Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn - Ảnh: GIA HÂN
Với dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, dự thảo luật có 3 điều, bổ sung 4 hình thức hỗ trợ đầu tư mới.
Nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường với nhà đầu tư nước ngoài
Quy định tại dự thảo cho phép hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng; sản xuất sản phẩm công nghệ cao; đầu tư tạo tài sản cố định; hợp tác, liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ.
Dự thảo luật cũng bổ sung hình thức ưu đãi đầu tư là miễn, giảm tiền sử dụng khu vực biển theo quy định về pháp luật tài nguyên, môi trường biển và hải đảo để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ với quy định của pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo. Các hình thức ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt do Chính phủ quyết định theo thẩm quyền.
Đặc biệt, dự thảo luật đã bổ sung quy định là căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và yêu cầu quản lý nhà nước, Chính phủ xem xét, quyết định việc nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường với nhà đầu tư nước ngoài được quy định tại luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Trường hợp điều kiện tiếp cận thị trường trong các ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài quy định tại các luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi ban hành.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đa số ý kiến của Ủy ban cơ bản thống nhất với định hướng mở rộng tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, cần cân nhắc kỹ lưỡng quy định giao Chính phủ xem xét, quyết định các điều kiện.
Đối với ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nguyên tắc, tiêu chí cơ bản để xác định dự án được hưởng ưu đãi, gắn với kết quả thực hiện, cam kết nhà đầu tư. Việc này nhằm đáp ứng yêu cầu về "tác động lan tỏa", "tạo động lực phát triển" và đóng góp nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, hạn chế giao quá nhiều nội dung có tính quyết định cho văn bản dưới luật.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi - Ảnh: GIA HÂN
Được đàm phán cạnh tranh, đặt hàng theo nhiệm vụ nghiên cứu
Với dự thảo Luật Đấu thầu có 8 chương và 59 điều, tập trung đơn giản hóa, lược bỏ quy định hoặc thủ tục trung gian, không cần thiết như thủ tục sơ tuyển, mời quan tâm, kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu, phương thức hai giai đoạn...
Dự thảo cũng quy định đàm phán cạnh tranh đối với các gói thầu mà chủ đầu tư chưa thể xác định đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, giải pháp công nghệ hoặc giá gói thầu. Đặc biệt, với gói thầu mua thiết bị y tế mà chỉ có 1 hoặc 2 chủng loại thiết bị y tế đáp ứng được nhu cầu chuyên môn của cơ sở y tế, dự luật bổ sung trường hợp áp dụng hình thức đàm phán giá.
Dự thảo cũng hoàn thiện quy định về hành vi bị cấm trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư như hành vi dàn xếp, thỏa thuận nâng khống giá gói thầu, dự toán; chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm nhằm áp dụng hạn mức chỉ định thầu; làm rõ hành vi thông thầu, gian lận, không bảo đảm công bằng, minh bạch…
Trong báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu số ý kiến của cơ quan thẩm tra cho rằng việc chỉ cấm tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định được nguồn vốn nếu dẫn đến nợ đọng, khiến việc xác định vi phạm phải chờ đến khi phát sinh hậu quả, gây khó khăn cho công tác phòng ngừa và xử lý vi phạm.
Vì thế cần xác định rõ hành vi bị cấm tại thời điểm thực hiện, quy định rõ các trường hợp được tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định nguồn vốn, nhất là gói thầu khẩn cấp, cấp bách và đấu thầu trước, thay vì chỉ xác định hành vi bị cấm khi đã phát sinh hậu quả nợ đọng vốn.
Về hình thức, phương thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục xác định đấu thầu rộng rãi là hình thức chủ yếu để bảo đảm cạnh tranh. Song cần quy định rõ điều kiện, giới hạn áp dụng trong trường hợp đặc biệt và chỉ định nhà đầu tư, nhất là tiêu chí về lĩnh vực chiến lược, hạn mức chỉ định thầu, tránh thu hẹp cạnh tranh.
