UBND TP Hà Nội vừa có báo cáo về việc điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 để thực hiện Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
Theo đó, phạm vi nghiên cứu dự án kéo dài khoảng 40km, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc 16 xã, phường của Hà Nội. Tổng diện tích nghiên cứu khoảng 11.418ha, dân số hiện trạng gần 280.000 người.
Trong khu vực này, thành phố dự kiến di dời 2 cụm làng theo Quy hoạch phòng, chống lũ và quy hoạch đê điều hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình được Thủ tướng phê duyệt năm 2016.
Cụm Võng La - Hải Bối, thuộc các xã Thiên Lộc và Vĩnh Thanh, sẽ di dời một phần khu dân cư không bảo đảm an toàn phòng, chống lũ và phần nằm trong phạm vi xây dựng trục đại lộ. Khu vực bị ảnh hưởng thuộc các thôn Võng La, Yên Hà, Hải Bối có tổng diện tích khoảng 27ha.
Làng Bắc Cầu, thuộc phường Bồ Đề, cũng thuộc diện di dời, với diện tích khoảng 35,5ha.
Bên cạnh đó, 2 cụm làng được định hướng tái thiết nhằm hình thành khu vực được quy hoạch là “phòng khách đô thị” của Thủ đô: cụm Nhật Tân - Tứ Liên thuộc phường Hồng Hà rộng khoảng 96ha; cụm Thống Nhất, gồm Hạ Trại và Trung Thôn, thuộc phường Long Biên rộng khoảng 12ha.
“Phòng khách đô thị” nằm phía ngoài đê hữu sông Hồng, bên trong Vành đai 2, đoạn từ cầu Nhật Tân đến cầu Vĩnh Tuy. Khu vực này được định hướng tái thiết đô thị, phát triển trung tâm dịch vụ tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo và các công trình điểm nhấn kết nối Hồ Tây - Cổ Loa.
Hà Nội có 4 cụm làng ven sông Hồng thuộc diện di dời hoặc tái thiết. Ảnh: Hoàng Hà
Ngoài 4 cụm làng thuộc diện di dời hoặc tái thiết, 8 cụm khác được cải tạo, chỉnh trang có chọn lọc, gồm: Văn Quán – Đông Cao - Tráng Việt thuộc xã Mê Linh; Ngọc Giang – Lực Canh - Văn Tinh thuộc xã Vĩnh Thanh, Đông Anh; Văn Đức thuộc xã Bát Tràng; Thúy Lĩnh thuộc phường Lĩnh Nam; Yên Mỹ thuộc xã Thanh Trì; Đại Lan thuộc xã Nam Phù; Tranh Khúc - Vạn Phúc thuộc xã Nam Phù; riêng cụm Bát Tràng - Giang Cao - Kim Lan dự kiến di dời một phần, khoảng 4,5ha, theo quy hoạch phòng, chống lũ.
Phạm vi cải tạo, chỉnh trang của 8 cụm làng không bao gồm diện tích phải di dời theo quy hoạch phòng, chống lũ hoặc giải phóng mặt bằng để xây dựng 2 tuyến đại lộ cảnh quan và các nút giao.
Bồi thường về đất bằng hai lần mức quy định
Đối với đất phải thu hồi để thực hiện dự án, thành phố áp dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ đặc thù theo Luật Thủ đô, các nghị quyết của Quốc hội, nghị định của Chính phủ, Nghị quyết 36/2026 của HĐND TP Hà Nội và Quyết định 40/2026 của UBND TP.
Theo đó, mức bồi thường bằng tiền về đất bằng hai lần so với mức quy định được áp dụng với đất ở, đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp đáp ứng đủ điều kiện pháp lý.
Đối với đất ở, các trường hợp được áp dụng gồm đất có quyết định giao, cho thuê; có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận. Đất được sử dụng ổn định, có vi phạm pháp luật trước ngày 1/7/2014 cũng được xem xét theo quy định.
Với đất nông nghiệp, điều kiện gồm có giấy chứng nhận, đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận hoặc được sử dụng ổn định trước ngày 1/7/2004 nhưng không đủ điều kiện cấp giấy. Đối với đất phi nông nghiệp, chính sách áp dụng cho tổ chức được giao đất hoặc thuê đất trả tiền một lần.
