Giá sầu riêng Ri 6 ở Đồng Tháp đang thấp kỷ lục, các ngành chức năng đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Khi "vua trái cây" gặp khó
Tại cuộc họp bàn giải pháp tiêu thụ sầu riêng tỉnh Đồng Tháp diễn ra chiều 4-5, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp nêu thực trạng: dù diện tích và sản lượng sầu riêng của Đồng Tháp rất lớn, với hơn 32.100 héc ta và sản lượng dự kiến riêng trong tháng 5 và tháng 6-2026 đạt khoảng 111.221 tấn, nhưng ngành hàng này đang đối mặt với "ba nút thắt" lớn.
Thứ nhất, áp lực cạnh tranh và giá giảm. Sầu riêng Đồng Tháp đang vào vụ thu hoạch trùng thời điểm với sầu riêng Thái Lan, tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt tại thị trường Trung Quốc. Giá sầu riêng Ri 6 hiện đã giảm khoảng 46% so với thời điểm sau Tết Nguyên đán 2026, gây lo lắng cho nhà vườn.
Thứ hai, "điểm nghẽn" tại các phòng kiểm nghiệm. Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đồng Tháp phản ánh tình trạng các trung tâm kiểm nghiệm bị quá tải hoặc tạm dừng nhận mẫu từ khu vực miền Tây. Điều này khiến doanh nghiệp bị động trong việc hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu.
Thứ ba, tình trạng trái sầu riêng bị cảnh báo nhiễm kim loại nặng (cadimi) và chất vàng O đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu. Việc quản lý mã số vùng trồng còn lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng "xào nấu" hàng hóa, mượn mã số trái phép.
Trong thời gian qua, các ngành chức năng tỉnh Đồng Tháp đã có nhiều giải pháp nhằm gỡ khó cho ngành sầu riêng tỉnh nhà, nhưng đến nay vẫn chưa đạt kết quả mong muốn.
Theo đó, ngành nông nghiệp đã phối hợp với các viện nghiên cứu thực hiện các mô hình thí điểm xử lý đất, để ngăn chặn cây hấp thụ cadimi; thực hiện các đề tài nghiên cứu sử dụng vi sinh vật để giảm dư lượng cadimi trong đất và hỗ trợ các phòng thí nghiệm trong tỉnh nâng cao năng lực kiểm nghiệm.
Cùng thời điểm này, lực lượng công an cũng đã vào cuộc rà soát, xác minh hoạt động của các doanh nghiệp được cấp mã số vùng trồng nhưng không hoạt động tại địa phương, để chấn chỉnh việc ủy quyền xuất khẩu không đúng quy định.
Yêu cầu thực hiện nhiều giải pháp ngắn hạn và lâu dài
Chủ trì buổi làm việc về tháo gỡ khó khăn cho sầu riêng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Phước Thiện đã yêu cầu ngành nông nghiệp lập kế hoạch kiểm tra đột xuất các vùng trồng. Trường hợp không tuân thủ quy trình canh tác, không ghi chép sổ sách đầy đủ sẽ kiến nghị thu hồi mã số để giảm rủi ro cho toàn bộ lô hàng xuất khẩu.
Về vấn đề cadimi, ông Thiện đã yêu cầu ngành chức năng hướng dẫn nông dân cải tạo đất, nâng độ pH để hạn chế cây hấp thụ cadimi.
Bên cạnh đó ông cũng đề nghị các ngành chức năng sử dụng các bộ kit test nhanh để sàng lọc sớm các vùng an toàn, giúp đẩy nhanh quá trình kiểm soát chất lượng, thay vì chỉ chờ đợi kết quả từ phòng thí nghiệm.
Về lâu dài, ông Thiện chỉ đạo các cơ quan hữu quan khẩn trương xây dựng đề án phát triển cây sầu riêng bền vững, trong đó bao gồm việc thành lập Trung tâm Kỹ thuật công nghiệp (theo mô hình Hàn Quốc) để hỗ trợ nông dân kiểm soát mẫu đất, mẫu trái sau mỗi mùa vụ.
Hiện nay ngành sầu riêng tại tỉnh Đồng Tháp đang đối mặt với nhiều khó khăn - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
