càng hoàn thiện, bên cạnh Alipay, nhiều du học sinh và du khách Việt bày tỏ sự hào hứng khi có thêm lựa chọn dùng ứng dụng ngân hàng trong nước để thanh toán các chi tiêu tại Trung Quốc.

Theo tìm hiểu, không riêng Trung Quốc, hoạt động giao thương và thanh toán xuyên biên giới giữa Việt Nam với nhiều thị trường khác như Thái Lan, Lào, Campuchia… cũng đang được cải tiến theo hướng thuận tiện và nhanh chóng hơn.

Tăng minh bạch, mở cơ hội kinh doanh trong nước lẫn quốc tế

Thanh toán không tiền mặt không chỉ mang lại sự tiện lợi cho người dùng và tiểu thương, mà còn đang trở thành xu hướng được cơ quan quản lý thúc đẩy.

Trong bối cảnh siết chặt quản lý dòng tiền, hộ kinh doanh phải tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh, thực hiện giao dịch qua ngân hàng và kê khai đầy đủ với cơ quan thuế.

Những yêu cầu này vừa tạo áp lực tuân thủ, vừa mở ra cơ hội minh bạch hóa hoạt động, từ đó thúc đẩy nhu cầu chuyển sang thanh toán không tiền mặt.

Trước xu hướng này, một số ngân hàng nhanh chóng nhập cuộc với loạt giải pháp hỗ trợ. Điển hình, phía Techcombank cho biết đang phát triển hệ sinh thái số cho hộ kinh doanh, cho phép mở tài khoản trực tuyến nhanh chóng và sử dụng sau vài giờ, đồng thời triển khai nền tảng T-Shop tích hợp quản lý bán hàng, thanh toán, hóa đơn điện tử và theo dõi doanh thu.

Ngân hàng cũng hỗ trợ phần mềm, chữ ký số và tư vấn thuế, giúp người bán thuận lợi chuyển đổi, giảm phụ thuộc tiền mặt và nâng cao hiệu quả vận hành. Thêm vào đó là các giải pháp tài chính như bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng với quy trình xử lý nhanh, cùng chính sách tín dụng linh hoạt.

Những nỗ lực trên từ phía ngân hàng đang góp phần giúp hộ kinh doanh cải thiện dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh, tăng khả năng tiếp cận vốn, đồng thời từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và nâng cao hiệu quả hoạt động.