Công trình, tài sản, cây trồng, vật nuôi, chi phí đầu tư còn lại vào đất và thiệt hại đối với công trình được bồi thường theo Luật Đất đai và Nghị quyết 36/2026 của HĐND TP.
Người bị thu hồi đất còn được hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất, kinh doanh; di dời vật nuôi; tháo dỡ, phá dỡ và di chuyển tài sản. Mức hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm việc làm bằng 5 lần giá đất nông nghiệp.
Trường hợp số tiền bồi thường về đất không đủ mua một suất tái định cư tối thiểu, Nhà nước sẽ hỗ trợ phần còn thiếu.
Ưu tiên tái định cư trong cùng xã, phường
Thành phố đặt ra nguyên tắc hoàn thành bố trí tái định cư trước khi ban hành quyết định thu hồi đất. Việc di dời, giải phóng mặt bằng đối với các hộ dân chỉ được thực hiện sau khi nơi ở mới đã được bố trí.
Người dân được tái định cư trong cùng xã, phường, ưu tiên chuyển từ khu vực ngoài bãi sông vào phía trong đê hoặc khu vực an toàn hơn nếu còn quỹ đất, phù hợp quy hoạch và đủ điều kiện triển khai dự án.
Nếu địa phương không đủ quỹ đất, người dân được bố trí tại khu vực lân cận với khoảng cách hợp lý, thuận lợi cho việc làm, sản xuất, kinh doanh, học tập, sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và duy trì quan hệ cộng đồng.
Các khu định cư tập trung phải có hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ, gồm giao thông kết nối, trường học, cơ sở y tế, chợ dân sinh, không gian sinh hoạt cộng đồng và khu thương mại, dịch vụ. Khu đô thị đa mục tiêu được sử dụng làm quỹ bổ sung, cung cấp các lựa chọn gồm đất ở thấp tầng, căn hộ chung cư và nhà ở xã hội.
Quỹ đất tái định cư dự kiến bố trí tại cùng địa bàn hoặc khu vực lân cận có tổng diện tích khoảng 265ha. Trong đó, xã Mê Linh và Nam Phù mỗi nơi 72ha; Bát Tràng 35ha; Vĩnh Thanh và Đông Anh 30ha; Hồng Vân 23ha; Thượng Cát và Đông Ngạc 12ha; Ô Diên 11ha; Yên Sở 10ha.
Quy mô và số lượng các khu đất này sẽ tiếp tục được rà soát, bổ sung để đáp ứng nhu cầu tái định cư.
Các địa bàn Thiên Lộc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề và Long Biên không có quỹ đất tái định cư phía trong đê. Người dân tại đây dự kiến được bố trí vào các khu đô thị đa mục tiêu hoặc khu định cư tập trung của thành phố.
Trong đó, Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - Đông Anh rộng khoảng 736,84ha, dự kiến có khoảng 9.000 lô đất thấp tầng và 23.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội. Hạ tầng để bàn giao đất tái định cư thấp tầng dự kiến hoàn thành chậm nhất trong quý 2 năm 2027. Nhà ở tái định cư và nhà ở xã hội cao tầng được bàn giao chậm nhất quý 4 năm 2029.
Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long, thuộc xã Phúc Thịnh và Thiên Lộc, rộng khoảng 474ha, dự kiến bố trí 5.000 lô đất thấp tầng và 5.000-10.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội. Hạ tầng để bàn giao đất dự kiến hoàn thành chậm nhất quý 2 năm 2028, các công trình nhà ở tái định cư cao tầng hoàn thành vào năm 2030.
Bốn khu đô thị, khu định cư khác tại Lĩnh Nam, Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng dự kiến cung cấp khoảng 76.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội và căn hộ chung cư. Thời gian hoàn thành dự kiến từ quý 1 năm 2030 đến hết năm 2030.
Với gia đình nhiều thế hệ hoặc có nhiều cặp vợ chồng đủ điều kiện tách hộ, từng hộ có thể được bố trí thêm suất tái định cư. Trường hợp đất không đủ điều kiện bồi thường nhưng người dân không còn nhà ở, nơi ở khác trên địa bàn cũng được xem xét tái định cư. Quy định này còn áp dụng với người có nhà, đất khác nhưng diện tích nhỏ hơn mức tối thiểu được phép tách thửa.
